II SA/Łd 1099/07

Dnia 25 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...]. W dniu 4 września 2007 roku K. H. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. We wniosku podała, że w skład jej rodziny wchodzą trzy osoby tj. K. H. , córka J. H. i syn M. H. Następnie skarżąca wykreśliła z treści wniosku swojego syna. Z oświadczenia złożonego w dniu 18 września 2007 roku wynika, że M. H. przebywa w Zakładzie Poprawczym. Treści postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 28 marca 2006 roku, wskazuje, że syn skarżącej został umieszczony w schronisku dla nieletnich na okres od 28 marca 2006 roku do 28 czerwca 2006 roku. Decyzją z dnia 19 września 2007 roku Prezydent Miasta [..] na podstawie art. 5 ust.1, ust.3, art. 6, art. 8, art. 14 , art. 15a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, orzekł o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku, z uwagi na przekroczenie przez skarżącą ustawowego kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że miesięczny dochód skarżącej w okresie zasiłkowym na jednego członka rodziny wyniósł 554,98 zł, w sytuacji gdy próg dochodowy stanowi kwota 504 zł. Różnica między tymi kwotami wynosi 50, 98 zł, czyli przekracza wysokość odpowiadającą najniższemu zasiłkowi tj. 48 zł. Organ administracji ponadto wskazał, że brak uprawnień do zasiłku rodzinnego skutkuje brakiem prawa do dodatków, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. H. prosząc o ponowne rozliczenie dochodu w 2006 roku. W uzasadnieniu odwołania wyjaśniła, że jej syn M. H. pozostawał na jej wyłącznym utrzymaniu, zatem dochód rodziny powinien zostać podzielony na trzy osoby. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa oraz art. 5 ust.1, ust.3, art. 6, art. 8, art. 14, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu I instancji. W skardze od powyższej decyzji K. H. podniosła, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do jej zarzutu . W jej ocenie dochód na osobę w jej rodzinie wynosi 493,31 zł, przy uwzględnieniu, że w okresie od stycznia do kwietnia 2006 roku rodzina skarżącej składała się z trzech osób, a nie z dwóch. Skarżąca podniosła, że jej syn M. H. w tym okresie był na jej wyłącznym utrzymaniu, dochód zatem winien zostać ustalony proporcjonalnie do liczby osób. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje proponowanego przez skarżącą sposobu obliczania dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny kontroluje legalność wydawanych przez organ administracji publicznej decyzji, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa przez organ.(art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) Jedną z naczelnych zasad postępowania jest wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, a zwłaszcza przepisy o postępowaniu dowodowym. Nakładają one na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.). Wydanie prawidłowej decyzji, w każdym przypadku poprzedzać powinno dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), zaś sama decyzja powinna być należycie uzasadniona – stosownie do wymogów art. 107 § 1 k.p.a. W świetle przytoczonych przepisów Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [..] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa. Stosownie do art. 5 ust. 1 omawianej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Przy czym dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ( art. 3 pkt.2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji ustaliły dochód roczny rodziny skarżącej na kwotę 13319,46 zł, zaś dochód miesięczny na osobę w wysokości 554,98 zł . Uznały zatem, że zostało przekroczone ustalone w ustawie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę. Art. 107 kpa określa podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia . ( por. np. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r. ISA/Kr 856/98, Lex nr 43041) Uwzględniając powyższe, obowiązkiem organów rozstrzygających sprawę – w ramach motywowania podjętej decyzji – było podanie matematycznego wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie i wskazanie przyjętego stanu liczebności rodziny na przestrzeni całego roku, tak aby ustalenia te można było poddać kontroli instancyjnej . Organy obu instancji tego nie uczyniły, ograniczając się tylko do podania samej kwoty ustalonego dochodu oraz jego źródła. Ponadto organy administracji wbrew zasadzie określonej w art. 7 kpa, zaniechały podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego. Skarżąca we wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego podała, że w składa jej rodziny wchodzą trzy osoby tj. K. H. , J. H. i M. H. . Następnie dokonała skreślenia w treści wniosku swojego syna M. H. W takiej sytuacji organ I instancji winien zwrócić uwagę na tę okoliczność i wyjaśnić przyczyny nieuwzględnienia syna w przedmiotowym wniosku. Natomiast kwestia utrzymania syna przez skarżącą w 2006 roku w ogóle nie była przedmiotem rozważań organów administracji, pomimo że skarżąca w uzasadnieniu odwołania podniosła iż w 2006 roku syn był na jej wyłącznym utrzymaniu. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa, przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zupełnie pominęło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnoszoną przez skarżącą powyższą okoliczność, ustosunkowując się do niej dopiero w odpowiedzi na skargę . Brak odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionego przez skarżącą zarzutu stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien, stosownie do powyższych wskazówek dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy, zwracając szczególną uwagę na zmianę składu rodziny skarżącej, przedstawiając dokładny sposób wyliczenia dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par.1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 135 powołanej ustawy p.p.s.a. P.H.