II SA/Łd 1098/04

Dnia 4 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Filii [...], działając na podstawie art. 37 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 9 ust.1 pkt 25, art. 16 pkt 9, art.17 ust.11, art. 23 ust.9 pkt 17, art.28 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 23.stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) orzekł o przyznaniu A. B. zasiłku stałego w kwocie 174,00 zł. miesięcznie od dnia 1.sierpnia 2004r. do dnia 31.sierpnia 2007r. oraz zgłoszeniu podopiecznej do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacaniu składki na to ubezpieczenie w obowiązującej wysokości. Ustalił jednocześnie dzień 30.każdego miesiąca jako termin przekazywania przyznanych świadczeń oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskodawczyni – A. B. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Zarówno jej dochód, jak i dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi 316,00 zł. Biorąc zaś pod uwagę powyższe, wnioskodawczyni przysługuje zasiłek stały stanowiący różnicę pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem na osobę w rodzinie. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła A. B., kwestionując wysokość przyznanego zasiłku stałego i fakt nieprzyznania go od dnia 13.lipca 2004r "tj. od dnia nabycia prawa do zasiłku stałego". Wskazała, iż jej dwie niepełnoletnie córki nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego, "ponieważ podlegają obowiązkowi szkolnemu (uczą się i nie pracują oraz nie osiągają żadnych dochodów)". Jako osoba samotnie wychowująca dwoje dzieci winna być zatem traktowana jako "osoba samotnie gospodarująca, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe". Zdaniem odwołującej również zasiłek rodzinny nie jest dochodem. Zatem prawidłowo wyliczony zasiłek stały wynieść powinien 418,00,-zł. O przyznanie takiej też kwoty wniosła w konkluzji. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14.czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz.1071 ze zm.), art.1 ust.1 ustawy z dnia 12.października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. Nr 79 poz. 856 ze zm.) oraz art.37 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i art.9 ust.1 pkt 25, art.16 pkt 9, art.17 ust.11, art.23 ust.9 pkt 17, art.28 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 23.stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U.Nr 49 poz.391 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach orzeczenia wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż A. B. ma 45 lat, sama wychowuje dwoje dzieci: P. B., uczennicę Liceum Ogólnokształcącego oraz M. B., uczennicę III klasy Gimnazjum. Odwołująca posiada status osoby bezrobotnej zarejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia 18.lipca 2000r.. Od dnia 21.grudnia 2002r. pozostaje bez prawa do zasiłku. Została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 31.sierpnia 2007r., nie pobiera świadczeń rentowych. Ma zaległości w opłatach podatku od nieruchomości, odcięty dopływ energii i gazu. Jedynym źródłem dochodu A. B. jest dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci w łącznej kwocie 340,-zł. oraz zasiłek rodzinny w wysokości 86,-zł. Łączny dochód rodziny odwołującej wynosi zatem 426,-zł. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje: 1. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2. pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1. w przypadku osoby samotnie gospodarującej różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418,-zł.; 2. w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Ustawa o pomocy społecznej w art. 6 pkt 1 przyjmuje, iż całkowita niezdolność do pracy – to całkowita niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów ustalono, iż Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł., na posiedzeniu w dniu 4.sierpnia 2004r., po rozpoznaniu sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 13.lipca 2004r., zaliczył A. B. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] i ma charakter okresowy - do dnia 31.sierpnia 2007r. Przesłanką kolejną do przyznania zasiłku stałego jest spełnienie kryterium dochodowego określonego w art.8 ust. 1ustawy, które dla odwołującej wynosi 316,-zł. Stosownie zaś do treści art. 37 ust.2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały ustala się – w przypadku osoby w rodzinie – jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Anna Baranowska uprawniona jest zatem do zasiłku stałego w kwocie 174,-zł., bowiem kwota ta stanowi różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie (316,-zł.) a dochodem na osobę w rodzinie (426,-zł. : 3 osoby = 142,-zł.) 316,-zł. – 142,-zł. = 174,-zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że organ I instancji przyznał odwołującej zasiłek stały z uwagi na posiadaną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym. I choć nie wyjaśnił procesu wyliczania zasiłku stałego, czym naruszył dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., uczynił to jednak prawidłowo, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Uchybienie wspomniane nie miało zatem zdaniem organu odwoławczego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skargę na opisaną decyzje ostateczną złożyła A. B., kwestionując zarówno datę, od której przyznany został zasiłek stały, jak i wysokość przyznanego świadczenia. Powtarzając wywody zawarte w uprzednio wniesionym odwołaniu, wskazała dodatkowo, iż data złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności powinna być datą początkową, od której orzeczony został zasiłek stały. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art.134 § 1 p.s.a., rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego bądź też normy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przede wszystkim wskazać należy, że przedmiotem skargi było jedno tylko z rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej decyzji, dotyczące utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego w wysokości niesatysfakcjonującej uprawnionej oraz na okres nie w pełni zaspokajający jej żądania. Z urzędu skontrolowano wszakże (w ramach danej sprawy) zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, także w zakresie utrzymanego nią w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, dotyczącego opłacania składki na ubezpieczenie rentowe. W tym zakresie natomiast podnieść należy, iż organ odwoławczy opierając rozstrzygnięcie w przedmiocie uiszczania składki na ubezpieczenie zdrowotne na przepisach ustawy z dnia 23.stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 49, poz. 391 ze zm.) dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które wszakże nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w tej materii. Co do zasady bowiem, poczynając od 1.października 2004r., obowiązuje ustawa z dnia 27.sierpnia 2004r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135) i to jej przepisy, nie zaś przepisy ustawy uchylonej z tą datą, winny znaleźć się w podstawie rozstrzygnięcia. Przepis przejściowy art. 246 ustawy z dnia 27.sierpnia 2004r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dotyczy bowiem zastosowania przepisów obowiązujących dotychczas jedynie w sprawach toczących się przed Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia. Tym niemniej regulacja, zawarta w obowiązującej w dacie orzekania przez organ odwoławczy ustawie w zakresie obowiązku ośrodków pomocy społecznej, odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne osób pobierających zasiłki stałe stanowi powtórzenie przepisów ustawy obowiązującej poprzednio (art. 66 ust.1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust.10, art. 81 ust.8 pkt 7) Pomimo zatem oparcia rozstrzygnięcia w tym przedmiocie na nieobowiązujących w dacie orzekania przepisach ustawy z dnia 23.stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 49, poz. 391 ze zm.) Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, iż uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, wobec kompletnej recepcji regulacji zawartej w uchylonej ustawie do ustawy obowiązującej aktualnie. Błędne powołanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej nie prowadzi bowiem automatycznie do uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli podstawa taka rzeczywiście istnieje. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.stycznia 2001r., sygn.akt I SS 1425/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 54161, z dnia 4.sierpnia 1999r., sygn.akt IV SA 2345/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 47831) Przechodząc zaś do rozstrzygnięcia w przedmiocie zasiłku stałego podnieść należy, iż brak jest podstaw do zakwestionowania tak wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów art. 6 pkt 14, art. 8 ust.1 pkt 2 oraz ust.3, art. 38 i art. 147 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), jak i sposobu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy. W szczególności zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, iż skarżąca nie jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art.6 pkt10 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.). Wraz z córkami tworzy bowiem rodzinę niezależnie od tego, że obie są jeszcze uczennicami i nie osiągają żadnych dochodów. Legalna definicja rodziny zawarta w art. 6 pkt 14 nie pozostawia co do tego wątpliwości. Tym samym więc kryterium dochodowe przyjęte dla rodziny skarżącej nie może stanowić kwoty określonej w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy i wynosić 461,-zł.; w konsekwencji zaś operacja matematyczna przedstawiona przezeń w odwołaniu i skardze, zmierzająca do konkluzji, iż należny jej zasiłek stały wynosi 418,-zł. jest nieprawidłowa. Nie jest również trafny zarzut niezasadnego zaliczenia przez organy zasiłku rodzinnego do dochodu rodziny skarżącej. Wskazana wyżej ustawa wprowadza bowiem własną definicję pojęcia dochodu przesądzając, iż stanowi go suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że zarówno zasiłek rodzinny, jak i towarzyszące mu dodatki, stanowią dochód rodziny. Jeżeli zaś chodzi o datę, od której przyznane zostało żądane świadczenie, podnieść należy, iż po myśli art. 106 ust. 3 ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku, gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją złożony został (co wynika z adnotacji uczynionych w treści wywiadu środowiskowego) w dniu 14.sierpnia 2004r. Przyznane świadczenie obejmuje zaś okres od 1.sierpnia 2004r. do dnia 31.sierpnia 2007r., co pozwala na ocenę, iż jego ustalenie dokonane zostało prawidłowo. Data złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności (13.sierpnia 2004r.) nie jest datą złożenia wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, o którym mowa w art. 106 ust. 3 cytowanej ustawy, zatem nie ona przesądza o dacie początkowej, od której wspomniane świadczenie zostaje przyznane. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec tego, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, w stopniu określonym w art. 145 § 1 p.s.a., na podstawie art. 151 p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.