II SA/Łd 1094/07
WyrokWSA w Łodzi2008-02-07
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana wysokości odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, wynikająca ze zmiany średniego miesięcznego kosztu utrzymania, może nastąpić od daty wskazanej w zarządzeniu starosty, czy od daty publikacji tego zarządzenia w dzienniku urzędowym?Ratio decidendi
Zmiana wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej następuje od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane zarządzenie starosty ustalające średni miesięczny koszt utrzymania. Data publikacji zarządzenia, a nie data jego wejścia w życie wskazana w akcie prawa miejscowego, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności. Przepisy prawa miejscowego nie mogą regulować materii należących do przepisów wyższego rzędu ani być z nimi sprzeczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany decyzji ustalającej miesięczną odpłatność za pobyt M. W. w Domu Pomocy Społecznej. Organ I instancji zmienił wysokość odpłatności, wskazując jako datę rozpoczęcia obowiązywania nowej stawki 1 maja 2007 r., zgodnie z datą publikacji zarządzenia starosty. M. W. kwestionowała tę datę, domagając się zmiany od 1 stycznia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że data publikacji zarządzenia jest decydująca. M. W. wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. W.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej wysokości odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.
II SA/Łd 1094/07
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [..] Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. skierował M. W. do Domu Pomocy Społecznej w B. oraz ustalił miesięczną odpłatność za pobyt w DPS.
Decyzją z dnia [..] organ administracji postanowił zmienić powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku ze wzrostem miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w B. zachodzi konieczność ustalania dla M. W. nowej wysokości odpłatności . Organ wyjaśnił, że od dnia 1 maja 2007 roku M. W. wnosić będzie opłatę w wysokości 30 % dochodu netto tj. 474, 52 zł. Natomiast Gmina G. uiszczać będzie opłatę w wysokości różnicy miedzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą wnoszoną przez mieszkańca tj.1069, 48 zł. Organ podniósł również, że Zarządzenie Nr 4 Starosty [..] z dnia 20 marca 2007 roku w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w powiatowych domach pomocy społecznej w 2007 roku zostało opublikowane w dzienniku urzędowym w dniu 26 kwietnia 2007 roku. Data publikacji zatem uzasadnia wprowadzenie zmiany odpłatności z dniem 1 maja 2007 roku.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. W., kwestionując termin początkowy od którego ma nastąpić zmiana odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W ocenie odwołującej się opłata powinna zostać zmieniona od 1 stycznia 2007 roku, bowiem Zarządzenie weszło w życie z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2007 roku.
Decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 60 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Koszt ten ustala Starosta i ogłasza w dzienniku urzędowym, nie później niż do 31 marca każdego roku. Ogłoszenie stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. W ocenie organu odwoławczego, oznacza to, że termin zmiany wysokości opłaty w DPS powinien obejmować okres od 1 maja 2007 roku. Według organu o terminie zmiany odpłatności decyduje, nie treść zarządzenia starosty, lecz data jego publikacji.
Od powyższej decyzji skargę wniosła M. W., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że wykładania celowościowa art. 60 ust.3 ustawy o pomocy społecznej przemawia za przyjęciem interpretacji, iż w/w przepis dotyczy terminu wydania decyzji o odpłatności, nie zaś terminu od kiedy należy ustalić wysokość odpłatności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 60 ust.2 pkt.2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz.U.04.64.593. ) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;
Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (art. 60 ust. 3).
W niniejszej sprawie w dniu 20 marca 2007 roku Starosta [..] wydał zarządzenie nr 4 ustalające średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w powiatowych domach społecznych na terenie Powiatu [..] w 2007 roku. Akt ten został opublikowany w dzienniku urzędowym w dniu 26 kwietnia 2007 roku. Zgodnie z §2 zarządzenie weszło w życie z dniem podjęcia, ale z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2007 roku.
Z analizy treści powołanego art. 60 ust.2 pkt.2 wynika, że Starosta [..] został upoważniony do ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej. Natomiast nie został uprawniony do określenia daty obowiązywania stawki.
Wykładania gramatyczna powołanego wyżej przepisu nie nasuwa żadnych wątpliwości co do intencji ustawodawcy. Art. 60 ust.3 jednoznacznie wskazuje, iż zarządzenie nr [...] Starosty [..] z dnia 20 marca 2007 roku stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane, czyli od 1 maja 2007 roku.
Jak wynika z utrwalonej linii orzecznictwa i doktryny przepisy prawa miejscowego mogą być wydawane wyłącznie w ramach obowiązujących przepisów wyższego rzędu i w zakresie upoważnień wyraźnie tam udzielonych organom. Hierarchia źródła prawa została określona w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Akty prawa miejscowego nie mogą regulować zatem materii należących do przepisów wyższego rzędu ( w niniejszej sprawie ustawy) i nie mogą być sprzeczne z nimi (por. wyrok z dnia 16 marca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie IV SA 385/1999 )
Na marginesie należy wskazać, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podnoszono, że obowiązywanie prawa niepublikowanego, czy obowiązywanie prawa z datą poprzedzającą jego publikację, godzi w zasadę lojalności państwa wobec obywateli, zasadę jawności prawa oraz zasadę zaufania do prawa i pewności prawa (np. W. 3/1990, K. 15/91).
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w wyroku.
P.H.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło