II SA/Łd 1091/06

Dnia 4 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat S. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A. kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zawierającą należny podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania W. T., utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] Nr [...], wydaną przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta w K., którą przyznano W. T. zasiłek celowy od [...] do [...] w kwocie po [...] miesięcznie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ administracji II instancji podał, że decyzją z dnia [...] przyznano W. T. zasiłek celowy w kwocie po [...] miesięcznie w miesiącach od [...] do [...] z przeznaczeniem na zakup posiłków w ramach programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zdaniem organu I instancji sytuacja rodzinna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie pomocy finansowej, a przyznana pomoc odpowiada celom i możliwościom pomocy społecznej. Dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego wynikającego z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Świadczenie przyznano z powodu bezrobocia i niepełnosprawności. W. T. wniósł odwołanie od decyzji organu administracji I instancji, domagając się ponownego rozpatrzenia swojej sprawy, zwiększenia wysokości przyznanego zasiłku celowego oraz wyjaśnienia dlaczego ten zasiłek nie został przyznany w największej możliwej wysokości. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. przepisy prawa nie regulują, w jakiej wysokości należy przyznawać pomoc finansową o charakterze fakultatywnym. Kwota ta uzależniona jest wyłącznie od środków, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Zdaniem organu II instancji w sprawie jest bezsporne, iż sytuacja materialna i bytowa W. T. jest tak trudna, że potrzebuje on pomocy z opieki społecznej. Wnioskodawca ma [...] lata, prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, która z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości poszukiwania pracy. Podkreślono, iż W. T. nie pozostawiono bez pomocy, przyznając mu parokrotnie zasiłki celowe i zasiłki okresowe. Niewątpliwie przyznana pomoc nie wystarcza na pokrycie potrzeb odwołującego się, niemniej jednak organ administracji, podejmując taką decyzję, poza sytuacją materialną wnioskodawcy, musiał także uwzględnić wysokość posiadanych środków finansowych i rozdysponować je tak, by nie pozostawić bez pomocy innych uprawnionych osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało również, iż z funduszu, jakim dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. na realizację świadczeń finansowych z zakresu zadań własnych gminy w [...] roku na świadczenia o charakterze celowym przeznaczono kwotę [...] złotych. Wymieniona kwota jest niewystarczająca dla zaspokojenia potrzeb wszystkich zgłaszających się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dlatego Ośrodek w pierwszej kolejności powinien zrefundować obiady dla dzieci w szkołach, przyznać zasiłki w związku ze zdarzeniami losowymi i opłacić koszty pogrzebów. Dopiero pozostałe fundusze może przeznaczyć na wypłatę zasiłków celowych. Do końca [...] roku organ I instancji przyznał świadczenia finansowane w wyżej wymienionych formach na łączną kwotę [...]. Zasiłkiem celowym objęto [...] rodzin i przyznano [...] zasiłków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. T. podniósł, że zasiłek z pomocy społecznej jest jego jedynym dochodem i ma mu pomóc w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb, zakupie koniecznych leków i opału na zimę oraz umożliwieniu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przyznano zasiłek celowy od [...] do [...] w kwocie po [...] miesięcznie z przeznaczeniem na zakup posiłków w ramach programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W ramach tego programu realizowane są działania dotyczące m. in. zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych (art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 29 grudnia 2005 roku o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" /Dz.U. Nr 267, poz. 2259/). W myśl art. 5 ust. 1 wskazanej ustawy o ustanowieniu programu (...) pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosiło [...]. Subsumcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego do dyspozycji normy prawnej skonstruowanej na podstawie przedstawionych wyżej przepisów nie pozostawia wątpliwości, iż W. T. przysługiwało prawo do otrzymania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Ustalenie prawa strony do otrzymania zasiłku celowego wyczerpuje jednakże zakres związania organu administracyjnego, co do treści decyzji administracyjnej. Przepisy ustaw o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i o pomocy społecznej nie określają wysokości zasiłku celowego należnego uprawnionemu do pomocy, pozostawiając tą kwestię uznaniu organu administracji. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstania sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. W przypadku zasiłków celowych w ramach pomocy społecznej organ administracji może sam ustalić wysokość zasiłku przyznanego konkretnej osoby. Uznanie to jest jednak ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są: interes społeczny i słuszny interes obywateli. Spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Natomiast organ administracji, rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Decyzje administracyjne wydawane w ramach uznania administracyjnego podlegają kontroli, która sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na interes osoby ubiegającej się o zasiłek, interes społeczny, słuszny interes obywateli oraz czy w ramach uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Innymi słowy kontrola przez sąd administracyjny legalności decyzji administracyjnej opartej o konstrukcję uznania administracyjnego, wydanej w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, w sprawie, w której nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie obejmuje kwestii zasadności skorzystania przez organ z przysługującego mu uprawnienia. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a określając wysokość zasiłku celowego organy administracji uwzględniły interes i potrzeby skarżącego, możliwości finansowe gminy realizującej program pomocy oraz interes innych osób ubiegających się o pomoc społeczną. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż w sprawie brak jest naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Uwzględniając powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obejmującej opłaty za czynności adwokackie przed sądem I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).