II SA/Łd 1086/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-10-20

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby posiadającej dochody i majątek, lecz deklarującej wysokie wydatki?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku osoby posiadającej dochody i majątek, a także zdolność kredytową, nie można uznać, że znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Zaciągnięcie kredytu i posiadanie nieruchomości nie wykluczają możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
B.Z. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi dotyczącą odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Wniosła także o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z dochodów, wydatków na rodzinę oraz spłaty kredytu hipotecznego. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z dochodem 3000 zł miesięcznie, posiada dom i mieszkanie oraz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką dzieci.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 1086/11 U Z A S A D N I E N I E B.Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz dwojgiem dzieci. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której deklaruje osiąganie dochodów w wysokości 3000 złotych. Mąż skarżącej nie pracuje. Skarżąca posiada dom o powierzchni 80 m kw. oraz mieszkanie o powierzchni 54 m kw. W uzasadnieniu skarżąca podała, że koszty związane z nauką dzieci, w tym zajęciami pozaszkolnymi kształtują się na poziomie 800 złotych miesięcznie, koszty utrzymania mieszkania to koszt rzędu 700-800 złotych miesięcznie. Pozostała kwota z trudem wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb, w tym zakup odzieży i środków higieny. Ponadto skarżąca wskazała, iż dom został zakupiony na kredyt (260.000 złotych), który jest wciąż spłacany. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżąca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada ona majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącą zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż rodzina skarżącej dysponuje dochodem w łącznej kwocie 3.000 złotych, zaś podstawowym argumentem przemawiającym za zasadnością złożonego wniosku jest zdaniem strony wysokość wydatków. Otóż należy stwierdzić, że wysokość deklarowanych dochodów, a także ponoszonych wydatków nie świadczy o trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Przeciwnie, sytuacja skarżącej wydaje się być dobra i ustabilizowana, czego dowodem jest potwierdzona przez instytucje bankowe udzielające kredytów zdolność kredytowa (a więc i płatnicza). Biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytów wskazuje na płynność finansową strony. Ponadto sama okoliczność spłacania przez skarżącą kredytu na zakup domu nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytów przez stronę na okres kilku czy kilkunastu lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań. Za trudną sytuacją materialną skarżącej nie przemawia również fakt, iż skarżąca posiada majątek w postaci nieruchomości – domu i mieszkania, co wyłącza możliwość uznania skarżącej za osobę ubogą. Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło