II SA/Łd 1110/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-15
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Uchwała w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie podlega wykonaniu, ponieważ nie wywołuje ona skutków materialnoprawnych ani nie nakłada obowiązków na adresatów spoza struktury organów gminy. Wstrzymanie wykonania jest dopuszczalne tylko w odniesieniu do aktów, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, co nie ma miejsca w przypadku uchwały o studium. Bezpośrednie skutki prawne dla strony mogą wystąpić dopiero po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy i Miasta w Drzewicy zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Strona wniosła o wstrzymanie wykonania uchwały, argumentując, że jej wejście w życie uniemożliwi realizację planowanej inwestycji elektrowni wiatrowej, spowoduje znaczne szkody majątkowe i obniżenie wartości nieruchomości. Spółka wskazała na poniesione już nakłady i możliwość likwidacji przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki komandytowej z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały w sprawie ze skargi A Spółki komandytowej z siedzibą w W. na uchwałę Rady Gminy i Miasta w Drzewicy z dnia 11 sierpnia 2014 r. nr XXXIX/277/2014 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta w Drzewicy p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. a.bł.
Pismem z dnia 9 października 2014 r. A Spółka komandytowa z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy i Miasta w Drzewicy z dnia 11 sierpnia 2014 r. nr XXXIX/277/2014 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta w Drzewicy.
W treści skargi strona wniosła o wstrzymanie zaskarżonej uchwały argumentując, iż uchwała stanowi podstawę do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, do którego posiada tytuł prawny. Spółka podniosła, że wejście w życie tychże aktów prawnych spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a nawet uniemożliwi realizację inwestycji znajdującej się na etapie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej w związku z wejściem w życie przedmiotowej uchwały. Strona wyjaśniła, że poniosła już liczne nakłady związane z realizacją elektrowni wiatrowej na nieruchomościach objętych studium, m.in. zleciła przeprowadzenie monitoringów ornitologicznych i chiropterologicznych, badań geotechnicznych, nabyła działkę o numerze ewidencyjnym 1018/5, zawarła umowy ustanawiające służebność przesyłu oraz wykonała projekt budowlany dla inwestycji. Wydatki na planowaną inwestycję wyniosły około 150 000 zł. Ze względu na brak możliwości zwrotu poniesionych wydatków Spółka poniesie znaczną stratę finansową, co w konsekwencji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa. Ponadto strona skarżąca wskazała, że wartość działki o numerze ewidencyjnym 1018/5 stanowiącej jej własność, zostanie znacznie obniżona z uwagi na przewidziany w studium brak możliwości zabudowy tejże działki. Co więcej uchwalenie studium, a następnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będzie stanowić podstawę do wygaśnięcia uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy i wykluczy prowadzenie na nieruchomości rozpoczętej działalności gospodarczej mającej na celu budowę elektrowni wiatrowej. Ewentualne późniejsze unieważnienie studium czy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie spowoduje ponownego obowiązywania uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być tylko te akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania.
Podkreślić zatem należy, że wstrzymanie wykonania dopuszczalne jest w sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. C.H.Beck 2013, s. 361).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżona uchwała Rady Gminy i Miasta w Drzewicy z dnia 11 sierpnia 2014 r. nr XXXIX/277/2014 w przedmiocie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta w Drzewicy nie podlega wykonaniu. Podjęcie tejże uchwały nie wiąże się z obowiązkiem działania, zaniechania czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Przedmiotowa uchwała nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego celem doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej uchwały. Podkreślenia wymaga okoliczność, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Nie może bezpośrednio oddziaływać na sferę praw i obowiązków podmiotów pozostających na zewnątrz struktury organizacyjnej organów gminy. Ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy są wiążące jedynie dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.z.p.". Zgodnie z art. 20 ust. 1 tejże ustawy, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, a zatem zapisy planu muszą wykazywać zgodność z kierunkami zagospodarowania przestrzennego przewidzianymi w studium gminy. Uchwalenie studium stanowi jeden z etapów poprzedzających uchwalenie planu miejscowego. Skutki o charakterze materialnoprawnym wywiera dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.).
Zatem stwierdzić przyjdzie, że związanie organów gminy ustaleniami studium nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania dla niego trudnych do odwrócenia skutków. Uchwała w przedmiocie studium w żaden sposób nie kształtuje sytuacji prawnej strony skarżącej, w tym prawa własności nieruchomości i związanego z tym prawa zabudowy nieruchomości, nie nakłada na nią żadnych obowiązków. Bezpośrednie skutki dla skarżącego w zakresie prawa zagospodarowania nieruchomości mogą bowiem wystąpić jedynie wskutek wejścia w życie planu miejscowego. Wiążący charakter studium dla organu planistycznego nie pozbawi strony skarżącej uprawnień wynikających z u.p.z.p., w tym składania wniosków i uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uczestniczenia w czasie dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Strona skarżąca będzie miała również możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W toku takiego postępowania sądowego możliwe będzie stwierdzenie nieważności uchwały o planie, o ile niezgodnie z prawem naruszać ona będzie prawny interes skarżącego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 i 61 § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło