II SA/Łd 1110/10

Dnia 8 listopada 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.L. i A.L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.L. i A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 (pięćset) złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalić. AG II SA/Łd 1110/10 U z a s a d n i e n i e A. i A. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 października 2010 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpili z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami. Posiadają działkę budowlaną, na której znajduje się dom w stanie surowym zamkniętym. Na majątek rodziny składa się także samochód osobowy [...] (rok produkcji 2006, wartość według strony – 15.000 złotych). Skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2800 złotych, zaś skarżąca – 2000 złotych. Starszy syn jest studentem [...] - jego koszty utrzymania kształtują się na poziomie 700 złotych miesięcznie (akademik, wyżywienie, dojazdy). Koszty utrzymania młodszego syna skarżący wycenili na kwotę ok. 350 złotych – syn jest uczniem gimnazjum. Rodzina mieszka w wynajmowanym mieszkaniu, w związku z czym ponosi koszty w wysokości 1500 złotych (w tym czynsz, opłaty eksploatacyjne, media). Skarżący oświadczyli ponadto, że na dojazdy do pracy wydatkują kwotę po ok. 300 złotych miesięcznie. Starszy syn wymaga stałej kontroli lekarskiej. Jednocześnie strona skarżąca nie zadeklarowała posiadania żadnych wartościowych przedmiotów, oszczędności ani papierów wartościowych. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, opubl. Lex nr 75481). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawione przez stronę informacje i dokumenty nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżących zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, uzasadniający przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż skarżący deklarują osiąganie dochodów w łącznej wysokości 4.800 złotych. Jak wynika z przedstawionych informacji kwota powyższych dochodów pozwala skarżącym na utrzymanie czteroosobowej rodziny, a także na budowę domu. Skarżący nie wykazali, że posiadają zobowiązania, zatem uprawnione jest twierdzenie, iż budowa domu finansowana jest z bieżących środków bądź posiadanych, a niewykazanych w oświadczeniu oszczędności. Ponadto na uwadze należało mieć fakt, że skarżący posiadają czteroletni samochód osobowy [...]. Otóż w przypadku samochodu należy uznać, że choć jego posiadanie mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, to w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 1473/09). Mając na względzie powyższe okoliczności należało stwierdzić, że skarżący posiadają bądź są w stanie zgromadzić środki zapewniające udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie sposób bowiem uznać, że strona nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważywszy jednak na sytuację przedstawioną przez skarżących, w kontekście prawa do sądu, za zasadne należało uznać zwolnienie strony od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Na marginesie natomiast warto wskazać, że odmowa ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie umniejsza możliwości strony obrony jej interesów przed sądem administracyjnym i uzyskania pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia, jako że sąd administracyjny I instancji nie jest związany - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG