II SA/Łd 1087/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referent stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skarg D. M. i K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr: [...], (znak: [...]) w przedmiocie: nakazania wykonania ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz D. M. i K. B. kwoty po 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisów sądowych; 3) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. D. M. i K. B. zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w P. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w sprawie nałożenia na współwłaścicieli nieruchomości przy A 13 w P. (D. M., K. B., E. R., H. K. oraz J. K.) obowiązku wykonania i przedłożenia w wymienionym organie administrującym, w terminie do dnia 30 sierpnia 2003 roku, ekspertyzy technicznej, "dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego, istniejącego na" przedmiotowej nieruchomości, "przyczyn jego uszkodzenia oraz określającej zakres robót, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego". Organ drugiej instancji uchylił zakwestionowane postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania postanowienia i orzekł w tym zakresie, ustalając nowy termin wykonania nałożonego obowiązku na 31 października 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano (między innymi), że w związku z dokonanymi ustaleniami (zawilgocenie w lokalach nr 2 i 7), niezbędne jest opracowanie ekspertyzy stanu technicznego obiektu, "która określi przyczyny występujących nieprawidłowości oraz określi zakres robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego". Organ orzekający wyjaśnił, że przedłożony przez właścicieli dokument w postaci przeglądu okresowego budynku, został wzięty pod uwagę, "jednak wobec wątpliwości organu nadzoru budowlanego co do stanu technicznego części lokali mieszkalnych w tym obiekcie, co zostało również uwzględnione w przeglądach okresowych, niezbędne było nałożenie" obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej". W skargach, wniesionych na wymienione postanowienie organu drugiej instancji z dnia [...], D. M. i K. B. zarzuciły, że niezasadne jest żądanie wykonania kosztownej ekspertyzy budowlanej całego budynku, podczas gdy zawilgocenie ścian dotyczy jedynie lokalu nr 7, a nie stwierdzono awarii budowlanej budynku. Skarżące wskazały również na wyniki przeglądów okresowych przedmiotowego budynku oraz instalacji oraz podniosły, że nie wzięto pod uwagę argumentacji współwłaścicieli budynku, przedstawianej w toku postępowania administracyjnego. W ocenie skarżących, rodzi to "uzasadnione wątpliwości, że przyczyną występowania zawilgocenia nie jest zły stan obiektu, lecz niewłaściwe użytkowanie lokalu i niedbalstwo lokatorów". W odpowiedzi na skargi, organ drugiej instancji wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Podczas rozprawy przed Sądem administracyjnym w dniu 1 lutego 2005 roku, Sąd zarządził połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg D.M. i K.B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że ostatecznie uprawnienia Sądu administracyjnego, sprowadzają się do kontroli legalności (zgodności z prawem) aktów administracyjnych, zaskarżonych do tego Sądu. Uchylenie zaskarżonego aktu przez Sąd administracyjny, następuje natomiast wówczas, gdy (między innymi), Sąd stwierdzi "inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy", jak stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "upsa". "Inne naruszenie przepisów postępowania" administracyjnego, dające Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 upsa, powoduje zatem uwzględnienie skargi tylko wówczas, gdy "mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy". Należy przyjąć, że chodzi o taką sytuację, w której gdyby nie naruszono określonych przepisów postępowania administracyjnego w danej sprawie, istnieje prawdopodobieństwo wydania rozstrzygnięcia innej treści. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W świetle treści przytoczonych przepisów postępowania administracyjnego bezsporne jest, że zaniedbanie organu administracji publicznej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę i wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozpatrzenia sprawy, stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 upsa. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), przy czym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa). Oznacza to również, że obowiązkiem organu administrującego jest dokonanie oceny dowodu (przykładowo: dokumentu), przedstawionego przez stronę w toku postępowania administracyjnego, w zakresie znaczenia tego dowodu dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organ rozważa w danej sprawie celowość nałożenia na stronę kolejnego obowiązku o charakterze dowodowym, bez uprzedniego dokonania wnikliwej oceny dowodów, przedstawionych przez stronę. Tego rodzaju zaniedbania ze strony organów orzekających, mogą również stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu przez Sąd administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 upsa, co miało miejsce w sprawie niniejszej. Z akt sprawy niniejszej wynika bezspornie, że w toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie zaskarżonych postanowień, strony przedłożyły (między innymi) dokument urzędowy w postaci "Protokółu pięcioletniego z przeglądu budynku mieszkalnego", obejmującego przedmiotowy budynek przy A nr 13 w P., datowany 15 kwietnia 2002 roku i sporządzony przez osobę, posiadającą "uprawnienia budowlane". Dokument ten, noszący cechy opinii technicznej o stanie budynku, zawiera nie tylko dokładny opis stanu poszczególnych elementów budynku (przykładowo: dachu, kominów, ścian i stropów), ale również zalecenia co do zakresu oraz terminów wykonania niezbędnych prac remontowych. Obejmowało to także występujące zawilgocenie we wskazanych miejscach budynku. Dokument ten bezspornie powstał po dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i w uzasadnieniu postanowienia pierwszoinstancyjnego, nie znalazło się dostateczne odniesienie co do znaczenia tego dowodu, przedłożonego przez strony, na użytek postępowania, prowadzonego na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Stosownie zaś do treści art. 81c ust. 2 powołanej ustawy - Prawo budowlane, właściwe organy mogą nałożyć "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości" co do (m.in.) stanu technicznego obiektu budowlanego, w drodze postanowienia, na właściciela, obowiązek dostarczenia w określonym terminie "odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz". Przepis ten był podstawą wydania powołanego postanowienia pierwszoinstancyjnego, utrzymanego w mocy postanowieniem organu drugiej instancji, zaskarżonym w przedmiotowej sprawie do Sądu administracyjnego. Z treści tego przepisu wynika zatem, że podstawową przesłanką nałożenia wskazanego obowiązku w sprawie rozpoznawanej, byłoby powstanie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku strony skarżącej, jednakże w świetle poprzednio zebranych dokumentów i rozstrzygnięć, wydanych w tej sprawie, wystąpienie tej właśnie przesłanki, może budzić poważne wątpliwości. Nawet wówczas, gdyby wystąpiła tego rodzaju sytuacja, organ orzekający nie jest bezwzględnie obowiązany, ale może nałożyć obowiązek dostarczenia wskazanej dokumentacji, a zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie następuje w ramach uznania administracyjnego. Organ administracji publicznej, działający w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy (art. 7, 10 § 1 i 77 § 1 kpa), przy czym rozstrzygnięcia uznaniowe wymagają szczególnie wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 kpa). W powyższy sposób udokumentowanych i dokonanych ocen okoliczności faktycznych, ważnych dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, nie można uznać za odpowiadające wymogom, o których mowa w art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 i art. 152 upsa oraz art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. ls/