II SA/Łd 109/18

Dnia 22 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w W. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje zwrot z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej A. P. kwotę 247 (dwieście czterdzieści siedem) złotych uiszczonej tytułem nadpłaconego wpisu sądowego zaksięgowanej w dniu 3 stycznia 2018 roku pod poz. [...]. LS Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], orzekającą o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz A. P. odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości oznaczonej numerem działki 146 o powierzchni 0,0329 ha położonej w obrębie [...] miasta W., przy ul. A 8 z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej w postaci sieci ciepłowniczej kanałowej dwuprzewodowej DN 250 oraz dwóch linii kablowych 15 kVa. Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że wnioskiem z dnia 20 marca 2006r. A. P. wystąpiła do Starosty [...] o ustalenie i wypłatę odszkodowania za utratę przez nieruchomość, oznaczoną numerem działki 146 o pow. 0,0329 ha, położoną w obrębie [...] miasta W. przy ul. A 8 charakteru działki budowlanej z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę na utraconą wartość nieruchomości z powodu wydania przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w W. decyzji z dni [...] r. zezwalającej na wykonanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przedmiotowej nieruchomości. W toku postępowania wniosek o wypłatę odszkodowania złożony został również przez S. P. - nabywcy wraz z żoną udziału we współwłasności opisanej wyżej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...] odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości oznaczonej numerem działki 146 o pow. 0,0329 ha położonej w obrębie [...] miasta W. przy ul. A 8 z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej. Od powyższej decyzji A. P. i S. P. złożyli odwołanie do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej decyzją nr [...] z dnia [....] r. orzekł o odmowie ustalenia i wypłacenia odszkodowania na rzecz A. P. i S. P. z tytułu zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. P. i S. P. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości rzeczonej nieruchomości z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej w wysokości 14.651,00 zł w części dotyczącej 1/2 udziału w prawie własności nabytym na zasadzie sukcesji uniwersalnej (w drodze spadkobrania) na rzecz A. P. i o odmowie ustalenia i przyznania A. i S. małż. P. odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości ww. nieruchomości z przywołanego tytułu w części dotyczącej 1/2 udziału w prawie własności nabytym na zasadzie sukcesji pod tytułem szczególnym (w drodze umowy sprzedaży) oraz o zobowiązaniu Spółdzielni A w W. do wypłaty odszkodowania po dokonaniu waloryzacji na dzień jego wypłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni A w W., decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...]r., nr [...], orzekł o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości rzeczonej nieruchomości z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej w postaci sieci ciepłowniczej kanałowej dwuprzewodowej DN 250 oraz dwóch linii kablowych 15kV w wysokości 14.892,50 zł w części dotyczącej 1/2 udziału w prawie własności nabytym na zasadzie sukcesji uniwersalnej (w drodze spadkobrania) na rzecz A. P. i o odmowie ustalenia i przyznania A. i S. małż. P. odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości ww. nieruchomości z przywołanego tytułu w części dotyczącej 1/2 udziału w prawie własności nabytym na zasadzie sukcesji pod tytułem szczególnym (w drodze umowy sprzedaży) oraz o zobowiązaniu Spółdzielni A w W. do wypłaty odszkodowania po dokonaniu waloryzacji na dzień jego wypłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni A w W., decyzją z dnia [...]r., nr [...], uchylił zaskarżona decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 11 marca 2016r., sygn. II SA/Łd 14/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na powyższą decyzję, podnosząc w uzasadnieniu, iż pomimo błędnych motywów, decyzja ostatecznie odpowiada prawu. Rozpatrując sprawę ponownie Starosta [...], wykonujący zadane zadanie z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...]r., nr [...], orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty na rzecz A. P. odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości oznaczonej numerem działki 146 o pow. 0,0329 ha położonej w obrębie [...] miasta W., przy ul. A 8 z powodu wybudowania na niej infrastruktury technicznej w postaci sieci ciepłowniczej kanałowej dwuprzewodowej DN 250 oraz dwóch linii kablowych 15 kV. W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, że z braku podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, należało odmówić jego ustalenia i wypłaty. W odwołaniu od ww. decyzji A. P. zarzuciła naruszenie: - art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całości materiału dowodowego; - art. 7 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, błędną ocenę dowodów dokonaną w sposób sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym; - art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego; - art. 107 ust. 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji w części dotyczącej następstwa prawnego i zaniechanie przeprowadzenia analizy ustawy z dnia 20 stycznia 1990r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości; - art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy występują wszelkie przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości. Mając na uwadze przytoczone zarzuty, odwołująca wniosła o zmianę decyzji organu I instancji i wydanie na rzecz A. P. decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości w zaktualizowanej przez rzeczoznawcę wysokości i określenie jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania Spółdzielni A w W., ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w sprawie kluczowe znaczenie ma punkt 4 załącznika stanowiącego integralną część uchwały nr [...] z dnia [...] r. Zgodnie z tym punktem, w ocenie odwołującej, Spółdzielnia A przejęła wszystkie zobowiązania Okręgowej Spółdzielni B. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]r., nr [...], zezwolono Okręgowej Spółdzielni B. na przeprowadzenie uzbrojenia przez nieruchomości położone w W. przy ul. A oznaczone jako dz. nr 146 i 128. Z kolei decyzją z dnia [...] r. Urząd Wojewódzki w S. udzielił OSM w W. pozwolenia na budowę inwestycji, obejmującej sieć kanalizacji sanitarnej, deszczowej, wodociągowej i energetycznej do bloków mieszkalnych przy ul. A. Rozstrzygnięcia wydano w czasie obowiązywania ustawy z dnia [...] r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz.U. z 1985r., nr 22, poz. 99). Dalej Wojewoda wskazał, że wobec likwidacji Okręgowej Spółdzielni B w W. uzasadnione stało się ustalenie jej następcy prawnego. W wyroku z dnia 11 marca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 1992r. oraz poprzedzające ją uchwały Zebrania Przedstawicieli Okręgowej Spółdzielni B w W. oraz Rady Nadzorczej Spółdzielni A zdają się wskazywać, że przejęcie wymienionych w nich składników majątkowych likwidowanej Spółdzielni nie miało charakteru przekazania w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz.U. nr 6, poz. 36 ze zm.), co wyklucza powoływanie się na wskazany przepis jako podstawę następstwa prawnego pod tytułem ogólnym. Nie nastąpiła sukcesja uniwersalna, czyli zbycie ogółu praw i obowiązków, co oznacza, że nabywca wstępuje w całą sytuację prawną swojego poprzednika. Nie ma także innego przepisu prawa materialnego, z którego można wywieść takie następstwo. Organ odwoławczy stwierdził, że szczegółowa analiza dokumentów, dotyczących likwidacji i składników majątkowych likwidowanego podmiotu prowadzi do wniosku, zgodnego ze stanowiskiem organu I instancji, że Spółdzielnia A w W. nie jest następcą prawnym zlikwidowanej Okręgowej Spółdzielni B w W. w zakresie zobowiązania do wypłaty odszkodowania. Podkreślono, że w akcie notarialnym Repertorium [...] Okręgowa Spółdzielnia B w W. przeniosła w § 6 posiadanie nieruchomości wymienionych w § 4 i naniesienia na cudzym gruncie wraz z roszczeniami do tych nieruchomości, ale nie obejmują one nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Treść tego aktu notarialnego należy ocenić zgodnie z treścią art. 65 Kodeksu cywilnego, w myśl którego w umowach należy badać także jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy. Celem umowy było zbycie poszczególnych składników likwidowanej Okręgowej Spółdzielni B w W. i w związku z jej zawarciem nie nastąpiła faktyczna jej likwidacja. Potwierdza to dalsze funkcjonowanie tego podmiotu przez kilkanaście lat. Likwidacja Okręgowej Spółdzielni B w W. trwała bowiem do dnia jej wykreślenia z rejestru przedsiębiorców tj. do dnia 24 lutego 2004r. Także z treści załącznika nr l do uchwały nr [...] Zebrania Przedstawicieli Okręgowej Spółdzielni B w W. z dnia [...] r. nie sposób wywieść, że Spółdzielnia A w W. nabyła roszczenie, które nie zostało jeszcze zgłoszone, skoro wymieniono aktywa i pasywa według stanu i na dzień ustalony decyzją likwidatora. Zatem nie można na podstawie analizowanych dokumentów stwierdzić, że zbywca przeniósł na nabywcę także ekspektatywę prawa do odszkodowania za "wywłaszczenie" nieruchomości wnioskodawców. Należy podnieść, że w momencie zbycia mienia likwidowanej Okręgowej Spółdzielni B w W. wnioskodawcom przysługiwała jedynie ekspektatywa prawa. Biorąc pod uwagę datę likwidacji Okręgowej Spółdzielni B w W. tj. dzień 24 lutego 2004r. należy przyjąć, że do tego momentu istniał podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, a przed tą datą tymczasowe prawo nie przekształciło się w prawo definitywne (nie wszczęto postępowania). Organ II instancji dodał, że przedmiotem analizy uczyniono również przepisy art. 1 i art. 3 oraz przepisy dotyczące likwidacji spółdzielni zawarte w dziale XII ustawy Prawo spółdzielcze, z uwzględnieniem brzmienia obowiązującego w dacie likwidacji. Wyjaśniono, że przez wierzycieli spółdzielni uprawnionych do dochodzenia odszkodowania w świetle art. 128 należy rozumieć wyłącznie osoby, które zgłosiły swoje wierzytelności przed wykreśleniem spółdzielni z rejestru. Jest to uzasadnione treścią art. 125 § 4 tej ustawy, który stanowi, że wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie terminu, mogą ich dochodzić z nierozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni, zaś z chwilą wykreślenia spółdzielni z rejestru cały jej majątek został już rozdzielony. Przesłanką zastosowania art. 128 § 1 jest doznanie przez wierzycieli szkody wynikłej z niedopełnienia przez likwidatora jego ustawowych obowiązków. Niedopełnienie obowiązków ustawowych przez likwidatora może mieć różną postać. W szczególności może ono dotyczyć pominięcia określonego wierzyciela przy sporządzaniu planu zaspokojenia zobowiązań ze względu na brak należytej staranności likwidatora, lub niezgłoszenia przez wierzyciela wierzytelności we właściwym terminie ze względu na nieprawidłowe ogłoszenie zawiadomienia o otwarciu likwidacji spółdzielni i wezwania wierzycieli do zgłaszania wierzytelności. Do odpowiedzialności odszkodowawczej likwidatora uregulowanej w art. 128 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze stosuje się art. 415 i nast. Kodeksu cywilnego (wyr. SN z dnia 27 czerwca 2002r., IV CKN 1171/00, Legalis; wyr. SN z dnia 24 stycznia 2014r., V CSK 123/13, Legalis). Wojewoda stwierdził, że wobec brzmienia art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami również podmioty, w których majątek weszły elementy infrastruktury, nie mogą być zobowiązane do wypłaty odszkodowania. Z przywołanych powodów nie można ustalić odszkodowania w związku ze złożonym w dniu 20 marca 2006r. wnioskiem, ze względu na brak podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że ze względu na przywołane stanowisko odstąpiono od ustaleń, czy zakresem zezwolenia udzielonego w trybie art. 75 u.g.g.w.n. objęto również budowę sieci ciepłowniczej. W przywołanym wyroku WSA w Łodzi w ramach wytycznych zwrócił uwagę na rzeczone zagadnienie, jednakże wobec opisanych motywów decyzji, ustalenia w tym zakresie i tak nie miałyby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła A. P., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całości materiału dowodowego w zakresie ustalenia nabycia zobowiązań likwidowanej Okręgowej Spółdzielni B przez Spółdzielnię A oraz ustalenia następstwa prawnego Spółdzielni A; b) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji w części dotyczącej następstwa prawnego i zaniechanie przeprowadzenia analizy prawnej ustawy z dnia 20 stycznia 1990 roku o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości; c) art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, błędną ocenę dowodów, dokonaną w sposób sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 129 ust. 5 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy występują wszelkie przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżąca odwołała się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2011 roku, sygn. II SA/Łd 1413/10, w którym sąd wskazał, że na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie bez względu na to, czy okoliczności uzasadniające ustalenie odszkodowania zaistniały przed, czy po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami należy stosować obecnie obowiązująca ustawę. Skarżąca przytoczyła następnie treść art. 129 ust. 5 u.g.n. i stwierdziła, że w niniejszej sprawie organ I i II instancji nie ustalił podmiotu zobowiązanego do wypłaty wyżej wymienionego odszkodowania, naruszając w tym zakresie przepisy postępowania, tj. art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 7, 8 i 11 k.p.a. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji, że w treści uzasadnienia nie odniósł się w sposób szczegółowy do kwestii przejęcia przez Spółdzielnię A w W. aktywów i pasywów Okręgowej Spółdzielni B w W.. Organ odniósł się do treści umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] roku oraz do treści uchwał Zebrania Przedstawicieli Okręgowej Spółdzielni B nr [...] i nr [...] oraz uchwał Rady Nadzorczej Spółdzielni A nr [...] i [...], które to stanowiły załącznik do wskazanej umowy sprzedaży. Organ nie odniósł się natomiast wystarczająco do § 2 uchwały nr [...] z dnia [...] roku, do której sporządzono załącznik, stanowiący integralną część uchwały. Zgodnie z treścią tego załącznika z dniem 1 stycznia 1991 roku, tj. rozpoczęcia działalności nowopowstała Spółdzielnia A w W. przejmie aktywa i pasywa: 1. Majątek trwały i inwestycje, 2. Zapasy rzeczowych środków obrotowych, 3. Środki pieniężne i rozrachunki, 4. Kredyty obrotowe oraz zobowiązania, 5. Rezerwy, 6. Pozostałe fundusze działalności finansowo-wyodrębnionej. Organ w uzasadnieniu podał, że na podstawie tych dokumentów nie można stwierdzić, że Okręgowa Spółdzielnia B zbyła na rzecz Spółdzielni A ekspektatywę prawa do odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Organ wskazał, że wówczas roszczenie o odszkodowanie nie zostało jeszcze zgłoszone i nie zostało wymienione w załącznikach do uchwały. Zdaniem Skarżącej, niniejszy załącznik ma kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy, z tego względu, że zgodnie z wymienionym punktem 4 Spółdzielnia A przejęła kredyty obrotowe i zobowiązania Okręgowej Spółdzielni B, a wobec tak ogólnego sformułowania, należy stwierdzić, że strony uzgodniły, że Spółdzielnia A przejęła wszystkie zobowiązania Okręgowej Spółdzielni B - a co za tym idzie, także zobowiązanie do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w decyzji administracyjnej z dnia [...] roku. Skarżąca nie zgodziła się z organem w zakresie stwierdzenia, że zobowiązanie do wypłaty odszkodowania było tymczasowym prawem, które nie przekształciło się w prawo definitywne w momencie zbycia mienia likwidowanej spółdzielni. Zgodnie bowiem z decyzją wywłaszczeniową Okręgowa Spółdzielnia B została zobowiązana do wypłaty odszkodowania, które miało być wypłacone na zasadzie porozumienia stron. Decyzja stanowiła zatem źródło zobowiązania i określała strony stosunku zobowiązaniowego, a także wskazywała na podstawę prawną tego zobowiązania. Przedmiotem porozumienia stron miała być jedynie kwota odszkodowania. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że zobowiązanie do wypłaty odszkodowania istniało i zostało nabyte przez Spółdzielnię A w W. w drodze umowy sprzedaży, o której mowa wcześniej. W tym zakresie należy także wskazać, że organ nie podjął wystarczającej inicjatywy dowodowej, wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Organ nie ustalił, czy sprzedano cały majątek OSM, czy Spółdzielnia dalej prowadziła działalność gospodarczą, na jakich zasadach współpracowały stara i nowa spółdzielnia, czy zobowiązania OSM wobec wierzycieli, w tym banku, zakładu energetycznego, zostały uregulowane, czy A wspierała OSM w spłacie jej zobowiązań, czy zawierano umowy przejęcia długu, czy środki otrzymane ze sprzedaży majątku wystarczyły na pokrycie jej zobowiązań. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji administracyjnej jest ustalenie jej podstawy faktycznej opartej na kompletnym materiale dowodowym. W ocenie skarżącej, nie można wykluczyć sytuacji, w której Spółdzielnia A nie przedstawiła organowi wszelkich posiadanych dokumentów, bowiem organ kierował zapytania wyłącznie związane z kwestią wypłaty odszkodowania, których faktycznie Spółdzielnia może nie posiadać. Wskazano także, iż w ówczesnej rzeczywistości prawnej strony niekoniecznie zawierały pisemne umowy, dotyczące szczegółowo konkretnych zadłużeń, przy czym dla ich ważności nie jest w ogóle wymagana forma pisemna. W ocenie skarżącej, dopuścić zatem należy także możliwość, że Spółdzielnia A spłacała zobowiązania Okręgowej Spółdzielni B wyłącznie w oparciu o powołane wcześniej uchwały. Ustaleń w tym zakresie organ natomiast, pomimo długotrwałego postępowania dowodowego, zaniechał. Skarżąca wskazała ponadto, że uzasadnienie organu w zakresie następstwa prawnego między Okręgową Spółdzielnią B a Spółdzielnią A należy uznać za niewystarczające, z tego względu, że organ nie poddał wystarczającej analizie prawnej przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 1990 roku o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości. W sytuacji, gdy przez ponad 10 lat prowadzenia postępowania administracyjnego wydano szereg decyzji, przyznających A. P. odszkodowanie i przyjmujących następstwo prawne Spółdzielni A, nie jest zrozumiałe dla skarżącej lakoniczne wyjaśnienie przez organ tej kwestii. Niepełne i niewystarczające uzasadnienie decyzji z dnia [...] roku należy uznać za sprzeczne z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu organ nie odniósł się do okoliczności, że zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy wszystkie związki spółdzielcze przechodzą w stan likwidacji (z dniem wejścia w życie ustawy), a zgodnie z art. 1 ust. 2 przepisu ust. 1 stosuje się wobec spółdzielni osób prawnych oraz spółdzielni osób prawnych lub fizycznych, jeżeli spółdzielnie te, powstając w wyniku przekształcenia związku spółdzielczego, przejęły w części lub w całości majątek tego związku. Z kolei na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy przekazanie zakładu może nastąpić na zasadach częściowej lub pełnej odpłatności w zależności od stanu środków niezbędnych do pokrycia zobowiązań likwidowanego związku spółdzielczego, związanych z działalnością tego zakładu, bądź nieodpłatnie, jeżeli nabywca przejmie na zasadach ogólnych te zobowiązania. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 likwidator zobowiązany jest zapewnić kontynuowanie działalności zakładów, co oznacza, że ustawa wprowadziła zasadę kontynuacji. Brak jest w uzasadnieniu organu wykazania, że postawienie w stan likwidacji, a następnie sprzedaż majątku nie wypełniają dyspozycji wymienionych przepisów. W oparciu o sformułowane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uznać można za trafne. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 2188.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz.1369 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zarówno decyzja zaskarżona jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji naruszają prawo w stopniu wskazanym w powołanych wyżej przepisach. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy na prawomocny wyrok tutejszego Sądu z dnia 11 marca 2016r., sygn. akt II SA/Łd 14/16, którym wprawdzie oddalono skargę A. P. i S. P. na kasacyjną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., jednakże uznano wyrażone w jej motywach stanowisko, mające uzasadniać uchylenie decyzji organu I instancji za wadliwe. Stosownie natomiast do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn.akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn.akt IV SA 527/97 Lex nr 47275) Oznacza to, iż za przesądzone uznać należało, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych, przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Zgodnie zaś z treścią art.132 ust. 6 u.g.n. obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych m.in. w art. 124 u.g.n.(obejmujących swą dyspozycją zdarzenia regulowane w przepisie art. 75 u.g.g.w.n., stanowiącym podstawę wywłaszczania) oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ( m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej). W rozpoznawanej sprawie, zezwolenie na przeprowadzenie uzbrojenia m.in. przez nieruchomość stanowiącą własność W. S., udzielone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w W. z dnia [...]r., opiewało na Okręgową Spółdzielnię B w W. Podmiot ten obecnie nie istnieje. Został zlikwidowany i wykreślony z rejestru przedsiębiorców z dniem 24 lutego 2004r. (KRS nr[...], dostępny na stronie internetowej www.krs-online.com.pl). Wymagała zatem ustalenia kwestia następstwa prawnego po zlikwidowanej Spółdzielni, już to o charakterze generalnym, już to syngularnym, jeżeli następcy prawnego pod tytułem ogólnym nie było. Jak bowiem wskazano, organ przyjął następstwo prawne po zlikwidowanym podmiocie, wskazując jako następcę Spółdzielnię A w W., zarejestrowaną dnia 22 listopada 1990r., postanowieniem Sądu Rejonowego w S. w sprawie o sygn. akt [...], powołując się na bliżej nieokreślone przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 1990r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości (Dz.U. nr 6, poz. 36 ze zm.) oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1996r., w sprawie o sygn. akt III CZP 78/96 (OSNC 1996/10/35), podjętą na gruncie art. 3 ust. 6 wskazanej wyżej ustawy. Sąd, poprzednio wyrokujący w spawie, wywiódł zaś, że jakkolwiek istotnie przepis art. 1 ust. 1 powołanej ustawy z dniem jej wejścia w życie postawił w stan likwidacji związki spółdzielcze, nie oznacza to automatycznie, że likwidacja ta wiązała się z przekazaniem ogółu praw i obowiązków Spółdzielni określonemu podmiotowi. Przywołany przez organ przepis art. 3 ust. 6 ustawy dotyczył przekazania na własność zakładów oraz rzeczowych składników majątkowych likwidowanej spółdzielni za częściową odpłatnością lub nieodpłatnie, o ile nabywca przejmował również na zasadach ogólnych zobowiązania spółdzielni (art. 3 ust. 7). Tego zagadnienia dotyczyła również przywołana uchwała Sądu Najwyższego. Jak wynika natomiast z kolejnych przepisów ustawy, zakłady oraz rzeczowe składniki majątkowe likwidowanego związku spółdzielczego, nie przejęte na zasadach określonych w art. 3, podlegały sprzedaży według zasad określonych w art. 4 ustawy. W odniesieniu do takiego nabycia próżno zaś szukać następstwa prawnego nabywcy w zakresie innym niż nabywane mienie. Jak wywiedziono, w rozpoznawanej sprawie, załączona do akt sprawy umowa sprzedaży z dnia 16 listopada 1992r. oraz poprzedzające ją uchwały Zebrania Przedstawicieli Okręgowej Spółdzielni B w W. oraz Rady Nadzorczej Spółdzielni A w Ł., zdają się natomiast wskazywać, że przejęcie wymienionych w nich składników majątkowych likwidowanej Spółdzielni nie miało charakteru przekazania w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy, co wyklucza powołanie się na wskazany przepis jako podstawy następstwa prawnego pod tytułem ogólnym Spółdzielni A w W. Nienależnie od tego podniesiono, że żądanie odszkodowawcze obejmuje także utratę wartości nieruchomości na skutek założenia i przeprowadzenia sieci ciepłowniczej. W tym zakresie wskazać natomiast należy, że jakkolwiek zezwolenie, udzielone w trybie art. 75 u.g.g.w.n dotyczyło "przeprowadzenia uzbrojenia" przez teren nieruchomości, załączone pozwolenie na budowę opiewało wyłącznie na sieć kanalizacyjną, deszczową, wodociągową (które ostatecznie nie zostały wykonane) i energetyczną. Nie zostało ustalone czy w jego zakres wchodziła także budowa sieci ciepłowniczej. Ustalenia w tym przedmiocie wydają się natomiast być istotne, bowiem wykluczyć należy możliwość przyznania odszkodowania w trybie art. 132 ust.6 u.g.n. za inwestycje przeprowadzone niezgodnie z prawem. Obowiązkiem organu, ponownie rozpoznającego sprawę, było zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia następcy prawnego podmiotu, obowiązanego do wypłaty odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 6 u.g.n. oraz szkód, objętych obowiązkiem odszkodowawczym w związku z działaniami, określonymi w art. 124 ust. 1 u.g.n. i wyrażonym w przywołanym wyroku stanowiskiem, iż możliwość przyznania odszkodowania w trybie art. 132 ust. 6 u.g.n. dotyczy wyłącznie inwestycji przeprowadzonych zgodnie z prawem. Kontrolując zatem zaskarżoną decyzję, w pierwszej kolejności zbadano sposób realizacji sformułowanych powyżej wytycznych oraz prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia przez pryzmat wyrażonych w uzasadnieniu wyroku poglądów prawnych. Nie można mieć zatem zastrzeżeń co do konkluzji, że Spółdzielnia A w W. nie jest następcą prawnym pod tytułem ogólnym po zlikwidowanej Okręgowej Spółdzielni B w W., bowiem żaden ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów okoliczności tej nie potwierdza. Nabycie składników majątku, postawionej w stan likwidacji Okręgowej Spółdzielni B w W. nastąpiło odpłatnie, na podstawie umowy z dnia 16 listopada 1992r. i dotyczyło wyłącznie wskazanych w jej treści składników majątkowych. Zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy przeto za nieuzasadnione, tym bardziej, że w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo uzasadnił stanowisko, odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 1990r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości, jak i wiążących motywów wyroku z dnia 11 marca 2016r. Pozostało zatem do rozważenia, czy Spółdzielnia A nabyła zobowiązanie z tytułu obowiązku zapłaty odszkodowania za szkody, związane z wybudowaną na gruncie poprzedniczki prawnej skarżącej sieci infrastruktury. Treść umowy sprzedaży z dnia 16 listopada 1992r. okoliczności tej nie potwierdza. Wymienia ona bowiem precyzyjnie składniki majątkowe i roszczenia, będące przedmiotem zbycia, wśród których brak jest zobowiązania z tytułu obowiązku zapłaty odszkodowania za straty wyrządzone właścicielowi nieruchomości na skutek jej zajęcia i działań, związanych "z przeprowadzeniem uzbrojenia terenu". Następstwa tego nie można również, wbrew zarzutom skargi, wywodzić z treści załącznika nr 1 do § 2 uchwały nr [...] Zebrania Przedstawicieli Okręgowej Spółdzielni B w W. z dnia 19 grudnia 1990r., bowiem zgodnie z treścią tegoż § 2 wymienione w nim składniki majątkowe, przekazane zostały wyłącznie w użytkowanie Spółdzielni A w W. z dniem rozpoczęcia jej działalności. Składniki te miały być natomiast dopiero zbywane w czasie trwania likwidacji, do czego upoważniono likwidatora (§ 3 uchwały). Nie są również trafne zarzuty skargi, które wskazują na wadliwe przeprowadzenie przez organ postępowania dowodowego, mającego wspomniane następstwo prawne po stronie Spółdzielni A w W. wykazać. Nie jest bowiem jasne, gdzie i w jakim trybie organ miałby jeszcze dowodów w tym zakresie poszukiwać, skoro o nadesłanie stosownej dokumentacji, występował od wszystkich znanych mu źródeł i archiwów. Strona skarżąca nie przedłożyła zaś żadnych dowodów, które uzasadniałyby tezę przeciwną, nie wskazała również na ewentualne, znane jej źródła dowodowe, z których organ, wbrew obowiązkowi, nie skorzystał. Nie do zaakceptowania jest jednak stanowisko organów obu instancji, że brak następstwa prawnego Spółdzielni A w W. po zlikwidowanej Okręgowej Spółdzielni B w W. w zakresie zobowiązania do wypłaty odszkodowania w związku z "przeprowadzonym uzbrojeniem", stanowić może podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania. Całkowicie błędne pozostaje również stanowisko, że roszczenie właściciela nieruchomości lub też jego następcy prawnego do chwili złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania pozostawało jedynie ekspektatywą tego prawa, zaś zakończenie postępowania likwidacyjnego w stosunku do Okręgowej Spółdzielni B w W., rodzi co najwyżej odpowiedzialność odszkodowawczą likwidatora w trybie art. 128 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze. Obowiązek wypłaty odszkodowania w trybie art. 132 ust. 6 u.g.n. (poprzednio zaś art. 80 u.g.g.w.n.) powstał bowiem z chwilą wyrządzenia szkody na skutek realizacji inwestycji, objętej zezwoleniem wydanym w trybie art. 75 ust. 1 u.g.g.w.n. Roszczenie to mogło być realizowane w wyniku porozumienia lub też w oparciu o decyzję właściwego terenowego organu administracji państwowej. Jak wynika zresztą z akt sprawy, jedna z następczyń prawnych po W. S. – B. K. odszkodowania za utratę wartości nieruchomości, spowodowanej zrealizowaniem inwestycji, na którą zezwolono decyzją z dnia [...] r., dochodziła przed sądem powszechnym, który prawomocnym postanowieniem odrzucił jej pozew, skierowany przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście Powiatowemu w W. i Okręgowej Spółdzielni B w W. w likwidacji, z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, podnosząc w uzasadnieniu, iż właściwym do orzeczenia w przedmiocie należnego odszkodowania jest organ administracji państwowej. (postanowienie Sądu Okręgowego w Ł., Ośrodka Zamiejscowego w S. z dnia [...] r., sygn. akt [...]). W przedmiotowej sprawie jest oczywiste, że żądanie odszkodowawcze nie może być kierowane przeciwko Okręgowej Spółdzielni B. w W., ponieważ podmiot ten, z chwilą wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego utracił byt prawny. Zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie potwierdzają także następstwa prawnego Spółdzielni A w W. w zakresie spornego roszczenia. Jednakże poza sporem pozostaje, że infrastruktura wykonana na podstawie zezwolenia z dnia 26 marca 1986r. na działce skarżącej istnieje, ograniczając ją w wykonywaniu przysługującego jej prawa własności, co gwarantuje konstytucyjnie chronione prawo do odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji). Infrastruktura ta stanowi majątek przedsiębiorstw, którym została przekazana (odpowiednio Zakładu Energetycznego A S.A. oraz Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. w W.). Organ nie poczynił zaś koniecznych ustaleń, które pozwoliłyby na odpowiedź na pytanie czy wraz z przekazaniem majątku nie doszło również do przekazania roszczeń, związanych z jego powstaniem. Chociaż bowiem przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. (wcześniej zaś art. 80 u.g.g.w.n.) jako podmiot obowiązany do wypłaty odszkodowania wskazuje osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie lub przeprowadzenie elementów infrastruktury, oczywiste jest również następstwo prawne w tym zakresie, które wiązać należy nie tylko z likwidacją Spółdzielni i zbywaniem przezeń majątku w toku postępowania likwidacyjnego, lecz również ze zbywaniem mienia i ewentualnych zobowiązań z nim związanych w innym trybie w okresie jej funkcjonowania. W tym kontekście zaś niewykonanie wytycznych, zawartych w wyroku z dnia 11 marca 2016r. w zakresie legalności wybudowania sieci ciepłowniczej uznać należy za uchybienie art. 153 p.p.s.a., bowiem jak wynika z przytoczonych wyżej motywów orzeczenia, odszkodowaniem objęte być mogą jedynie skutki legalnych działań podmiotów, które uzyskały zezwolenie w trybie art. 75 u.g.g.w.n. Niezależnie od tego wskazać należy, iż nie jest jasne z jakich przyczyn organ ostatecznie rozstrzygnął jedynie o uprawnieniu A. P. z tytułu przysługującego jej udziału w nieruchomości (1/2), natomiast pominął w orzeczeniu żądanie małżonków S. i A. P. z tego tytułu (1/2), choć oboje byli wnioskodawcami w tej sprawie, traktowanymi jako strony do daty ostatnich, wydanych w sprawie decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej należnemu wpisowi sądowemu od skargi (200,–zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym, ustalonemu na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018r., poz.265) na kwotę 480,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17,-zł.). Po myśli art. 225 p.p.s.a. nakazano natomiast zwrot nadpłaconego przez skarżącą wpisu sądowego od skargi. Prowadząc ponowie postępowanie organy wykonają w sposób prawidłowy wytyczne, zawarte w wyroku z dnia 11 marca 2016r., nie ograniczając badania zagadnienia następstwa prawnego po zlikwidowanej Okręgowej Spółdzielni B w W. wyłącznie do Spółdzielni A w W. A.B.