II SA/Łd 1101/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego K. Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego o d d a l a s k a r g ę 3 II S.A./Łd 1101/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. G. od decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt l , art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r. poz. 856 z późn. zm.), art. 5 i art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzją z dnia [...] organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku R. G. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego stwierdzając, że zainteresowany nie spełnia kryteriów określonych w rozdz. l i 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożył R. G. uważając , że zwiększenie powierzchni normatywnej w przypadku gospodarstwa domowego 2 osobowego jedynie o 5m jest bardzo małe i nie wpływa w istotny sposób na zakres zaspokojenia elementarnych potrzeb rodziny. Skarżący uważa za naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej przyjęte w ustawie automatyczne wykluczenie możliwości uzyskania dodatku mieszkaniowego w przypadku przekroczenia wyznaczonych w ustawie norm powierzchni użytkowej nawet w minimalnym stopniu. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji uznając, że argumenty w nim przedstawione nie dają podstaw do ich uwzględnienia. Zdaniem Kolegium przepisy prawa decydujące o przyznaniu bądź odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego nie zawierają upoważnienia dla organów administracji do działania na zasadach uznania administracyjnego. W związku z tym organy te winny podejmować rozstrzygnięcia na podstawie obowiązujących norm prawych. W sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych przepisy prawa nakładają na organ orzekający obowiązek wykonywania działań matematycznych, których podstawą jest ustalony stan faktyczny. Z wniosku przedstawionego w sprawie wynika, że wnioskodawca mieszka z bratem. Zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 56,24 m2, w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi - 44,88 m2. W tym stanie rzeczy, stosownie do brzmienia, art. 5 ust. 5 pkt. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734 z późn. zm.) stwierdzono, że powierzchnia użytkowa lokalu przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30%. Także udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza 60% i wynosi - 79,80%, co stosownie do treści art. 5 ust. 5 pkt. 2 ustawy stanowi o podjętym rozstrzygnięciu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że w omawianym zakresie przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących i nie przewidują żadnego wyjątku, który pozwalałby przyznawać dodatki osobom, w sytuacji, gdy powierzchnia ich mieszkań jedynie w minimalnym stopniu przekracza powierzchnię normatywną określoną w ustawie. Powyższą decyzję zaskarżył R. G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o: 1. jej uchylenie w całości wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na jej treść; 2. rozważenie możliwości wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w zakresie zgodności przepisów prawa stanowiących dotychczas podstawę oddalenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z przepisami Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że Kolegium rozpoznało odwołanie bardzo ogólnikowo aby tylko je odrzucić — zasadne zatem jest wniesienie skargi do NSA z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Mając na uwadze, iż podjęcie przez Sąd decyzji może zależeć od zgodności przepisów art. 5 i art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r o dodatkach mieszkaniowych np. z przepisami art. 2, art. 32 i art. 71 ust. l Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. zasadnym wydaje się wniosek o rozważenie możliwości wystąpienia przez NSA do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o którym mowa w przepisie art. 193 Ustawy Zasadniczej - z uwagi na formę pomocy społecznej jaką są dodatki mieszkaniowe i zróżnicowanie we wnioskowanych do zaskarżenia przepisach na "lepszych" w tym znaczeniu, że umożliwiających otrzymanie dodatku i "gorszych" w tym znaczeniu, że uniemożliwiających otrzymanie tego dodatku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne i wynika z akt administracyjnych, iż skarżący mieszka z bratem. Zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 56,24 m2, w tym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi - 44,88 m2. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 40 m2 - dla 2 osób, Z art. 5 ust.5 tej ustawy wynika, iż - dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest bezsporny i nie budzi wątpliwości. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy. Przede wszystkim jest bezsporne, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego skarżącego przekracza normatywna powierzchnię o więcej niż 30 % ( w sytuacji skarżącego wynosi 40,6 %). Jest bezsporne także, iż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60 % (w sytuacji skarżącego wynosi 79,66 %. ) Wobec powyższego stwierdzić należy, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie dodatku mieszkaniowego , a odmowa przyznania tego dodatku nie narusza prawa materialnego. W tej sytuacji organ nie mógł odnieść się do przesłanek wynikających z art. 7 ust. 5 tej ustawy. Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Warunki w jakich organ może przyznać dodatek mieszkaniowy zostały szczegółowo wymienione w cytowanych przepisach ustawy, a ustawodawca nie pozostawił rozstrzygnięcia konkretnej sprawy swobodnemu uznaniu administracyjnemu. W tej sytuacji zatem, nawet gdy normy przekroczone są minimalnie organ musi stosować się ściśle do przepisów prawa i odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego dotyczącego konieczności wystąpienia w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w zakresie zgodności przepisów prawa stanowiących dotychczas podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego z przepisami Konstytucji RP. Zgodnie z art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U z 1997r Nr. 78 poz. 483 z późn. zm.) - każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją , jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją jest możliwe zatem wyłącznie wówczas, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Jest przy tym oczywiste, iż przedstawienie pytania prawnego może nastąpić wówczas, gdy sąd rozstrzygający sprawę uzna, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności danego aktu normatywnego z Konstytucją. ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2002 r III CKN 326/01 nie publikowane). W tej sprawie Sąd nie miał wątpliwości co do zgodności powołanych przez skarżącego przepisów prawa z Konstytucją . Na marginesie tej sprawy w związku z wnioskiem skarżącego stwierdzić należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazywano już wielokrotnie na ograniczoną dopuszczalność traktowania wyrażonych w art. 2 i art. 32 Konstytucji zasad sprawiedliwości społecznej i równości za wzorzec dla kontroli przepisów . Odnośnie art. 71 ust.1 Konstytucji Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepis ten nie kształtuje samoistnie podmiotowego prawa obywatela do pomocy ze strony państwa , lecz zgodnie z art. 81 Konstytucji tworzy podstawy do dochodzenia takiej pomocy w ramach określonych ustawami. ( por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2002 r sygn.akt Ts 38/2002 nie publikowane). Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ) skargę oddalił.