II SA/Łd 1100/01

WyrokWSA w Łodzi2004-03-03

Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Małgorzata Stahl, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. kwalifikuje się jako represja w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, uzasadniająca przyznanie świadczenia?
Ratio decidendi
Praca przymusowa wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej, ponieważ ustawa ta definiuje represję jako deportację z terytorium Polski na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. W związku z tym, brak jest podstaw do przyznania świadczenia pieniężnego za taką pracę.
Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca przymusowa była wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r., a nie na skutek deportacji z Polski na tereny III Rzeszy lub tereny okupowane. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, twierdząc, że praca była wykonywana na terenach wcielonych do Rzeszy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, del. Sędziowie NSA: Małgorzata Stahl (spr.), Grzegorz Szkudlarek, Protokolant : ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji oddala skargę. II S.A./Łd 1100/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] ([...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2a i art. 4 ust 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku S. J. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 2 pkt 2a powołanej ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej... represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Według uzyskanych przez Urząd dowodów S. J. pracował przymusowo od 1 stycznia 1940 r. do wyzwolenia w miejscowości K. koło miejsca swojego zamieszkania, a więc na terytorium II Rzeczpospolitej. Z uwagi na to, iż praca wykonywana na terenie państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. nie jest represją w rozumieniu w/w ustawy świadczenie za jej wykonywanie nie przysługuje. Powyższą decyzję S. J. zaskarżył do Sądu w dniu 4 czerwca 2001 r. wnosząc o jej uchylenie i wskazując, iż pracę przymusową wykonywał na terenie III Rzeszy, a polegała ona na przenoszeniu korespondencji z miejscowości K. do oddalonej o 8 km W.. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 lipca 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny dokonuje kontroli działania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – materialnym i procesowym. Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca skarżącemu przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Podstawę odmowy stanowił przepis art.2 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Repulik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz.395 ze zm.). W rozumieniu tego przepisu represją z tytułu której można uzyskać świadczenie pieniężne jest "deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945". Jest faktem niekwestionowanym w sprawie, że skarżący pracował przymusowo od 1 stycznia 1940 r. do wyzwolenia w majątku K., w gminie S. (dawny powiat ł.) na terytorium II Rzeczypospolitej. W świetle powołanego wyżej przepisu nie można uznać by spełniony był warunek - konieczny dla stwierdzenia deportacji do pracy przymusowej i przyznania świadczenia – wywiezienia z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. W obecnym stanie prawnym i ustalonych okolicznościach faktycznych argumenty skargi o wykonywaniu pracy na terenach wcielonych do Rzeszy i przenoszeniu korespondencji do W. - miejscowości oddalonej o 8 km nie mogły mieć znaczenia prawnego i brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji, zważywszy że zaskarżona decyzja prawa nie naruszała, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło