II SA/Łd 1100/01
WyrokWSA w Łodzi2004-03-03
Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Małgorzata Stahl, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. kwalifikuje się jako represja w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, uzasadniająca przyznanie świadczenia?Ratio decidendi
Praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, ponieważ ustawa ta definiuje represję jako deportację z terytorium Polski na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. W związku z tym, brak jest podstaw do przyznania świadczenia pieniężnego za taką pracę.Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca przymusowa była wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r., a nie na skutek deportacji z Polski na tereny III Rzeszy lub tereny okupowane. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że praca była wykonywana na terenach wcielonych do Rzeszy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, del. Sędziowie NSA: Małgorzata Stahl (spr.), Grzegorz Szkudlarek, Protokolant : ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji oddala skargę.
II S.A./Łd 1100/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] ([...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2a i art. 4 ust 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku S. J. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 2 pkt 2a powołanej ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej... represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Według uzyskanych przez Urząd dowodów S. J. pracował przymusowo od 1 stycznia 1940 r. do wyzwolenia w miejscowości K. koło miejsca swojego zamieszkania, a więc na terytorium II Rzeczpospolitej. Z uwagi na to, iż praca wykonywana na terenie państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. nie jest represją w rozumieniu w/w ustawy świadczenie za jej wykonywanie nie przysługuje.
Powyższą decyzję S. J. zaskarżył do Sądu w dniu 4 czerwca 2001 r. wnosząc o jej uchylenie i wskazując, iż pracę przymusową wykonywał na terenie III Rzeszy, a polegała ona na przenoszeniu korespondencji z miejscowości K. do oddalonej o 8 km W..
W odpowiedzi na skargę z dnia 30 lipca 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny dokonuje kontroli działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – materialnym i procesowym. Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Podstawę odmowy stanowił przepis art.2 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Repulik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz.395 ze zm.). W rozumieniu tego przepisu represją z tytułu której można uzyskać świadczenie pieniężne jest "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945".
Jest faktem niekwestionowanym w sprawie, że skarżący pracował przymusowo od 1 stycznia 1940 r. do wyzwolenia w majątku K., w gminie S. (dawny powiat ł.) na terytorium II Rzeczypospolitej. W świetle powołanego wyżej przepisu nie można uznać by spełniony był warunek - konieczny dla stwierdzenia deportacji do pracy przymusowej i przyznania świadczenia – wywiezienia z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. W obecnym stanie prawnym i ustalonych okolicznościach faktycznych argumenty skargi o wykonywaniu pracy na terenach wcielonych do Rzeszy i przenoszeniu korespondencji do W. - miejscowości oddalonej o 8 km nie mogły mieć znaczenia prawnego i brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji, zważywszy że zaskarżona decyzja prawa nie naruszała, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło