II SA/Łd 1107/12
WyrokWSA w Łodzi2013-04-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, wydana po postępowaniu legalizacyjnym, może być skierowana do podmiotu, który nie był adresatem postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo ustaliły krąg podmiotów, do których skierowano nakaz rozbiórki. Nakaz rozbiórki, będący konsekwencją nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, powinien być skierowany do tego samego podmiotu, który był adresatem postanowienia o ustaleniu tej opłaty, aby zapewnić zgodność z prawem procesu legalizacji samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Po kilku postępowaniach i wyrokach uchylających poprzednie decyzje, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę G. P. i Z. P., i orzekł o nałożeniu obowiązku rozbiórki wyłącznie na Z. P., uznając go za inwestora. Skarżący Z. P. wniósł skargę, podnosząc argumenty o błędnym ustaleniu kręgu podmiotów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r., nr [...], nakazującą G. P. i Z. P. rozebrać samowolnie budowany budynek mieszkalny o wymiarach 6,45 x 7,80m, konstrukcji murowanej z dachem krytym płytą - "onduliną", na działce o nr ewid. 78 położonej w M. 8, gm. W. i orzekł o nałożeniu obowiązku rozbiórki ww. budynku na Z. P..
W toku postępowania ustalono, iż na skutek interwencji J.M. w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce w M. 8 gm. W. przez Z. P., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 3 marca 2006r. przeprowadził kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że na ww. nieruchomości Z. P. buduje budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej z dachem drewnianym krytym płytą— "onduliną". Stan zaawansowania budowy w dniu kontroli — surowy zamknięty. Wymiary obiektu 6,45 x 7,80 m. W uwagach do protokołu oględzin inwestor stwierdził, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających legalność budowy przedmiotowego obiektu, zaś budowa została rozpoczęta w 2004r.
W toku postępowania, po uchyleniu w trybie kontroli instancyjnej decyzji nakazującej G. i Z. P. rozbiórkę budynku organ I instancji w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...] nakazująca G. i Z. P., I. R., J. S. oraz M. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, którego dotyczy niniejsza sprawa.
Decyzją z dnia [..]r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania G. i Z. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...]r.
Wyrokiem z dnia [..]r., sygn. akt: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu skargi G. i Z. P. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...]r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując, iż organy administracyjne w sposób nieprawidłowy ustaliły krąg podmiotów do których skierowany został nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.
Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające oraz mając na uwadze wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ I instancji ustalił, iż zachodzą przesłanki do legalizacji samowolnie budowanego budynku mieszkalnego, w związku z czym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazał wstrzymanie robót budowlanych i nałożył na G. P. obowiązek przedłożenia w oznaczonym terminie stosownych dokumentów, a następnie działając w oparciu o przepis art. 49 ust. 2 ww. ustawy, postanowieniem z dnia [..]r., nr [...] ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 złotych.
Wobec nieuiszczenia przez G. P. ustalonej opłaty legalizacyjnej, decyzją z dnia [...]r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał G. P. rozebrać samowolnie budowany budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej z dachem krytym płytą - "onduliną" i wymiarach 6,45x7,80m, na działce o nr ewid. 78 w M. nr 8, gm. W..
Wobec wydania przez organ II instancji decyzji z dnia [...]r., nr [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji z dnia [...]r. organ I instancji wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...], którą na podstawie 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał G. P. rozebrać przedmiotowy budynek mieszkalny.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez G. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...]r.
Wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. po rozpoznaniu skargi G. P. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując, iż organy administracyjne w sposób nieprawidłowy ustaliły krąg podmiotów do których skierowany został nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...]r., nr [...], nakazał G. P. i Z. P., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a., rozebrać samowolnie budowany budynek mieszkalny o wymiarach 6,45 x 7,80 m, konstrukcji murowanej z dachem krytym płytą - "onduliną" na działce o nr ewid. 78 w M. 8 gm. W..
W odwołaniu od powyższej decyzji G. i Z. P. podnieśli, że byli zmuszeni do postawienia spornego budynku mieszkalnego ze względu na złą sytuację mieszkaniową.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...]r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i nałożył obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku na Z. P..
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, iż w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., który wydał wyrok z dnia [...]r., sygn. akt [...], poza sporem pozostaje, że budynek mieszkalny, będący przedmiotem rozpatrywanej sprawy, nie stanowi inwestycji zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co tym samym oznacza, że rozpoczęcie związanych z jego realizacją robót budowlanych przed uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną. W okolicznościach przedmiotowej sprawy uzasadnionym było zatem, jak to uczynił organ I instancji, wszczęcie postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji wydać decyzję o nakazie rozbiórki. W niniejszej sprawie po stwierdzeniu, że sporny obiekt budowlany może zostać zalegalizowany organ I instancji postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów. Po wykonaniu przez zobowiązaną powyższego obowiązku organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 złotych.
Następnie organ odwoławczy wskazał, iż z odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących kary, o której mowa w art. 59f ustawy Prawo budowlane wynika, że w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie, sankcje z tego tytułu określa nie prawo podatkowe, ale przepisy Prawa budowlanego, które wyraźnie sankcje takie przewidują. Zgodnie z art. 49 ust. 3 ww. ustawy w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje obligatoryjnie decyzję o nakazie rozbiórki całego lub części obiektu budowlanego. Stosownie natomiast do art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Wskazana w powyższym przepisie kolejność nie jest przypadkowa. Nie oznacza dowolności w wyborze jednego z podmiotu w nim wymienionych, jako zobowiązanego do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, orzeczonej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki winien być, w pierwszej kolejności, skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej.
W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że inwestorem budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jest Z. P.. Okoliczność niniejszą potwierdzają zapisy protokołu, sporządzonego w dniu 3 marca 2006r. przez przedstawicieli organu I instancji w związku z przeprowadzonymi na spornej nieruchomości czynnościami kontrolnymi, w którym odnotowano oświadczenie Z. P.. Fakt, iż inwestorem analizowanego obiektu był Pan Z. P. potwierdziła również jego małżonka - G. P. - w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. w dniu 28 października 2011r., co też wynika z uzasadnienia ww. wyroku. Skoro inwestorem budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w M. 8, gm. W., działka nr ewid. 78, był Z. P., to zdaniem organu odwoławczego ten podmiot winien być adresatem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. błędnie określił podmiot zobowiązany do wykonania rozbiórki orzeczonej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez wskazanie, iż zobowiązanym winni być G. P. i Z. P., organ II instancji postanowił, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylić w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzec o skierowaniu nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu do Z. P..
Na ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do sądu administracyjnego wniósł Z. P. podnosząc te same argumenty, co zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270, powoływana dalej jako P.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 P.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekającego o nałożeniu na skarżącego obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego są przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1-5 ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zanim jednak organ nadzoru budowlanego orzeknie o nakazie rozbiórki obowiązany jest ustalić, czy nie zachodzą podstawy do zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Organ ma zatem w pierwszej kolejności obowiązek sprawdzenia, czy budowa, o której mowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym celu właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych w przepisach Prawa budowlanego dokumentów. Przedłożenie tych dokumentów w wyznaczonym terminie traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Po wykonaniu powyższego obowiązku właściwy organ, stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej, do której stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 ustawy, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o nakazie rozbiórki.
Z powyższego wynika, iż samo wykonanie przez inwestora obowiązków określonych w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych nie pozwala na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. Warunkiem koniecznym wydania takiej decyzji jest uiszczenie opłaty legalizacyjnej, co jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Jednakże należy pamiętać, iż legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem, a to oznacza, iż organ nadzoru budowlanego nie może przymusić inwestora do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Z kolei bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. W takim wypadku inwestor musi liczyć się wydaniem przez organ decyzji o nakazie rozbiórki. Zatem to wyłącznie inwestor decyduje o tym, czy uiścić opłatę legalizacyjną i zakończyć proces legalizacji samowoli budowlanej, czy odstąpić od jej uiszczenia i dokonać rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.
Zanim jednak powyższe rozważania staną się przedmiotem analizy podkreślenia wymaga, iż wydawane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego dwukrotnie były kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. (wyrok z dnia [...]r., sygn. akt [...] oraz wyrok z dnia [...]r., sygn. akt [...]). Stosownie natomiast do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący w sytuacji, gdy nie nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego sprawy, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych we wcześniejszych orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane.
Uwzględniając zatem ocenę prawną i wskazania wyrażone w wydanych wcześniej wyrokach w pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie budzi żadnych wątpliwości fakt budowy spornego budynku mieszkalnego w ramach samowoli budowlanej tj. bez uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezspornym jest również to, że w związku z wykonaniem obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...]r., organ pierwszej instancji stwierdził kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, co otwierało organowi drogę do ustalenia opłaty legalizacyjnej.
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na G. P. obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł. Powyższe opłata nie została jednak uiszczona. Konsekwencją tego była decyzja rozbiórkowa, która dwukrotnie była uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., jako skierowana do niewłaściwego podmiotu. W wyroku z dnia [...]r., w sprawie o sygn. akt [...] Sąd wyraźnie podkreślił, iż obowiązek rozbiórki powinien zostać skierowany w pierwszej kolejności do inwestora, a nie wyłącznie do właściciela działki, na której wzniesiono samowolnie obiekt budowlany. Natomiast w wyroku z dnia [..]r., w sprawie o sygn. akt [...] Sąd wskazał, iż organom nadzoru budowlanego uwadze uszło, że inwestorem budynku, którego dotyczy nakaz rozbiórki, był mąż skarżącej - Z. P., co wynika z protokołu oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego przeprowadzonych w dniu 3 marca 2006r., a także z protokołu rozprawy z dnia 28 października 2011r. Ustalenie zatem osoby inwestora ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem dopiero wtedy istnieje możliwość przeprowadzenia procesu legalizacji w sposób zgodny z przepisami.
W przedmiotowej sprawie decyzją organu I instancji nakaz rozbiórki został skierowany do obojga małżonków tj. G. i Z. P., natomiast organ odwoławczy uznał, iż inwestorem samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego jest wyłącznie Z. P. i dlatego tylko na niego nałożył obowiązek rozbiórki.
Organy nadzoru budowlanego obu instancji zupełnie pominęły jednak fakt, iż decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana po postępowaniu legalizacyjnym, w którym adresatką postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej z dnia [...]r. była wyłącznie G. P..
Skoro zatem całe postępowanie legalizacyjne prowadzone było w stosunku do G. P., a przede wszystkim tylko do niej skierowane jest postanowienie o opłacie legalizacyjnej, zaś wydanie orzeczenie o nakazie rozbiórki jest konsekwencją niewykonania postanowienia "zamykającego" proces legalizacyjny, to ujemny skutek nieuiszczenia przez nią opłaty legalizacyjnej we wskazanym przez organ terminie nie może wywoływać negatywnych skutków w stosunku do Z. P.. Jak już zostało wyżej podniesione opłata legalizacyjna jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, a zatem postanowienie ustalające jej wysokość musi być skierowane do tego samego podmiotu (podmiotów), do którego będzie następnie skierowana decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, a w braku uiszczenia opłaty decyzja o nakazie rozbiórki. Tymczasem skierowanie nakazu rozbiórki do Z. P. bez wcześniejszego umożliwienia mu uiszczenia opłaty legalizacyjnej nastąpiło wbrew przepisom ustawy Prawo budowlane i musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wskazania zawarte w poprzednich wyrokach co do ustalenia kręgu podmiotów niniejszego postępowania nie zostały przez organy nadzoru budowlanego w należyty sposób uwzględnione. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nadal nie wynika jednoznacznie, czy adresatami postępowania są w niniejszej sprawie oboje małżonkowie, czy też wyłącznie Z. P., według organu jedyny inwestor. Przy czym należałoby wyjaśnić, czy jest on rzeczywiście jedynym inwestorem, skoro właścicielką jest jego żona, czy też może po prostu jedynym wykonawcą inwestycji, wznoszonej na potrzeby wspólnoty małżeńskiej. Wyjaśnienie tej okoliczności pozwoli organowi na prawidłowe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej, czyli ustalenia właściwych adresatów opłaty legalizacyjnej i wyznaczenia terminu do jej uiszczenia. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu organ będzie uprawniony do wydania decyzji rozbiórkowej, którą również winien skierować do tego samego adresata, co postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
Nieustalenie w sposób przekonujący osoby inwestora w ocenie sądu świadczy o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie oraz naruszeniu przez organy administracji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło