II SA/Łd 1104/06
WyrokWSA w Łodzi2007-03-16
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały sankcje w postaci pomniejszenia płatności rolniczych, gdy jedna z działek rolnych nie została zlokalizowana podczas kontroli, a skarżący kwestionował prawidłowość tej sytuacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Nieustalenie położenia jednej z działek rolnych uniemożliwiło prawidłową ocenę porównania powierzchni zadeklarowanej i rzeczywistej, co miało wpływ na zastosowane sankcje. Ponadto, protokół z rozprawy administracyjnej nie spełniał wymogów formalnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Kontrola wykazała różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, w tym nieodnalezienie jednej działki. Organy administracji pomniejszyły należną płatność, stosując sankcje przewidziane w przepisach unijnych. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń, wskazując m.in. na niezlokalizowanie jednej z działek i wadliwość postępowania. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]., [...].
S. D. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. We wniosku zadeklarował 25 działek rolnych.
Kierownik Biura Powiatowego Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz 2273 z późn. zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), wydał w dniu [...] decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości przyznając płatności w wysokości 16936,53 zł.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono różnicę między powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę na 3 (oznaczonych w decyzji symbolami N, W, Z) z 25 działek rolnych z tym, że nie odnaleziono jednej działki oznaczonej literą W o powierzchni 6,26 ha. Skarżący we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich zadeklarował powierzchnię 194,91 ha, a kontrola wykazała powierzchnię 189,43 ha. Łączna różnica między powierzchnią zdeklarowaną we wniosku a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu wyniosła 5,48 ha, co uzasadniało w myśl art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 obniżenie płatności.
Od tej decyzji S.D. złożył odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł..
Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu decyzji brak jest treści przepisów stanowiących podstawę do zastosowania sankcji oraz wskazania dowodów, na których Kierownik Biura Powiatowego ARIMR w Ł. oparł swoją decyzję, jak również, którym dowodom odmówił wiarygodności.
Po zapoznaniu się z całym materiałem dowodowym w sprawie, w trybie art.10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony S.D. na okoliczność zastosowania podczas kontroli metody GPS.
Organ II instancji stwierdził, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., poinformował stronę postępowania o terminie przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania strony oraz wezwał do stawienia się w celu przesłuchania i zebrania dodatkowego materiału dowodowego.
Dnia [...] w Biurze Powiatowym Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa w Ł. została przeprowadzona rozprawa administracyjna w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW na rok 2004 w sprawie S. D..
Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji wskazując tę samą podstawę prawną, którą powołano w poprzedniej decyzji z dnia [...] w dniu [...] wydał decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej kwocie 16 936, 53 zł. Organ stwierdził, że stosownie do art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a ustalonym jest większa niż 3 % lub 2 hektary, lecz nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru, płatność ustalana jest na podstawie obszaru pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Tym samym stwierdzona powierzchnia dla płatności ONW 189,43 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia, tj. o 10,96 ha, co dało powierzchnię 178,47 ha, na którą została naliczona płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł naruszenie przez organ art. 6, 7 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, iż kontrolerzy nie zlokalizowali jednej z działek rolnych, aczkolwiek działka ta fizycznie istnieje i jest częścią większej działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 222/11. Zdaniem skarżącego organ w uzasadnieniu decyzji nie podał podstawy prawnej określającej stawki płatności oraz powodu odmowy wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłoszonym przez stronę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 264 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż zarzuty naruszenia art. 6, 7 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego są bezzasadne, ponieważ postępowanie przed organem I instancji, przeprowadzone zostało z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i w toku postępowania nie doszło do ich naruszenia.
Przypomniano, iż na etapie postępowania pierwszo - instancyjnego na 2 działkach zadeklarowanych przez wnioskodawcę stwierdzono mniejszą od zadeklarowanej powierzchnię działek, natomiast na 1 działce stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana we wniosku. Odnosząc się do zarzutu nie zlokalizowania jednej z działek podniesiono, iż skarżący w dniu dokonania pomiarów mógł nie zgodzić się z dokonanymi pomiarami, a szczegółowe wyjaśnienie powodów takiego stanowiska mógł wnieść w terminie późniejszym. Ponadto zwrócono uwagę, iż strona uczestniczyła w kontroli i nie potrafiła wskazać kontrolującym przedmiotowej działki, co potwierdza , zdaniem organu, widniejący podpis strony jako osoby obecnej przy kontroli. W ocenie organu, przeprowadzony na wniosek skarżącego dowód w postaci jego przesłuchania, do którego doszło na rozprawie administracyjnej nie wniósł do sprawy nowych okoliczności oraz nie przyczynił się do podważenia tych dowodów, na których organ oparł swoje twierdzenia.
Reasumując organ II instancji po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym stwierdził, że organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z art. 61 § 1, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zakresie wskazanym we wniosku z uwzględnieniem wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Powołując się na art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Dyrektor Regionalnego Oddziału Agencji uznał, iż protokół z kontroli na miejscu, to dokument sporządzony w przepisanej formie przez upoważniony do tego organ, posiada więc cechy dokumentu urzędowego. Dalej podniesiono, iż dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ administracji zobligowany był zatem, zdaniem Dyrektora, przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści takiego dokumentu. W rozpatrywanej sprawie są to wyniki dokonanych pomiarów. Zwrócono także uwagę, iż w przypadku podejrzenia, że dokument nie odpowiada prawdzie, strona ma prawo przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu. Raport z czynności kontrolnych został jednak podpisany przez osobę uczestniczącą w tych czynnościach, która nie wniosła żadnych uwag, ani nie zgłosiła żadnych wniosków. Skarżący nie przedstawił również dowodów, które mogłyby wskazywać na niezgodność dokumentu z prawdą.
Organ stwierdził, że podnoszone przez skarżącego zarzuty są niewystarczające, aby odwołanie zostało uwzględnione, gdyż nie zostały w wystarczający sposób uprawdopodobnione. W obliczu zgromadzonych dowodów w sprawie, z uwzględnieniem ich całokształtu oraz mocy dowodowej na zasadach opisanych wyżej, organ stwierdził, że nie znalazł podstaw, aby podważyć wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Natomiast zeznania świadków nie są poparte dowodami bezpośrednimi, dlatego organ II instancji uznał je za prawnie nieistotne.
W związku z powyższym płatności przyznane w decyzji, zostały naliczone w poprawny sposób z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprzytoczenia podstaw prawnych określonej stawki płatności organ uzupełniając decyzję organu I instancji, powołując się na orzecznictwo NSA stwierdził, iż wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może naprawić organ II instancji. W związku z tym wyjaśnił, że płatności ONW przyznawane są zgodnie regulacjami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657), w szczególności § 4 ust. 2, który określa stawki płatności na 1 ha.
Zdaniem organu II instancji w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 44 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzana i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG), gdyż wnioskodawcy przyznaje się płatności z tytułu ONW w pomniejszonej wysokości z powodu stwierdzenia mniejszej od zadeklarowanej powierzchni działek, na które wnioskodawca złożył wniosek. W przedmiotowej sprawie nie może więc być mowy o wyłączeniu stosowania obniżek i wyłączeń, gdyż rolnik nie złożył wniosku poprawnego pod względem faktycznym.
Reasumując organ II instancji stwierdził, iż wniosek złożony przez S.D. nie był poprawny pod względem faktycznym oraz skarżący nie wykazał, iż jest niewinny w rozumieniu w/w przepisów.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze S.D. przedstawił swoje stanowisko wyrażone wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji jednocześnie zarzucając decyzji organu II instancji naruszenie art. 7 § 1, 4 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. narusza również art. 22 pkt 2 oraz art. 44 Rozporządzenia Komisji 2419/2001 poprzez ich niezastosowanie. Ponadto autor skargi zarzucił organowi, iż na rozprawie administracyjnej całkowicie pomylił role procesowe jej uczestników przesłuchując na te same okoliczności w charakterze świadka zarówno skarżącego jak i jego pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o oddalenie skargi przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.
Jednocześnie powtórnie podniesiono, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz w celu weryfikacji zadeklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni ze stanem faktycznym organ przeprowadza również kontrolę na miejscu. Powołując się na regulację art. 17 Rozporządzenia nr 2419/2001 podniesiono, iż w tej sprawie organ przeprowadził kontrolę na miejscu, która stwierdziła nieprawidłowości w zadeklarowanej powierzchni działek rolnych. Organ zaznaczył, że podczas kontroli na miejscu była obecna osoba, która nie wniosła uwag i zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli.
Odnośnie zarzutów skargi - naruszenia art. 22 i art. 44 Rozporządzenia nr 2419/2001 organ uznał je również za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarczych podlega ogólnym regułom procedury administracyjnej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 lit. C ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę do jej uchylenia.
W szczególności należy uznać, iż doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7, 8, 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Oznacza, to iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej. Nie mają takiego obowiązku strony postępowania. Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana, do przedstawiania dowodów. To organy administracji zobowiązane są do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyrok NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 roku, SA/Lu 240/83). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego.
Z kolei, stosownie do treści art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika bowiem obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń.
Należy wreszcie podkreślić, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego) oraz z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji (np. teza pierwsza wyroku NSA OZ w Lublinie z 15 września 1992 roku, SA/Lu 601/92; wyrok NSA OZ w Gdańsku z 16 października 1998 roku, I SA/Gd 92/98).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż organy administracji nie ustaliły położenia jednej z działek skarżącego o powierzchni 6, 26 ha. W protokole z czynności kontrolnych z dnia [...] wpisano, iż działki nie zlokalizowano. Z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] wynika, iż skarżący pomagał kontrolerom wyszukiwać działki, a w przypadku działki nie odnalezionej, osoby kontrolujące zrezygnowały z jego pomocy przy ustaleniu jej położenia. Bezspornym pozostaje fakt, iż nie odnaleziona działka figuruje w ewidencji gruntów jako część działki o nr 222/11, a zatem nieprawdopodobnym jest , aby działka ta nie istniała.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż protokół z czynności kontrolnych posiada cechy dokumentu urzędowego i organ był zobowiązany przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści tego dokumentu.
Kodeks postępowania administracyjnego w art. 76 § 1 i 3 przyjął domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone przez organ , od którego dokument pochodzi. Domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (art. 76 § 3). Nie zostało natomiast wyraźnie ustanowione domniemanie prawdziwości.
W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo przyjął, iż protokół z czynności kontrolnych z dnia [...] jest dokumentem urzędowym. Bezpodstawne jest natomiast twierdzenie organu, iż charakter przeprowadzonego w gospodarstwie środka dowodowego w postaci kontroli na miejscu nie może zostać powtórzony. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środka dowodowego w postaci kontroli na miejscu nie może zostać powtórzony. Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Trzeba podnieść, iż skarżący konsekwentnie w trakcie całego postępowania administracyjnego kwestionował prawidłowość ustalenia, iż działka oznaczona literą W nie została zlokalizowana. Twierdził również, ze kontrolerzy nie skorzystali z jego pomocy w ustaleniu położenia tej działki.
Jeżeli pojawiły się tego typu wątpliwości, a także wobec twierdzenia skarżącego, iż nie uczestniczył w próbie lokalizacji przedmiotowej działki, organ winien rozważyć celowość przesłuchania w charakterze świadków osób przeprowadzających kontrolę. Zasadności zbadania okoliczności przeprowadzenia kontroli nie wyłącza fakt, iż protokół z czynności kontrolnych został podpisany przez skarżącego, który w momencie jego podpisywania nie wnosił żadnych uwag, ani nie zgłaszał wniosków. Protokół ten potwierdza jedynie okoliczność nieodnalezienia spornej działki przez kontrolerów w dniu przeprowadzenia kontroli, co nie oznacza, iż działka ta nie istniała.
Nałożenie na skarżącego określonych sankcji wymaga od organu ustalenia okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości. Jest bowiem oczywiste, iż wielkość owych sankcji – na co wskazywały organy I i II instancji – uzależniona jest od stosunku gruntów zadeklarowanych we wniosku do powierzchni rzeczywistej. Brak zlokalizowania działki oznaczone literą W. o powierzchni 6, 26ha, nie pozwala należycie ocenić dokonanego przez organ porównania, a tym samym uniemożliwia jego zaakceptowanie. Gdyby powyższa działka została odnaleziona, organ mógłby nie zastosować sankcji przewidzianych powołanymi przepisami prawa.
Wątpliwości Sądu budzi również sposób przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z dnia [...]. Art. 67 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi: organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie, a § 2 pkt 4 tego przepisu: w szczególności sporządza się protokół z rozprawy. Natomiast zgodnie z art. 68 Kodeksu postępowania administracyjnego protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W niniejszej sprawie protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] nie czyni zadość wymaganiom określonym w powyższym przepisie. Na rozprawie administracyjnej przesłuchano zarówno skarżącego jak i jego pełnomocnika. Po pierwsze, z protokołu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika w jakim charakterze osoby te zostały przesłuchane. Ponadto z treści protokołu nie można wywieść, co konkretnie i jakie osoby zeznały, ponieważ znajdują się tam sformułowania przypisujące określone twierdzenia kilku osobom np. "Panowie zeznali...".
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. sygn. I SA/Wa 1258/04, LEX 192944) zgodnie, z którym protokół nieodpowiadający wymaganiom formalnym art. 68 nie może być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przede wszystkim winien wyjaśnić problem niezlokalizowanej działki, przeprowadzić w tym celu wyczerpujące postępowanie dowodowe, które w nie budzący wątpliwości sposób wyjaśni usytuowanie spornej działki. Ustalenie to warunkuje bowiem możliwość zastosowania określonych sankcji.
Reasumując z uwagi na to, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z istotnym naruszeniem prawa, sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 z 2002r., poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło