II SA/Łd 1114/18
WyrokWSA w Łodzi2019-02-21
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Agnieszka Grosińska, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku wykonania dojść z budynku do drogi pożarowej o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m jest zasadne w sytuacji, gdy istniejące dojścia spełniają te wymogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku wykonania dojść z budynku do drogi pożarowej o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m było bezzasadne w odniesieniu do budynku przy ul. B 5, ponieważ istniejące dojścia do ul. B spełniały te wymogi. W pozostałej części zaskarżona decyzja została uznana za prawidłową, gdyż stwierdzone nieprawidłowości w zakresie dróg pożarowych uzasadniały nałożenie obowiązków zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi, która nakazywała wykonanie szeregu obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym doprowadzenie dróg pożarowych do budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Spółdzielnia zarzuciła m.in. bezzasadność nałożonych obowiązków, niewłaściwe podstawy prawne oraz zbyt krótki termin realizacji. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej obowiązku wykonania dojść do drogi pożarowej dla jednego z budynków, uznając, że istniejące dojścia spełniały wymagane parametry, a w pozostałej części oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 4; oddalił skargę w pozostałej części; zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2019 roku sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 4; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Decyzją z [...] r., nr [...],[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej: k.p.a. - oraz art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1313) - po rozpatrzeniu odwołania Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z [...]r., znak: [...], uchylił ww. decyzję organu I instancji oraz nakazał w terminie do 31 grudnia 2019 r.:
1. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 620) – zwanej: "u.o.p." - oraz § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, 4, 8, 11, 12 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych z dnia 24 lipca 2009 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) – powoływanego jako: "rozporządzenie" - doprowadzenie drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze r. do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A 5 w Ł. dla pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającej niżej wymienione warunki:
a) droga pożarowa powinna przebiegać od strony północnej budynku jako objazd pętlicowy zapewniając przejazd bez cofania pojazdu, w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do 30% obwodu zewnętrznego budynku, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5 - 15 m; pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych; droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania jako objazd pętlicowy znajdujący się od strony północnej budynku;
b) wyjścia z budynku od strony północnej powinny mieć połączenie z drogą pożarową dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym budynku;
c) dojścia do budynku, o których mowa w pkt b) mogą być prowadzone przez budynek, o ile nie przebiegają one w obrębie strefy pożarowej, do której ma być zapewniony dostęp z drogi pożarowej;
d) najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m;
e) drogi pożarowe oraz place manewrowe w miejscach innych niż wymienione w pkt a) mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 5 m od chronionego budynku, pod warunkiem, że ściana zewnętrzna budynku na tym odcinku oraz w odległości do 5 m do niego posada klasę odporności ogniowej wymaganą dla ściany oddzielenia pożarowego tego budynku;
f) minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 % w miejscach, o których mowa w pkt a) oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wjazd;
g) droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnie jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w pkt f) nie może być mniejsza niż 3,5 m;
2. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. oraz § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, 4, 8, 11, 12 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia - doprowadzenie drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze r. do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B 3 w Ł. dla pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającej niżej wymienione warunki:
a) droga pożarowa powinna przebiegać od strony wschodniej budynku jako objazd pętlicowy zapewniając przejazd bez cofania pojazdu, w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do 30% obwodu zewnętrznego budynku, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5 - 15 m; pomiędzy tą drogą i ściana budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych;
b) wyjścia z budynku powinny mieć połączenie z drogą pożarową dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym budynku;
c) dojścia do budynku, o których mowa w pkt b) mogą być prowadzone przez budynek, o ile nie przebiegają one w obrębie strefy pożarowej, do której ma być zapewniony dostęp z drogi pożarowej;
d) najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m;
e) drogi pożarowe oraz place manewrowe w miejscach innych niż wymienione w pkt a) mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 5 m od chronionego budynku, pod warunkiem, że ściana zewnętrzna budynku na tym odcinku oraz w odległości do 5 m do niego posada klasę odporności ogniowej wymaganą dla ściany oddzielenia pożarowego tego budynku;
f) minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 % w miejscach, o których mowa w pkt a) oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wjazd;
g) droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnie jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w pkt f) nie może być mniejsza niż 3,5 m;
3. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. oraz § 12 ust. 4 i 8 rozporządzenia - wykonanie dla budynku usytuowanego przy ul. B 5 połączeń wyjść z budynku z drogą pożarową, dojściami o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym budynku; dojścia do budynku mogą być prowadzone przez budynek, o ile nie przebiegają one w obrębie strefy pożarowej, do której ma być zapewniony dostęp z drogi pożarowej;
4. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. oraz § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 11, § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia - wykonanie zewnętrznego łuku drogi pożarowej usytuowanego w granicach działki 55/54 o szerokości 4 m, promieniu nie mniejszym niż 11 m oraz umożliwiającego przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnie jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów);
5. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. oraz § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 10 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia - wykonanie odcinka drogi pożarowej po stronie północnej dla budynku przy ul. B 7 o długości nie większej niż 15 m oraz o szerokości 4 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5 -15 m oraz umożliwiającego przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnie jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów);
6. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. oraz § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 11 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia - wykonanie zewnętrznego łuku drogi pożarowej usytuowanego w granicach działki 55/52 (zjazd z ul. B w drogę wewnętrzną, tj. drogę pożarową po stronie północnej) o szerokości 4 m, promieniu nie mniejszym niż 11 m oraz umożliwiającego przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnie jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów) wraz z usunięciem słupków stalowych zamontowanych wzdłuż chodnika uniemożliwiających wjazd w drogę wewnętrzną z ul. B;
7. na podstawie art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. oraz § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i 8 rozporządzenia - wykonanie dla budynku usytuowanego przy ul. B 7 połączeń wyjść z budynku z drogą pożarową, dojściami o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym budynku; dojścia do budynku mogą być prowadzone przez budynek, o ile nie przebiegają one w obrębie strefy pożarowej, do której ma być zapewniony dostęp z drogi pożarowej.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że 29 maja 2018 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. przeprowadzili czynności kontrolno - rozpoznawcze na terenie przy ul. A 5 oraz ul. B 3, 5 i 7 w Ł., z której sporządzili protokół z 11 czerwca 2018 r., znak: [...], doręczony stronie 14 czerwca 2018 r. Na miejscu kontroli nie stawił się przedstawiciel kontrolowanego. Do czasu złożenia odwołania strona nie wniosła żadnych uwag do przedmiotowego protokołu.
Pismem z 6 sierpnia 2018 r., Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Ł., ul. C 118 w Ł., złożyła w przewidzianym ustawowo terminie odwołanie od ww. decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł., znak: [...] z dnia [...] r., nakazującej stronie wykonanie obowiązków dotyczących budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. A 5, ul. B 3, ul. B 5 oraz B 7 w Ł., w zakresie doprowadzenia dróg pożarowych do wymienionych obiektów zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu. Strona w odwołaniu zarzuciła przedmiotowej decyzji brak powołania wszystkich podstaw prawnych, bezzasadność nałożonych obowiązków, a także zbyt krótki termin przewidziany na ich realizacje. Ponadto, strona uznała, że rzeczony akt administracyjny narusza art. 107 § 1 pkt 4, 6 i § 3, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. Organ l instancji zobowiązał RSM "A" do wykonania wskazanych w ww. decyzji obowiązków w terminie do 31 grudnia 2018 r.
W dniu 27 sierpnia 2018 r. wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. pismo strony, w którym zarzucono naruszenie § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) poprzez uznanie rozpatrywanych budynków jako średniowysokie (SW).
[...] Komendant Wojewódzki uznał odwołanie strony za zasadne. Odnosząc się do obowiązku nr 1 organ odwoławczy stwierdził, że błędnie przywołano podstawę prawną tj. wskazanie § 12 ust. 9 zamiast § 12 ust. 3 rozporządzenia, co należało uznać za uchybienie, nie mające wpływu na wynik toczącego się postępowania przed organem l instancji. Ponadto, powyższy obowiązek w pkt 1 decyzji organu I instancji, został sformułowany prawidłowo, zgodnie z treścią § 12 ust. 3 rozporządzenia. Analogicznie, sytuacja ta odnosi się do obowiązku nr 2 pkt 1 oraz obowiązku nr 3 pkt 1 zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji zgodził się ze stroną, że obowiązek nr 1 pkt 3 dotyczący wykonania dojścia z ul. B został sformułowany nietrafnie. Wyjścia z klatek schodowych usytuowane są od strony objazdu pętlicowego, który zgodnie z decyzją ma stanowić drogę pożarową zgodną z wymaganiami rozporządzenia. Zatem dojścia określone w § 12 ust. 4 rozporządzenia należy wykonać od strony północnej przedmiotowego budynku.
Za uchybienie organu I instancji organ odwoławczy uznał również brak wyjaśnienia stronie definicji strefy pożarowej w związku ze sformułowanymi obowiązkami: nr 1 pkt 4, nr 2 pkt 3, nr 3 pkt 3 oraz nr 4 pkt 3 zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wyjaśnił, że strefę pożarową zgodnie z zapisami zawartymi w § 226 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 232 ust. 4 rozporządzenia, bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków, określone w § 271 ust. 1-7 rozporządzenia. Częścią budynku, o której mowa w ust. 1, jest także jego kondygnacja, jeżeli klatki schodowe i szyby dźwigowe w tym budynku spełniają co najmniej wymagania określone w § 256 ust. 2 rozporządzenia dla klatek schodowych. Podział rozpatrywanych budynków na poszczególne strefy pożarowe jest zawarty w projektach budowlanych tychże obiektów, które są w posiadaniu strony. Pełnomocnik RSM "A" w piśmie z 17 sierpnia 2018 r., wskazał, że w każdy obiekt został podzielony na dwie strefy pożarowe (część ZL IV - mieszkalna oraz PM - garaże). Zatem, w ocenie organu II instancji, należało przyjąć, że strona zna przedmiotowe pojęcie.
Wobec zarzutu dotyczącego braku ustalenia przez organ l instancji klasy odporności ogniowej ściany zewnętrznej (obowiązek nr: 1 pkt 6, nr 2 pkt 5, nr 3 pkt 5 oraz nr 4 pkt 5) organ odwoławczy stwierdził, że jest on bezzasadny. Informacje takie zawarte są w warunkach ochrony przeciwpożarowej projektu budowlanego danego obiektu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami funkcjonariusze PSP nie mają stosownych kompetencji oraz uprawnień do określania takich parametrów pożarowych dla poszczególnych elementów budowlanych.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, na którym odcinku droga pożarowa może mieć 3,5 m szerokości. Jednak szczegółowe wytyczne zawiera projekt branżowy - architektoniczno-budowlany dróg pożarowych, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej z dnia 2 grudnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2117) powinien zostać uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zarzuty dotyczące obowiązku nr 2 zostały sformułowane podobnie jak dla obowiązku nr 1. Ponadto, strona słusznie zauważyła, że w konsekwencji nałożonych na stronę obowiązków, dla budynku położonego przy ul. B 3 zostanie doprowadzona droga pożarowa z obu stron obiektu położonego zgodnie z wymaganiami normatywnymi. Okoliczność ta wynika z faktu, że objazd pętlicowy będący drogą pożarową będzie doprowadzony do budynku zlokalizowanego przy ul. A 5, tym samym dla ul. B 3 usytuowanego na tej samej działce, położonego prostopadle do rzeczonego obiektu. Zaskarżenie decyzji w tym zakresie organ odwoławczy uznał za bezzasadne i nie mające wpływu na rozstrzygnięcie istoty sprawy.
Dalej organ II instancji stwierdził, że zarzuty dotyczące obowiązku nr 3 zostały w części sformułowane podobnie jak dla obowiązku nr 1. Zgodnie z przedstawioną opinią geotechniczną dla drogi wewnętrznej opracowanej przez Przedsiębiorstwo Budowlano - Inżynierskie A wraz z poprawionym (po dokonanym sprostowaniu) pomiarem wynika, że droga wewnętrzna na działce 55/54 wraz z pętlicą na działce nr 55/55 oraz zjazdy do ul. B spełniają wymagania wytrzymałościowe dla drogi przeciwpożarowej. Organ II instancji uznał za zasadne stanowisko strony dotyczące nietrafności obowiązku nr 3 pkt 1, pkt 2, pkt 6 oraz pkt 7 decyzji Komendanta Miejskiego PSP w Ł. z dnia [...] r., znak: [...]. Jednakże, wzmocnienia konstrukcji wymaga łuk drogi oznaczony na mapie (załączonej do przedmiotowej opinii) jako pkt 8. W ocenie organu odwoławczego został on zaznaczony również w części nieruchomości należącej do RSM "A". Mając na uwadze powyższe, obowiązek nr 5 decyzji organu II instancji należało uznać za zasadny.
Komendant Wojewódzki uznał następnie, że zgodzić się należało ze stroną, że organ l instancji nie powinien w pkt 1 obowiązku nr 4 nakładać obowiązku budowy drogi pożarowej wzdłuż dłuższego boku budynku przy ul. B 7 po stronie zachodniej, skoro w uzasadnieniu stwierdził, że budynek jest usytuowany w odległości 10 m od bliższej krawędzi drogi (ul. B) przebiegającej wzdłuż jego dłuższego boku od strony zachodniej. W ocenie organu odwoławczego zbędny był też punkt w odniesieniu do drzew i krzewów, powyżej 3 m, których nie ma.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w chwili obecnej nie ma połączeń wyjść z przedmiotowego budynku z drogą pożarową po stronie północnej zgodną z wymaganiami normatywnymi. Szczegółowy opis przebiegu tej drogi oraz rzeczonych połączeń będzie zawarty w projekcie budowlanym uzgodnionym z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W związku z tym obowiązek nr 4 pkt 2 decyzji organu należało uznać za zasadny.
Co do zarzutów dotyczących pkt 3, 4, 5 organ odwoławczy powtórzył uzasadnienie do obowiązku nr 1 decyzji.
Odnośnie do zarzutu do obowiązku nr 4 pkt 7 organ II instancji uznał go za zasadny. Organ może bowiem nakładać decyzję wyłącznie w stosunku do nieruchomości należących do RSM "A".
Przychylając się do wniosku strony, mając na uwadze interes strony, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. wyznaczył termin wykonania wszystkich obowiązków do dnia 31 grudnia 2019 r.
Ustosunkowując się do pisma strony z dnia 17 sierpnia 2018 r., w sprawie kwalifikacji rozpatrywanych budynków do grupy wysokości niskie (N), organ II instancji wyjaśnił, że strona w ww. piśmie poinformowała, że w analizowanych budynkach zostały wydzielone garaże, jako odrębne strefy pożarowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi (rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r.) jako odrębne budynki mogą być traktowane tylko takie części budynków, które są wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przekrycia dachu oraz części budynku oddzielone elementami oddzielenia przeciwpożarowego np. w postaci stropów spełniających wymagania oddzieleń przeciwpożarowych. Podział na strefy powinien być dokładnie opisany w projekcie budowlanym. Strona powołuje się na przepisy obecnie obowiązujące dotyczące stref pożarowych i wysokości budynków, a nie odnosi się do rzeczywistego stanu faktycznego w jakim budynek był zaprojektowany i wybudowany. Wymagania dla budynku powinny być określone w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. O takich warunkach strona nie wzmiankuje. Zatem, w rzeczonym stanie faktycznym wysokość dla budynków zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, określa się poprzez zsumowanie wszystkich kondygnacji nadziemnych, w tym przypadku włącznie z częścią garażową. Mając na uwadze powyższe, obiekt bezwzględnie zalicza się do grupy budynków średniowysokich (SW).
Organ II instancji dodał, że celem nałożenia ww. obowiązków jest przede wszystkim zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektów przez jej mieszkańców. Właściwe wykonane dróg pożarowych stanowi jeden z najważniejszych elementów warunkujących prawidłowe przeprowadzenie akcji ratowniczo - gaśniczej. W sytuacji ewentualnego zagrożenia pożarowego to od ich przejezdności zależy, czy służby ratunkowe zdołają przybyć na czas. Uchylanie się od wykonania niniejszej decyzji administracyjnej stanowi naruszenie interesu społecznego. Organ odwoławczy podkreślił, że istniejący stan rzeczy trwa nieprzerwanie od 2013 r. W ocenie organu istniała możliwość pozyskiwania środków finansowych od 2013 r.
Ponadto strona została poinformowana przez organ l instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z [...] Komendantem Wojewódzkim PSP w Ł., w trybie § 13 ust. 4 rozporządzenia.
Organ II instancji wskazał również, że na etapie postępowania odwoławczego, organ nie ma możliwości nakazać sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu ochrony przeciwpożarowej opracowanej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w powyższym trybie.
Na ostateczną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Ł., zarzucając naruszenie:
1) § 209 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
usytuowanie, poprzez uznanie, że garaże usytuowane na parterze, na wysokości wejść do klatek schodowych, w budynkach mieszkalnych wielolokalowych przy ul. A 5, B 3, B 5, SB 7 w Ł. nie stanowią odrębnych stref pożarowych PM;
2) art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 27 u.p.s.p. poprzez ich nieprzywołanie
w decyzji, oraz art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. poprzez ich zastosowanie;
3) art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 27 u.p.s.p. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nałożenie obowiązku w pkt 4 decyzji wykonania dla budynku usytuowanego przy ul. B 5 połączeń wyjść z budynku z drogą pożarową, dojściami o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, podczas gdy budynek wielolokalowy przy ul. B 5 położony jest przy drodze osiedlowej, stanowiącej jednocześnie drogę pożarową, nr dz. 55/54, z klatkami wychodzącymi na tę drogę, z których dojścia do tej drogi spełniają ww. wymagania co do szerokości i długości połączeń z drogą pożarową; poza tym odległość nie większa, niż 50 m zachowana jest również do ul. B;
4) art. 26 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 27 u.p.s.p. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nałożenie obowiązku w pkt 8 decyzji wykonania dla budynku usytuowanego przy ul. B 7 połączeń wyjść z budynku z drogą pożarową, dojściami o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, podczas gdy istniejąca szerokość dojścia jest większa niż 1,5 m;
5) art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. § 17 i § 12 ust. 2 rozporządzenia, poprzez niepodanie - odnośnie oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany budynków - podstawy prawnej w postaci przepisu obowiązującego w czasie budowy tych budynków, w latach 1998-1999, którym jest § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz.U. Nr 8, poz. 42), który stanowi, że odległość drogi od budynku powinna się mieścić w granicach 5-25 m i niewyjaśnienie w uzasadnieniu tej podstawy prawnej;
6) art. 10 § 1 w zw. z art. 140 oraz art. 79a k.p.a. poprzez
niepoinformowanie strony o wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz poprzez niewskazanie przez organ przesłanek zależnych od
strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane,
dotyczących spełnienia przez garaże warunków strefy pożarowej PM;
7) art. 10 § 2 i § 3 k.p.a., poprzez odstąpienie od poinformowania strony i wskazania dokumentów niezbędnych do przedłożenia jako dowodów, wskazujących, że garaże spełniają warunki strefy pożarowej PM, pomimo niespełnienia przesłanek do odstąpienia, określonych w tych przepisach;
8) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że budynki zaliczają się w całości do
strefy pożarowej LM IV, ponieważ strona w odwołaniu "nie wzmiankowała"
o warunkach projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, mających
świadczyć, że garaże spełniają warunki strefy pożarowej PM.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Komendant Straży Pożarnej w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że są one bezzasadne. Po pierwsze skarżąca nie udowodniła, zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji PSP, że pierwsza kondygnacja we wszystkich przedmiotowych budynkach stanowi odrębną strefę pożarową. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł., postanowieniem z [...] r. wskazał termin załatwienia sprawy, informując równocześnie o możliwości składania w sprawie wyjaśnień, wniosków, dowodów i zastrzeżeń w siedzibie organu do 5 października 2018 roku. Strona, nie skorzystała z wyżej wymienionego uprawnienia. Dodatkowo, w żadnej części postępowania nie przedstawiła dowodu na poparcie swojej tezy dot. kwalifikacji wysokości rozpatrywanych obiektów.
Ponadto, skarżąca zleciła wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej zapewnienia dojazdu pożarowego zgodnego z aktualnymi przepisami przeciwpożarowymi do budynków w Ł., przy ul. A 5, B 3, 5 i 7. Dokument został opracowany w listopadzie 2017 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Z. B. posiadającego nr uprawień [...]. Z pkt 2 rzeczonego opracowania pt. "Ogólna charakterystyka obiektów" wynika, że obiekty będące przedmiotem analizy to budynki "mieszkalne wielorodzinne, posiadające po 5 kondygnacji nadziemnych; zakwalifikowane do budynków kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, średniowysokie (SW). Budynki nie są podpiwniczone. Na pierwszej kondygnacji budynków usytuowane są garaże jednostanowiskowe i pomieszczenia gospodarcze, a w budynku przy ul. B 5 kilkadziesiąt metrów kwadratowych powierzchni zajmuje lokal usługowy. Kondygnacje powyżej parteru, tj. od I do IV piętra zajmują mieszkania wielorodzinne". Zatem z ww. dowodu przedstawionego przez stronę nie wysnuwa się wniosek, że w obiektach zostały wyodrębnione garaże, jako odrębne strefy pożarowe. Co więcej, skarżąca w żaden sposób nie przedstawiła żadnego projektu budowlanego, uzgodnionego przez odpowiednie podmioty, w tym rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, na okoliczność potwierdzenia swojego stanowiska.
Organ podkreślił, że pełnomocnik skarżącej, w piśmie z 17 sierpnia 2018 r., znak: [...] ograniczył się wyłącznie do przytoczenia podstaw prawnych rozporządzenia rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz przedstawienia skróconego stanu faktycznego, które w dalszym ciągu nie potwierdzają stanowiska skarżącego. W ocenie organu II instancji uzasadnienie powyższego pisma wyłącznie jako pogląd lub opinię pełnomocnika strony, nie potwierdzony żadnym dokumentem, właściwym projektem ani ekspertyzą techniczną opracowaną przez podmiot posiadający odpowiedni uprawnienia w tym zakresie.
Organ II instancji podkreślił, że organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] roku, znak: [...] oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących dowodach:
1. czynnościach kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzonych na terenie Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" Ł., przy budynkach wielorodzinnych przy ul. A 5, ul. B 3, 5, i 7, w 29 maja 2018 r.;
2. protokole z ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 11 czerwca 2018 r.,znak: [...], przeprowadzonych na terenie wymienionym w ww. pkt 1;
3. ekspertyzy technicznej z listopada 2017 r. dotyczącej zapewnienia dojazdu
pożarowego zgodnego z aktualnymi przepisami przeciwpożarowymi do budynków
w Ł., przy ul. A 5, ul. B 3, 5 i 7 opracowanej przez rzeczoznawcę
do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Z. B.;
4. opinii geotechnicznej ze stycznia 2018 r. pt. "koncepcja dopasowania dróg
wewnętrznych do wymagań dla drogi pożarowej" opracowanej przez
M. K. - Przedsiębiorstwo Inżynieryjno - Budowlane A.
Czynności kontrolno - rozpoznawcze o których mowa w ww. pkt 2 zostały przeprowadzone bez obecności osoby upoważnionej przez kontrolowaną, pomimo prawidłowego doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia czynności kontrolno — rozpoznawczych z 8 maja 2018 r., znak:[...], wystawionego przez Komendanta Miejskiego PSP w Ł., w którym zawiadomiono stronę o miejscu i terminie planowanej kontroli. W trakcie toczącego się postępowania przed organem I i II instancji strona nie podniosła zarzutu braku udziału w przedmiotowej kontroli. Odnosząc się do kolejnych zarzutów organ wyjaśnił, że z treści art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. wynikają kompetencje organów I instancji PSP. W art. 27 tejże ustawy wskazano właściwy organ PSP w sprawach odwoławczych tj. Komendanta Wojewódzkiego PSP. Organ I instancji wydając decyzję z [...] r., znak:[...], przywołał w osnowie art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. zatem, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika znała podstawę wydania decyzji przez Komendanta Miejskiego PSP w Ł. Dodatkowo, w zaskarżonej decyzji, [...] KW wskazał m.in. jako podstawę wydania aktu administracyjnego art. 11a ust. 2 pkt 1, z którego wynika, że w postępowaniu administracyjnym organami wyższego stopnia w stosunku do komendanta miejskiego Państwowej Straży Pożarnej jest komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej. Strona odwołując się od decyzji, która zawierała właściwe przepisy u.p.s.p. wiedziała w oparciu o jakie przepisy działa organ PSP wydając stosowne decyzje.
Następnie organ przytoczył treść art. 3 i 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. i stwierdził, że wymienione powyżej przepisy odnoszą się wprost do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Nie podlega wątpliwości, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" jest osobą prawną, na której ciążą obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym doprowadzenia dróg pożarowych do stanu zgodnego z właściwymi przepisami. Co, więcej, art. 4 ust. 1 u.o.p. w swej istocie odnosi się m.in. do zapewnienia jednostkom ochrony przeciwpożarowej dotarcia do budynku takimi drogami o parametrach wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że obowiązki sformułowane w pkt 4 i pkt 8 należy rozpatrywać w kontekście pozostałych nakazów zawartych w zaskarżonej decyzji. Drogi pożarowe, których doprowadzenie nakazuje organ, wykonuje się zgodnie z projektem branżowym. Istnieje możliwość, że jej poprowadzenie będzie zależało od możliwości techniczno - budowlanych oraz koncepcji projektanta, które mogą nie pokrywać się ze stanem istniejącym. Obowiązki w pkt 4 i 8 służą wyeliminowaniu sytuacji, w której dojścia mogłyby zostać wykonane niezgodnie z odpowiednimi normami wynikającymi z przepisów rozporządzenia.
Organ stwierdził, że należy zgodzić się ze stroną, że do istniejących budynków należy stosować przepisy obowiązujące w czasie jego wzniesienia. Zgodnie z zapisami § 17 rozporządzenia przepis § 12 ust. 2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy. Jednakże skarżąca w odwołaniu wskazała, że drogi pożarowe będą podlegały przebudowie. Zatem, w rozpatrywanej sprawie należy stosować normy wynikające z aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a nie przytoczone przez stronę przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe.
Na końcu postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było konsekwencją złożonego odwołania do [...] KW za pośrednictwem Komendanta Miejskiego PSP w Ł. W ramach tego postępowania organ postanowieniem z [...]r., znak: [...], wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Strona reprezentowana przez pełnomocnika, wiedziała zatem, że postępowanie jest prowadzone oraz znała planowany termin jego zakończenia. Przytoczone powyżej fakty nie pozwalają zgodzić się z zarzutami strony. Organ II instancji w przedmiotowej sprawie umożliwił stronie wypowiedzenie się na każdym etapie toczącego się postępowania. W tym kontekście należy zaznaczyć iż strona, reprezentowana przez zawodowego jurystę, nie składała dodatkowych dowodów, wniosków ani żądań.
Ponadto organ wskazał, że zarzut dotyczący uchybienia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek, tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Organ podkreślił, że skarżący zlecił wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej zapewnienia dojazdu pożarowego zgodnego z aktualnymi przepisami przeciwpożarowymi do budynków w Ł., przy ul. A 5, B 3, 5 i 7. Dokument został opracowany w listopadzie 2017 r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Z. B. posiadającego nr uprawień [...] oraz stanowi dowód w przedmiotowej sprawie. Autor rzeczonego opracowania przedstawił obiekty będące przedmiotem analizy jako budynki średniowysokie (SW). Profesjonalny pełnomocnik nie podjął żadnych czynności w zakresie dowodowym, w celu poświadczenia, że budynki należy kwalifikować jako budynki niskie (N).
Na rozprawie w dniu 15 lutego 2019 r. pełnomocnik Spółdzielni złożył pismo stanowiące ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę z załącznikami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono zasad postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi stała się decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, mocą której organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] r. oraz nakazał w terminie do 31 grudnia 2019 r. wykonanie określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Punktem wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie musi być fakt, że w dniu 29 maja 2018 r. funkcjonariusze Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. przeprowadzili czynności kontrolno - rozpoznawcze na terenie nieruchomości przy ul. A 5 oraz ul. B 3, 5 i 7 w Ł. należącej do Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Ł. i stwierdzili zaistnienie szeregu nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej, które znalazły odzwierciedlenie w protokole z dnia 11 czerwca 2018 r.
Stwierdzenie naruszenia przepisów przeciwpożarowych obligowało komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w drodze decyzji, o czym stanowi wprost art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W świetle art. 3 i art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej adresatem nałożonych decyzją obowiązków prawidłowo określona została Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Ł.
Analiza zarzutów skargi daje zaś podstawy do przyjęcia, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do uznania budynków, w stosunku do których zostały nałożone obowiązki za budynku średniowysokie, podczas gdy budynki te kwalifikują się do budynków niskich, a nałożenie wymienionych w decyzji obowiązków wobec budynków niskich jest bezzasadne.
Twierdzenie, że objęte decyzją budynki są budynkami niskimi skarżąca Spółdzielnia popiera argumentem, że garaże znajdujące się w najniżej kondygnacji stanowią odrębną strefę pożarową, co powoduje, że budynki posiadają tylko cztery kondygnacje zaliczane do sfery pożarowej ZL IV, zatem są budynkami niskimi.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że podział budynków na grupy wysokości wynika bezpośrednio z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do których odsyła § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
W celu określenia wymagań technicznych i użytkowych w § 8 rozporządzenia wprowadzono następujący podział budynków na grupy wysokości:
1) niskie (N) - do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie;
2) średniowysokie (SW) - ponad 12 m do 25 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych włącznie;
3) wysokie (W) - ponad 25 m do 55 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 9 do 18 kondygnacji nadziemnych włącznie;
4) wysokościowe (WW) - powyżej 55 m nad poziomem terenu.
Wbrew twierdzeniom skarżącej nie budzi wątpliwości, że sporne budynki są budynkami średniowysokimi. Po pierwsze, mają wysokość ponad 12 m n.p.t. (z przedstawionych przez Spółdzielnię dokumentów wynika, że wysokość kondygnacji brutto to 2,80 m), a po drugie składają się z pięciu kondygnacji nadziemnych, z których pierwszą stanowią garaże, a żaden przepis nie uprawnia do wyłączenia nadziemnej poziomej części budynku, w której znajdują się garaże z ogólnej liczby kondygnacji nadziemnych budynku.
Organy orzekające w sprawie trafnie zatem przyjęły wymagania przeciwpożarowe dla kontrolowanych budynków jak dla budynków średniowysokich, gdyż w tym aspekcie dla klasyfikacji budynków nie ma znaczenia istnienie wydzielonych stref pożarowych.
Podkreślenia przy tym wymaga, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczą naruszenia przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, który zawiera regulacje odnoszące się do funkcjonowania dróg pożarowych, wyjść z obiektów budowlanych i dojść do budynków. Wymagania zawarte w przepisach § 12 rozporządzenia znajdują zastosowanie do każdego budynku zakwalifikowanego jako średniowysoki, który zawiera strefę pożarową o kategorii zagrożenia ZL IV. Wystarczy zatem, że część budynku stanowi strefę zagrożenia pożarowego ZL IV, aby konieczne było spełnienie określonych § 12 wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Odnosząc się natomiast do konkretnych obowiązków wynikających z decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] r. należy uznać, że ich nałożenie znajduje usprawiedliwienie w stwierdzonych podczas czynności kontrolnych uchybieniach przepisom przeciwpożarowym.
I tak:
1) W przypadku nieruchomości położonej przy ul. A 5 stwierdzono, że budynek usytuowany jest w odległości 32 m od bliższej krawędzi drogi (ul. A), przebiegającej wzdłuż jego dłuższego boku od strony południowej (odległość większa niż dopuszczalna podczas budowy 25 m), pomiędzy ul. A a ścianą budynku występują drzewa i krzewy o wysokości powyżej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych, objazd pętlicowy znajdujący się na terenie wewnętrznym po stronie północnej nie spełnia wymagań w zakresie szerokości, która powinna wynosić 4 m (jezdnia posiada szerokość częściowo ok. 3,5 m) oraz zewnętrznego promienia skrętu, który powinien wynosić minimum 11 m (faktycznie posiada k. 10 m), droga nie przebiega wzdłuż całego dłuższego boku budynku (przebiega na długości ok. 50% elewacji), wyjścia z budynku są połączone z drogą dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości 60 m i 72 m (ul. B) oraz 76 m i 88 m (ul. C), wjazd na drogę wewnętrzną ograniczony przez szlaban podnoszony od ul. C, od ul. B brak wjazdu na drogę wewnętrzna ze względu na różnicę poziomów ulicy i słupki metalowe wzdłuż chodnika;
2) W przypadku nieruchomości przy ul. B 3 stwierdzono, że budynek usytuowany jest w odległości od 9 m do 12 m od bliższej krawędzi drogi – ul. B przebiegającej wzdłuż jego dłuższego boku od strony zachodniej, pomiędzy ul. B a ścianą budynku w części budynku oddalonej o 12 m od bliższej krawędzi drogi występują drzewa i krzewy o wysokości powyżej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych, objazd pętlicowy znajdujący się na terenie wewnętrznym po stronie wschodniej nie spełnia wymagań w zakresie szerokości, która powinna wynosić 4 m (jezdnia posiada szerokość częściowo ok. 3,5 m) oraz zewnętrznego promienia skrętu, który powinien wynosić minimum 11 m (faktycznie posiada k. 10 m), wyjścia z budynku są połączone z drogą dojściem o szerokości minimalnej 1.5 m i długości 47 m i 58 m (ul. B) oraz 82 m i 93 m (ul. C), wjazd na drogę wewnętrzną ograniczony przez szlaban podnoszony od ul. C, od ul. B brak wjazdu na drogę wewnętrzna ze względu na różnicę poziomów ulicy i słupki metalowe wzdłuż chodnika;
3) W przypadku nieruchomości przy ul. B 5 stwierdzono, że krótszy bok budynku usytuowany jest w odległości 13,5 m od bliższej krawędzi drogi (ul. B) przebiegającej od strony zachodniej budynku, wjazd na drogę wewnętrzną ograniczony przez szlaban podnoszony od ul. C, od ul. B brak wjazdu na drogę wewnętrzna ze względu na różnicę poziomów ulicy i słupki metalowe wzdłuż chodnika, objazd pętlicowy znajdujący się na terenie wewnętrznym po stronie wschodniej nie spełnia wymagań w zakresie szerokości, która powinna wynosić 4 m (jezdnia posiada szerokość częściowo ok. 3,5 m) oraz zewnętrznego promienia skrętu, który powinien wynosić minimum 11 m (faktycznie posiada k. 10 m), wyjścia z budynku są połączone z drogą dojściem o szerokości minimalnej 1.5 m i długości 23 m i 35,5 m (ul. B) oraz 53 m i 65 m (ul. C);
4) W przypadku nieruchomości przy ul. B 7 stwierdzono, że budynek usytuowany jest w odległości 10 m od bliższej krawędzi drogi (ul. B) przebiegającej wzdłuż jego dłuższego boku od strony zachodniej, wjazd na drogę wewnętrzną ograniczony przez szlaban podnoszony od ul. C, od ul. B brak wjazdu na drogę wewnętrzna ze względu na różnicę poziomów ulicy i słupki metalowe wzdłuż chodnika, objazd pętlicowy znajdujący się na terenie wewnętrznym po stronie wschodniej nie spełnia wymagań w zakresie szerokości, która powinna wynosić 4 m (jezdnia posiada szerokość częściowo ok. 3,5 m) oraz zewnętrznego promienia skrętu, który powinien wynosić minimum 11 m (faktycznie posiada k. 10 m), wyjścia z budynku są połączone z drogą dojściem o szerokości minimalnej 1.5 m i długości 53 m i 65 m (ul. B) oraz 85 m i 95 m (ul. C).
Tymczasem jak wynika z § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, 4, 8, 11, 12 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego dla pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej powinna spełniać następujące warunki:
a) droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku jako objazd pętlicowy zapewniając przejazd bez cofania pojazdu, w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do 30% obwodu zewnętrznego budynku, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5 - 15 m; pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych; droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania jako objazd pętlicowy;
b) wyjścia z budynku powinny mieć połączenie z drogą pożarową dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym budynku;
c) dojścia do budynku mogą być prowadzone przez budynek, o ile nie przebiegają one w obrębie strefy pożarowej, do której ma być zapewniony dostęp z drogi pożarowej;
d) najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m;
e) drogi pożarowe oraz place manewrowe w miejscach innych niż wymienione w pkt a) mogą być usytuowane w odległości mniejszej niż 5 m od chronionego budynku, pod warunkiem, że ściana zewnętrzna budynku na tym odcinku oraz w odległości do 5 m do niego posada klasę odporności ogniowej wymaganą dla ściany oddzielenia pożarowego tego budynku;
f) minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 % w miejscach, o których mowa w pkt a) oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wjazd;
g) droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnie jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w pkt f) nie może być mniejsza niż 3,5 m.
Z zestawienia zastanego stanu faktycznego i wymagań przeciwpożarowych w zakresie dróg pożarowych wynika, że istniejące rozwiązania nie odpowiadają przepisom rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych, co uzasadniało nałożenie obowiązku usunięcia naruszeń. W konsekwencji należy uznać, że treść nałożonych obowiązków nie narusza przepisów § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, 4, 8, 11, 12 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Powyższa konstatacja nie odnosi się jednak do obowiązku wynikającego z pkt 4 zaskarżonej decyzji. W pkt 4 organ II instancji nakazał bowiem wykonanie dla budynku usytuowanego przy ul.B 5 połączeń wyjść z budynku z drogą pożarową dojściami o szerokości minimalnej 1.5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tym budynku. Tymczasem z treści protokołu z czynności kontrolno – sprawdzających wynika, że w przypadku budynku położonego przy ul.B 5 wyjścia z budynku są połączone z drogą dojściem o szerokości minimalnej 1.5 m i długości 23 m i 35,5 m (ul. B) oraz 53 m i 65 m (ul. C), a zatem w przypadku dojść do ul. B warunek wynikający z przepisów rozporządzenia został spełniony. Tym samym uprawnione jest przyjęcie, że w tym zakresie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zw. z § 12 ust. 4 i 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Rozpoznając sprawę Sąd miał również na względzie treść § 17 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, zgodnie z którym przepis § 12 ust. 2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy. Analiza okoliczności faktycznych daje podstawy do przyjęcia, że § 17 rozporządzenia nie znajduje w sprawie zastosowania, gdyż z informacji wynikających z protokołu czynności kontrolno – rozpoznawczych z dnia 11 czerwca 2018 r. wynika, że parametry dróg pożarowych nie spełniają norm rozporządzenia obowiązującego w dacie budowy przedmiotowych budynków mieszkalnych (rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe, Dz.U. z 1993 r., Nr 8, poz. 42), m.in. w zakresie szerokości drogi pożarowej czy minimalnego promienia zewnętrznego łuków drogi pożarowej.
Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10, § 1 k.p.a., to zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy strona wykaże, gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Okoliczności sprawy wskazują na to, że uczynienie zadość dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. przez organ nie mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 79a k.p.a., który znajduje zastosowanie w postępowaniach wszczętych na żądanie strony, z którym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mamy do czynienia. Nie sposób również uznać, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. w sposób opisany przez skarżącą, gdyż jak już zostało wyjaśnione wcześniej kwestia zakwalifikowania garaży do sfery zagrożenia pożarowego PM pozostaje bez związku na kwalifikację budynków jako średniowysokich i konieczność spełnienia przez nie określonych wymagań przeciwpożarowych.
Reasumując, Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy przepisów prawa procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Stwierdzone naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zw. z § 12 ust. 4 i 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w części dotyczącej pkt 4, w pozostałej zaś części skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 4 jak w pkt 1 wyroku, zaś w pozostałej części oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w pkt 2 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. biorąc pod uwagę fakt, że skarga została uwzględniona jedynie w części jak w pkt 3 wyroku.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło