II SA/Łd 1112/14
WyrokWSA w Łodzi2015-01-22
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Barbara Rymaszewska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonania ław fundamentowych pod urządzenia stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. przez organ odwoławczy, jest zgodna z prawem, gdy organ I instancji umorzył postępowanie dotyczące całej stacji bazowej, a nie tylko ław fundamentowych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie legalności wykonania ław fundamentowych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Uzasadnieniem było to, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną na podstawie skutecznego zgłoszenia, co wykluczało możliwość merytorycznego orzekania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy skorygował błąd organu I instancji, który umorzył postępowanie dotyczące całej stacji bazowej, zamiast ograniczyć się do przedmiotu sprawy, jakim były ławy fundamentowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności wykonania ław fundamentowych pod stację bazową telefonii komórkowej. Po wielu latach postępowań i decyzji organów nadzoru budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania w sprawie stacji bazowej i umorzył postępowanie dotyczące legalności wykonania ław fundamentowych. Stowarzyszenie "A" zaskarżyło decyzję WINB, zarzucając m.in. prowadzenie odrębnych postępowań w stosunku do jednego obiektu budowlanego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko WINB o bezprzedmiotowości postępowania w zakresie ław fundamentowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia "A".Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Zwykłego "A" z siedzibą w R., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nr [...], znak: [...] i umorzył postępowanie administracyjne organu
I instancji.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 9 kwietnia 2009 r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. przeprowadzili oględziny na terenie działki nr ewid. 177/2, położonej w R. przy ul. B, w toku których stwierdzono, że w niewielkiej odległości od trzonu wieży ciśnień usytuowanej na spornej nieruchomości wykonane zostały dwie płyty betonowe o wysokości ok. 20 cm na podsypce z piasku o wymiarach ok. 2,50m x 2,50m każda, na których ustawiona została konstrukcja stalowa.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2
i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę związane z realizacją stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci C nr [...], wykonywane na działce nr ewid. 177/2, położonej
w R. przy ul. B oraz nałożył na inwestora – D Sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 tej ustawy w terminie do dnia 9 września 2009 r.
[...]WINB postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia inwestora wniesionego na w/w akt administracyjny organu I instancji.
W dniu 10 września 2009 r. organ I instancji przeprowadził ponowne oględziny na terenie wspomnianej nieruchomości, w toku których ustalił, że inwestor, pomimo wstrzymania robót budowlanych, kontynuował prace budowlane, wobec czego decyzją z dnia [...] nakazał D Sp. z o.o. - na podstawie art. 50a pkt 1 ustawy Prawo budowlane - rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci C nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania inwestora, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji
i poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania PINB w R..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 25 maja
2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1105/09 oddalił skargi Stowarzyszenia Zwykłego "A" oraz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w R. na powyższy akt administracyjny, aprobując stanowisko organu II instancji dotyczące konieczności ustalenia przez organ I instancji zakresu robót budowlanych wykonanych przy spornej inwestycji oraz wyodrębnienia z nich takich prac budowlanych, które nie wymagały ani zgłoszenia, ani uzyskania pozwolenia na budowę oraz takich, które dla swej legalności wymagały dochowania obowiązków określonych w art. 28 ust. 1 albo art. 30 w/w ustawy.
W dniu 15 kwietnia 2010 r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny na terenie działki nr ewid. 177/2, w ramach których stwierdzono, że inwestor prowadzi roboty związane z montażem - na uprzednio wykonanej i umocowanej na betonowych blokach konstrukcji stalowej - dwóch szaf z urządzeniami stacji bazowej (wysokość szaf: 1- ok. 160cm, 2- 220cm).
Decyzją z dnia [...] PINB na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał D Sp. z o.o. rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci C nr [...] realizowanej na działce o nr ewid. 177/2.
Decyzją z dnia [...] organ II instancji uchylił w całości powyższą decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, argumentując, że PINB
w R. nie zastosował się do wytycznych zawartych w uprzedniej decyzji organu II instancji z dnia [...], jak również w wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 1105/09, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 521/11 oddalił skargę Stowarzyszenia Zwykłego A z siedzibą w R. na decyzję [...] WINB z dnia [...].
Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane związane z budową fundamentów pod stalową konstrukcję wsporczą urządzeń nadawczo-odbiorczych, wchodzących w skład stacji bazowej D, usytuowanych na działce o nr ewid. 177/2 oraz nałożył na inwestora - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane - obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 lipca 2012 r. dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 tej ustawy. Następnie postanowieniem z dnia [...] PINB uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] i decyzją z dnia [...] - wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowane - nakazał D S.A. rozbiórkę stacji bazowej D nr [...], usytuowanej wspomnianej wyżej działce.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 16/13 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą Stowarzyszenia Zwykłego "A" z siedzibą w R., z uwagi na jej cofnięcie.
Pismem z dnia 10 sierpnia 2013 r. Stowarzyszenie Zwykłe "A" powiadomiło organ I instancji o przeprowadzeniu na terenie działki nr ewid. 177/2 prac przy szafach sterowniczych. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej stacji bazowej D nr [...] usytuowanej na działce o nr ewid. 177/2, obręb [...] w R. przy ul. B.
W odwołaniu od tej decyzji Stowarzyszenie Zwykłe "A" z siedzibą w R. wskazało, że w sposób nieuprawniony doszło do próby rozstrzygnięcia sprawy związanej z wykonaniem na terenie działki nr ewid. 177/2 położonej w R. stacji bazowej w kilku odrębnych postępowaniach. Stowarzyszenie przytoczyło fragmenty kilku orzeczeń sądowych odnoszących się do problematyki budowy stacji bazowej, z których wynika, że tego typu przedsięwzięcie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a ponadto powinno być traktowane jako jedno zamierzenie budowlane, a wobec tego jego legalność powinna być oceniana w ramach jednego postępowania administracyjnego. Zdaniem strony organ niezasadnie przyjął, że w sprawie tej możliwe było przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, a nadto bezzasadnie przyjął, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie odwołujące się Stowarzyszenie wskazało, że w sprawie bezpodstawnie pominięto treść art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2
w związku z art. 105 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzone w przedmiocie legalności wykonania ław fundamentowych pod urządzenia nadawczo-odbiorcze stacji bazowej zrealizowanych na terenie działki nr 177/2 w R., ul. B.
W motywach rozstrzygnięcia WINB stwierdził, że postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji i zakończone zaskarżoną decyzją dotyczy - jak wynika z treści zawiadomienia z dnia 9 kwietnia 2009 r. - legalności wykonania fundamentu pod urządzenia stacji bazowej, zlokalizowanego na działce nr ewid. 177/2, położonej w R. przy ul. B. Tymczasem z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne dotyczące stacji bazowej D nr [...] usytuowanej na tej działce. Dodatkowo organ II instancji stwierdził, że z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 1105/09 wynika, iż organy nadzoru budowlanego przy ocenie tej konkretnej inwestycji miały ustalić, jakie rodzaje robót budowlanych wymagały uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia zamiaru ich wykonania, a w związku z tym przeprowadzić odrębne postępowania w odniesieniu do poszczególnych robót budowlanych. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że przed organem I instancji prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne, które dotyczy robót budowlanych związanych z zamontowaniem na istniejącej wieży ciśnień anten telekomunikacyjnych.
Tym samym zarzut odwołania dotyczący nieuzasadnionego odstąpienia od ocenienia
w ramach jednego postępowania całego zamierzenia inwestycyjnego zrealizowanego na terenie działki nr ewid. 177/2 jest bezpodstawny. Ponieważ rozstrzygnięcia wydane przez organy nadzoru budowlanego odnoszące się do przedmiotowej inwestycji były kontrolowane przez WSA w Łodzi - zarówno [...]WINB, jak i PINB w R. są związani, stosownie do art. 153 p.p.s.a., oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniach wydanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że skorzystał z kompetencji określonych w art. 136 k.p.a. i uzupełnił materiał dowodowy zebrany w omawianej sprawie. Organ I instancji, działając zgodnie z zaleceniami określonymi w postanowieniu tutejszego organu z dnia [...], ustalił podczas dodatkowych oględzin przeprowadzonych w dniu 18 grudnia 2013 r., że na spornej nieruchomości znajdują się dwie płyty fundamentowe o wymiarach 1,80m x 2,20m oraz wysokości 20cm. Przedmiotowe płyty fundamentowe są tożsame z tymi, których istnienie zostało stwierdzone w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 9 kwietnia 2009 r. W protokole wskazano ponadto, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 10 września 2009 r. na spornych płytach fundamentowych zamontowane były łącznie trzy szafy kablowe, a aktualnie na płytach tych zamontowano dwie szafy. Jednocześnie stwierdzono, że roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną. Roboty wykonano na podstawie zgłoszenia
z dnia 18 lipca 2008 r., z tą jednak zmianą, że zamiast dwóch płyt prefabrykowanych żelbetowych wykonano dwie płyty fundamentowe, a ponadto wymieniono istniejące uprzednio trzy szafy kablowe i zamontowano na tych płytach fundamentowych dwie nowe szafy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zlecił organowi
I instancji ustalenie wysokości szaf kablowych zamontowanych na płytach fundamentowych. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w dniu 20 lutego 2014 r.
i wynika z nich, że wysokość szaf wynosi 2,12m oraz 2,67m. Ponadto nie stwierdzono, aby po 18 grudnia 2013 r. doszło do zmian w zakresie wykonanych robót budowlanych. Przedstawiciel E S.A. wskazał, że montażu szaf kablowych w 2010 r. dokonała D, której przejęcie infrastruktur przez E S.A. nastąpiło w 2011 r.
Jednocześnie w piśmie z dnia 21 lutego 2014 r. Starostwo Powiatowe w R. poinformowało, że w rejestrach z okresu 2008-2014 nie odnaleziono zapisu świadczącego o dokonaniu zgłoszenia przez E S.A. albo uzyskania przez ten podmiot pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie robót związanych
z montażem szaf kablowych na ławach fundamentowych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia [...]WINB stwierdził, że roboty związane
z wykonaniem ław fundamentowych oraz montażem szaf kablowych nastąpiło na podstawie zgłoszenia D z dnia 18 lipca 2008 r. Choć Starosta [...] decyzją z dnia [...], znak: [...] wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia robót budowanych objętych zgłoszeniem inwestora z dnia 18 lipca 2008 r., to decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] decyzja Starosty [...] została uchylona w całości,
a postępowanie organu I instancji umorzone.
Powyższe oznacza, że inwestor mógł przystąpić do legalnego wykonywania robót objętych zgłoszeniem z dnia 18 lipca 2008 r. Na marginesie [...]WINB wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1978/11 oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1913/12 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1978/11 oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że przed dokonaniem zgłoszenia inwestor wystąpił do Prezydenta Miasta R. o zajęcie stanowiska, czy inwestycja, którą zamierzał wykonać, należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Właściwy w tej sprawie organ pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Przechodząc do oceny legalności wykonanych płyt fundamentowych [...]WINB wyjaśnił, że fundament pod urządzenia nadawczo-odbiorcze inwestor wykonał co prawda jako trwale związany z gruntem, ale wciąż roboty te stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Niezależnie bowiem od tego, czy podstawa dla urządzeń nadawczo-odbiorczych jest trwale związana z gruntem czy też nie, inwestycja taka stanowi budowlę, której realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Uwzględnić jednakże należy to, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, wobec czego mógł wykonać taki zakres robót, jaki został opisany w zgłoszeniu z dnia 18 lipca 2009 r. oraz jego załączniku opisowym i graficznym.
W części opisowej dokumentacji, stanowiącej załącznik do zgłoszenia z dnia 18 lipca 2008r., wynika, że elementem stacji bazowej będą urządzenia nadawczo-odbiorcze posadowione na projektowanych rusztach zamocowanych do prefabrykowanych płyt nietrwale związanych z gruntem. Z kolei z części rysunkowej wynika, że przewidziano do wykonania dwie płyty pod urządzenia nadawczo-odbiorcze.
Powyższe oznacza - zdaniem organu II instancji, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem określonym w art. 48 ustawy Prawo budowane, lecz tym określonym w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie
w przedmiocie prawidłowości wykonania fundamentów pod urządzenia nadawczo-odbiorcze powinno zatem przebiegać w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Z zebranej dotychczas dokumentacji wynika, że roboty budowlane związane
z wykonaniem ław fundamentowych oraz zamontowaniem na nich urządzeń nadawczo-odbiorczych zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, co potwierdza protokół
z oględzin z dnia 18 grudnia 2013 r. Wymiana istniejących uprzednio szaf dokonana
w 2013 r. powinna z kolei być oceniona przez pryzmat art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku
z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, czyli jako roboty budowlane niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Ze względu na fakt, iż wysokość zamontowanych na płytach fundamentowych nowych urządzeń nadawczo-odbiorczych nie przekracza 3m,
w sprawie tej nie znalazł również zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane.
Wobec powyższych ustaleń [...]WINB stwierdził, że roboty budowlane zrealizowane na terenie działki nr ewid. 177/2 położonej w R. przy ul. B, związane z wykonaniem dwóch płyt fundamentowych oraz zamontowaniem na nich urządzeń nadawczo-odbiorczych zostały dokonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a zatem na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie można jednak z tego względu czynić inwestorowi zarzutu wykonania samowolnych robót budowlanych, ponieważ z uwagi na wydanie przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] którą uchylono w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] wnoszącą sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowanych określonych w zgłoszeniu z dnia 18 lipca 2008 r., a postępowanie organu I instancji umorzono, inwestor mógł przystąpić do legalnego wykonywania robót objętych tym zgłoszeniem.
W ramach niniejszego postępowania organy nadzoru budowlanego były zatem zobligowane do ustalenia, czy roboty budowlane związane z wykonaniem płyt fundamentowych pod montaż urządzeń nadawczo-odbiorczych zostały wykonane w sposób zgodny ze sztuką budowlaną. W toku postępowania potwierdzono prawidłowość ich wykonania.
Przywołując w następnej kolejności brzmienie art. 105 § 1 K.p.a. i wyjaśniając znaczenie bezprzedmiotowości podmiotowej i przedmiotowej postępowania organ II instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia
z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, tj. nie ma podstaw do orzekania merytorycznego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.
To zaś uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem ław fundamentowych pod urządzenia nadawczo-odbiorcze na terenie działki nr ewid. 177/2 położonej w R. przy ul. B. Według WINB organ I instancji trafnie uznał, że w tej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, jednakże nieprawidłowo skonstruował sentencję zaskarżonej decyzji podnosząc, że organ umarza postępowanie dotyczące stacji bazowej, co wskazywałoby na to, że orzeczenie to rozstrzyga o całym przedsięwzięciu inwestycyjnym zrealizowanym na podstawie zgłoszenia z dnia 18 lipca 2008 r., pomimo, że zakres postępowania objętego inkryminowanym aktem administracyjnym dotyczył jedynie sprawdzenia legalności wykonania ław fundamentowych pod urządzenia nadawczo-odbiorcze zrealizowane na działce nr ewid. 177/2, a zatem wyłącznie to postępowanie winno podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Z tych względów [...] Wojewódzki Inspektoratu Nadzoru Budowlanego skorzystał z kompetencji zawartych w art. 138 §1 pkt 2 Kpa i orzekł jak w osnowie.
Dodatkowo organ zauważył, że w odrębnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zamontowania na istniejącej wieży ciśnień anten telekomunikacyjnych organy nadzoru budowlanego będą zobligowane do ustalenia, czy ten zakres inwestycji wymagał uzyskania stosownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem wyjaśnienia, czy roboty te stanowią zamierzenie inwestycyjne mogące znacząco oddziaływać na środowisko.
Na marginesie [...]WINB wskazał, że w toku postępowania zaszły zmiany w kręgu stron postępowania, bowiem E S.A. powstała w wyniku przekształcenia D Spółki z o.o., a tym samym E S.A. wstąpiła w miejsce dotychczasowej strony tj. D Spółki z o.o.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Stowarzyszenie Zwykłe "A" z siedzibą w R. wniosło o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania oraz o zawieszenie postępowania w trybie art. 56 p.p.s.a. z uwagi na fakt, iż przed wniesieniem skargi został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. w związku z art. 2 oraz 7 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 33 ust 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie winny być prowadzone dwa odrębne postępowania w stosunku do jednego obiektu budowlanego (budowli). Ponadto przed organem nadzoru budowlanego I instancji - wbrew twierdzeniem organu II instancji - nie toczy się postępowanie administracyjne dotyczące samych anten, czyli części obiektu budowlanego.
2. art. 3 pkt 1 lit. b w związku z art 3 pkt 3 w powiązaniu z art. 3 pkt 9 w powiązaniu z art. 33 ust 1 ustawy prawo budowlane poprzez ich pominięcie w sytuacji, w której ustawodawca wprost wskazał, jak należy traktować całość techniczno-użytkową inwestycji składającej się z różnych elementów, co wyklucza możliwość ich odrębnej analizy w różnych postępowaniach przed tym samym organem.
3. art 50 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu poprzez odstąpienie od zbadania zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania terenu lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w sytuacji, w której to decyzja, o której mowa powyżej przesądza o dopuszczalności jej lokalizacji
w określonym miejscu,
4. art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, z jakich powodów organ uznał, że budowa fundamentu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a co z tym idzie decyzji o warunkach zabudowy, której jednak nie musi posiadać inwestor, który naruszył prawo. Ponadto organ nie wskazał, dlaczego fundament zakwalifikowany, jako obiekt budowlany (budowla) nie jest powiązany, jako całość techniczno-użytkowa
z pozostałymi elementami stacji bazowej i tym samym nie określił jak kwalifikować całość w świetle brzmienia art. 3 pkt 1 lit. b w powiązaniu z art 3 pkt 3 oraz 3 pkt 9
w odniesieniu do art. 33 ust 1 ustawy Prawo budowlane tym bardziej, iż stanowisko organu jest sprzeczne z jednolitym orzecznictwem NSA. W istocie organ stworzył nowy twór budowlany nieprzewidziany w ustawie prawo budowlane.
5. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż sprawa nie miała charakteru sprawy administracyjnej z jednoczesnym orzekaniem, co do istoty sprawy w postępowaniu niemającym charakteru sprawy administracyjnej.
Wspomniana skarga została zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 572/14.
Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podkreślił, iż wnosi o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wystąpienie przez Stowarzyszenie Zwykłe
"A" z siedzibą w R. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji [...] WINB z dnia [...] nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] WSA w Ł. w trybie art. 124 § 1 pkt 6
w zw. z art. 56 p.p.s.a. zawiesił niniejszej postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] znak [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...].
W zaistniałej sytuacji sąd postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. podjął zawieszone postępowanie, zaś sprawa została zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 1112/14.
W dniu 5 stycznia 2015 r. wpłynęło do tutejszego sądu pismo Ogólnopolskiego Stowarzyszenia F z dnia 29 grudnia 2014 r. z wnioskiem o dopuszczenie organizacji do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika.
Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sąd postanowił na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuścić do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Ogólnopolskie Stowarzyszenie F z siedzibą w R.
Pełnomocnik uczestnika postępowania E wniósł o oddalenie skargi, zaś przedstawiciel Stowarzyszenia przyłączył się do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o umorzeniu postępowania w sprawie dotyczącej stacji bazowej D nr [...], usytuowanej na działce nr ewid. 177/2, obręb [...] w R. przy ul. B i umarzająca postępowanie administracyjne organu I instancji w sprawie legalności wykonania ław fundamentowych.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.
W rozumieniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji.
Stosownie zaś do treści art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W piśmiennictwie przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 410 - 411). Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć. Aby taki stan rzeczy zaistniał nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej.
Tożsame stanowisko w tej kwestii prezentuje orzecznictwo sądowe.
Na przykład w wyroku z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 281/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (Lex nr 1478947) wskazał, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne.
Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała
i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 112/14 – Lex nr 1468433).
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1096/12 (Lex nr 1218383) wyraził pogląd, iż decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny.
Na gruncie przepisów Prawa budowlanego postępowanie - co do zasady - staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 396/14 – Lex nr 1502497).
Z kolei w wyroku z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Op 204/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że na gruncie p.b. brak jest podstaw do wydania decyzji, w której osnowie organ orzekałby o legalności bądź samowolności robót. Jeśli zatem w trakcie postępowania organ stwierdzi, że prace są wykonywane na podstawie aktualnego pozwolenia lub zgłoszenia, bądź na ich wykonanie nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie, wówczas nie wydaje w tej mierze decyzji orzekającej
o legalności obiektu lecz decyzję o umorzeniu postępowania prowadzonego
w przedmiocie ewentualnej samowoli, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Przenosząc poczynione wyżej ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy sąd podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w Ł. o konieczności uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w sprawie legalności wykonania ław fundamentowych.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że okolicznością niesporną w tej sprawie pozostaje fakt, że przed organami nadzoru budowlanego toczą się dwa odrębne postępowania administracyjne. Jedno, dotyczące robót budowlanych związanych
z zamontowaniem na istniejącej wieży ciśnień anten telekomunikacyjnych i drugie,
w ramach którego podjęta została zaskarżona decyzja [...]WINB w sprawie legalności wykonania ław fundamentowych.
Taki kierunek i konieczność prowadzenia dwóch odrębnych postępowań administracyjnych podyktowany został prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 1105/09, mocą którego oddalono skargę skarżącego obecnie Stowarzyszenia i [...]Spółdzielni Mieszkaniowej w R. na decyzję kasacyjną [...]WINB z dnia [...] nr [...]. W motywach wspomnianego orzeczenia sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego i zwrócił uwagę na konieczność ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, jakie konkretnie rodzaje robót budowlanych wymagały uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia zamiaru ich wykonania i w zależności od dokonanych w tym zakresie ustaleń przeprowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych w stosunku do tych robót, które wymagały pozwolenia na budowę i tych, które podlegały zgłoszeniu. Rzeczony wyrok, co nie budzi wątpliwości, nie został zaskarżony przez stronę skarżącą skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym, wobec czego w świetle reguły zakreślonej brzmieniem art. 153 p.p.s.a. skład orzekający w tej sprawie, podobnie jak i organy administracyjne, związany jest zaprezentowaną wyżej, aktualną oceną prawną i nie może formułować nowych poglądów, sprzecznych z dotychczas prezentowaną oceną prawną.
Z tego też powodu zarzuty skargi, które co do zasady są tożsame z zarzutami odwołania o naruszeniu art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 3 pkt 1 lit. b w. zw. art. 3 pkt 3 w zw. art. 3 pkt 9 w zw. z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, sprowadzające się w istocie do wykazania, że prowadzenie dwóch odrębnych postepowań administracyjnych jest wadliwe, ponieważ budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji tego typu przedsięwzięcie powinno być traktowane jako jedno zamierzenie budowlanego, oceniane w ramach jednego postępowania administracyjnego pozostawały, poza zakresem rozważań sądu, ponieważ kwestia ta została już jednoznacznie przesądzona w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1105/09.
W judykaturze sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, które tutejszy sąd w pełni podziela, że uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego - w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. - oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1889/12 – Lex nr 1518953).
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie.
Wynika z tego, że ocena prawna musi dotyczyć prawidłowości zastosowania
w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia. Zakres dokonanej oceny prawnej musi też być oceniany w kontekście ustrojowej funkcji sądu administracyjnego, który nie orzeka in merito, a dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kontrola ta dokonywana jest na podstawie stanu faktycznego, jak też stanu prawnego, który istniał w chwili podjęcia tego aktu. Przyjęte założenie ma istotne znaczenie, bowiem
w przypadku zmiany stanu prawnego, bądź zmiany stanu faktycznego, zmianie może ulec związanie przyjętą oceną prawną. Przy czym zmiana stanu prawnego lub zmiana stanu faktycznego tylko wtedy będzie miała wpływ na przyjętą ocenę prawną, jeżeli zmiana stanu prawnego uczyni pogląd sądu administracyjnego nieaktualnym, a zmiana stanu faktycznego będąca następstwem wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, dotyczyć będzie istotnych jego elementów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1670/12 - Lex nr 1518885).
Na marginesie tych uwag godzi się wskazać, iż składowi orzekającemu w tej sprawie znane jest przywołane w odwołaniu oraz skardze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących stacji bazowych telefonii komórkowej, jednakże - co wypada podkreślić - nie jest ono wiążące w tej sprawie, w odróżnieniu od wspomnianego wyżej prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r.
Wobec powyższego, skoro - co potwierdza materiał dowodowy sprawy - organ
I instancji prowadził dwa odrębne postępowania, zaś rzeczone postępowanie toczyło się w przedmiocie legalności wykonania ław fundamentowych, to rację ma [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdząc, że organ I instancji nie mógł umorzyć postępowania dotyczącego stacji bazowej telefonii komórkowej. Stwierdzone uchybienie uzasadniało więc podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie pierwszej instancji w sprawie legalności wykonania ław fundamentowych, ŁWINB konwalidował błąd organu I instancji.
Słuszne jest nadto stanowisko [...]WINB o konieczności umorzenia postępowania organu I instancji, ze względu na brak podstaw prawnych do merytorycznego orzekania na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Oceniając legalność wykonanych płyt fundamentowych organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że fundamenty pod urządzenia nadawczo-odbiorcze zostały wykonane przez inwestora jako trwale związane z gruntem i stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako "ustawa" lub "Prawo budowlane", na realizację której inwestor winien legitymować się pozwoleniem na budowę.
W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć (....) fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy bezspornie o wykonaniu przez inwestora D robót związanych z budową ław fundamentowych oraz montażem szaf kablowych na podstawie zgłoszenia z dnia 18 lipca 2008 r. Wprawdzie decyzją z dnia [...] Starosta [...] wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia robót budowanych objętych zgłoszeniem inwestora z dnia 18 lipca 2008 r., jednakże Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję Starosty [...] w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1978/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy własną decyzję tego organu z dnia [...], którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1913/12 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1978/11 oraz decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Trafnie w tej sytuacji ocenił [...]WINB, że skoro inwestor w dniu 18 lipca 2008 r. dokonał skutecznego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, to niewątpliwie mógł wykonać taki zakres robót, jaki został opisany w zgłoszeniu z dnia 18 lipca 2008 r. oraz jego załączniku opisowym i graficznym. Według części opisowej dokumentacji stanowiącej załącznik do zgłoszenia z dnia 18 lipca 2008 r. elementem stacji bazowej będą urządzenia nadawczo-odbiorcze posadowione na projektowanych rusztach zamocowanych do prefabrykowanych płyt nietrwale związanych z gruntem.
Z kolei w części rysunkowej przewidziano do wykonania dwie płyty pod urządzenia nadawczo-odbiorcze.
Przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego oględziny w dniach 9 kwietnia 2009 r., 10 września 2009 r., 15 kwietnia 2010 r. oraz 18 grudnia 2013 r. potwierdziły, że na spornej nieruchomości zamiast dwóch prefabrykowanych płyt żelbetowych określonych w zgłoszeniu z dnia 18 lipca 2008 r. wykonano dwie płyty fundamentowe trwale związane z gruntem.
Nadto w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 10 września 2009 r. stwierdzono, że na spornych płytach fundamentowych zamontowane zostały łącznie trzy szafy kablowe, natomiast oględziny przeprowadzone w dniu 18 grudnia 2013 r. potwierdziły wymianę istniejących uprzednio trzech szaf kablowych i montaż dwóch nowych szaf.
W tej sytuacji rację ma organ II instancji twierdząc, że w realiach tej sprawy nie ma podstaw do zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowanego, lecz art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, ponieważ ławy fundamentowe wykonano na podstawie zgłoszenia, jednakże z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji postępowanie naprawcze w przedmiocie prawidłowości wykonania fundamentów pod urządzenia nadawczo-odbiorcze powinno być prowadzone w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
W judykaturze ugruntował się pogląd, podzielany zresztą przez skład orzekający w tej sprawie, że w przypadku przepisów art. 48 i 49b p.b. chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a w przepisach art. 50 i 51 tej ustawy chodzi jedynie o samowolne odstąpienie od warunków określonych
w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszeniu. W takiej sytuacji obowiązkiem organów jest doprowadzenie do wymuszenia na inwestorze dokonania takich czynności, aby doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem (w sytuacji gdy jest to możliwe z technicznego i prawnego punktu widzenia), a dopiero wówczas, gdy inwestor zaniecha wykonania nałożonego na niego obowiązku, można orzec nakaz rozbiórki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 155/11 - Lex nr 1219065).
Zarówno art. 48, jak i art. 50 p.b. dotyczą stanów faktycznych, w których można mówić o samowoli budowlanej inwestora realizującego budowę pomimo braku akceptacji właściwego organu administracji publicznej. Przy czym charakter tej samowoli jest zróżnicowany. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację. Z kolei art. 50 p.b. obejmuje takie czynności inwestora, określone jako inne niż te, których dotyczy art. 48, których wykonanie nie powoduje zawsze konieczności orzeczenia
o nakazie rozbiórki, lecz organ administracji stosując art. 50 nakazuje wstrzymanie wadliwie prowadzonych robót budowlanych, a następnie korzystając z art. 51 p.b., podejmuje rozstrzygnięcie zmierzające do legalizacji tych robót i ewentualnie do wznowienia robót budowlanych. Regulacja art. 50 jest więc zdecydowanie łagodniejsza, uwzględniająca między innymi interes inwestora (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1211/10 - Lex nr 1083580).
W rozumieniu art. 50 ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub
w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych
w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4) – (ust. 1). W postanowieniu
o wstrzymaniu robót budowlanych należy: podać przyczynę wstrzymania robót (pkt 1); ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (pkt 2) – (ust. 2).
W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja,
o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1 (ust. 4). Na postanowienie
o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie (ust. 5).
Zgodnie natomiast z treścią art. 51 ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych
w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2), albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia
i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (pkt 3) – (ust. 1). W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie (ust. 2). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: pkt 1 - o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo pkt 2 - w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 3). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego
i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (ust. 4). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 5). Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części (ust. 6). Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (ust. 7).
Brzmienie przywołanych norm art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział w kolejnych ustępach tych przepisów, poszczególne etapy postępowania legalizacyjnego, które będą miały zastosowanie do konkretnego przypadku zależnie od ustalonego przez organy nadzoru budowanego stanu faktycznego sprawy. Przykładowo nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, jeśli roboty te zostały już zakończone.
Celem prowadzonego w realiach tej sprawy postępowania naprawczego wobec niekwestionowanego przez strony ustalenia, że ławy fundamentowe zostały już wykonane (czyli budowa ich została zakończona) była zatem ocena, czy sporne ławy fundamentowe wykonano zgodnie z przepisami prawa, w tym w szczególności
z przepisami techniczno-budowlanymi i w zależności od poczynionych w tym kierunku ustaleń ewentualna ocena, czy zachodzi potrzeba wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych, celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.
Zebrana w tej sprawie dokumentacja, a przede wszystkim protokół oględzin z dnia 18 grudnia 2013 r. - jak prawidłowo ocenił organ odwoławczy - dowodzi zaś w sposób nie budzący wątpliwości, że roboty budowlane związane z wykonaniem ław fundamentowych oraz zamontowaniem na nich urządzeń nadawczo – odbiorczych zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną.
Zdaniem sądu prawidłowa jest również dokonana przez [...]WINB kwalifikacja prawna istniejących uprzednio trzech szaf kablowych zamontowanych na płytach fundamentowych, wymienionych w 2013 r. na dwie szafy o wysokości 2,12m i 2,67m, które należy traktować jako roboty budowlane niewymagające ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani też dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania.
Przesądza o tym bezspornie treść art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy, w myśl którego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, według których zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3: wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13 (art. 30 ust. 1 pkt 2) (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b).
W tym stanie rzeczy, skoro organ orzekający na podstawie materiału dowodowego ustalił, że płyty fundamentowe wykonane na podstawie zgłoszenia, jednakże z naruszeniem art. 30 ust. 1, zrealizowano w zgodzie ze sztuką budowlaną, czyli w taki sposób, że nie ma potrzeby nakładania na inwestora w drodze decyzji obowiązków przewidzianych w art. 50 ust. 1 i art. 51 Prawa budowlanego, to nie budzi wątpliwości, że w takiej sytuacji zachodziły podstawy do umorzenia postępowania prowadzonego przed organem I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie wobec braku podstaw prawnych do merytorycznego orzekania w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wystąpiła bowiem bezprzedmiotowość przedmiotowa. Wprawdzie organ I instancji również doszedł do słusznego wniosku, że rzeczone postępowanie winno ulec umorzeniu, jednakże o czym była mowa na wstępie rozważań, orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego stacji bazowej, a nie
w przedmiocie legalności wykonania ław fundamentowych, co uzasadniało podjęcie zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Podsumowując, skoro poddana kontroli sądu decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu, zaś podniesione w skardze zarzuty jako, że są chybione, nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy, sąd zobligowany był oddalić skargę.
Na marginesie zaznaczyć trzeba, że zaskarżona decyzja została również poddana kontroli organu nadzoru – Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie postępowania nieważnościowego, zainicjowanego zresztą wnioskiem strony skarżącej, który ostateczną decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło