II SA/Łd 1091/07

Dnia 7 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosków J. i J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. i J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia p o s t a n a w i a przyznać J. i J. D. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (dwieście) złotych. AG II SA/Łd 1091/07 U Z A S A D N I E N I E J. i J. D., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. W dniu [...] do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 200 złotych. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J. (81 lat) i J. (78 lat) D. pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący osiągają dochody z tytułu emerytury w łącznej wysokości 1.386,31 złotych. Posiadają dom drewniany o powierzchni 80 m kw., są również współwłaścicielami działki o powierzchni 0,27 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Osiągane dochody pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb, utrzymanie domu (np. energia elektryczna – ok. 100-125 złotych miesięcznie, opał – ok. 2000 złotych w sezonie grzewczym), zakup żywności (ok. 600 złotych) i niezbędnych lekarstw (ok. 140 złotych miesięcznie). Strona nie zadeklarowała posiadania żadnych wartościowych przedmiotów, papierów wartościowych ani oszczędności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż sytuacja osobista i materialna rodziny skarżących uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim zaś Sąd miał na uwadze wysokość dochodów przypadających na członka rodziny, a także okoliczność, iż oboje skarżący są osobami starszymi, wymagającymi ponoszenia znacznych wydatków na lekarstwa i zapewnienie opieki medycznej. Na tej podstawie Sąd uznał, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wykazanie zaś istnienia tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż zwolnienie od kosztów sądowych przyznane na mocy postanowienia sądowego może wywoływać określone skutki prawne jedynie od momentu skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1959 r. sygn. akt I CZ 126/59. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 245 § 3 i § 4, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. AG