II SA/Łd 1116/01

WyrokWSA w Łodzi2004-02-11

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wydający zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego może odmówić jego wydania, powołując się na niespełnienie przez lokal wymogów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu, podczas gdy ustawa o własności lokali nie przewiduje takich przesłanek do wydania zaświadczenia?
Ratio decidendi
Organ wydający zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o własności lokali nie może odmówić jego wydania, powołując się na niespełnienie przez lokal wymogów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Zakres kompetencji starosty ograniczony jest do potwierdzenia przesłanek określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, a ocena spełnienia wymogów techniczno-budowlanych należy do organów nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Miasta K. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 3. Odmowa była uzasadniona niespełnieniem przez lokal minimalnej wysokości 2,50 m, wynikającej z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Strona skarżąca argumentowała, że definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego zawarta w ustawie o własności lokali nie uwzględnia wymogu minimalnej wysokości, a starosta nie może stosować dodatkowych przesłanek z rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. na rozprawie przy udziale – sprawy ze skargi Zarządu Miasta K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...], nr [...]. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia Burmistrza Miasta K. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że lokal nr 3 znajdujący się w budynku mieszkalnym przy Placu A nr 48 w K. stanowi samodzielny lokal mieszkalny. Jak wynika z akt administracyjnych Urząd Miejski w K. w dniu 12 marca 2001 r. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o potwierdzenie samodzielności lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku przy Placu A nr 48 w K. Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] odmówił wydania żądanego zaświadczenia. Wskazał, iż z załączone do wniosku inwentaryzacji wynika, że przedmiotowy lokal posiada wysokość 2,25 m. Zgodnie z § 72 ust. l Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.), lokale mieszkalne przeznaczone na stały pobyt ludzi winny mieć minimalną wysokość w świetle 2,50 m. W zażaleniu na powyższe postanowienie Burmistrz Miasta K. podał, iż przesłanki do uznania samodzielności lokalu wynikają z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.). Przepisy powołanego rozporządzenia odnoszą się do budynków nowowybudowanych. W przedmiotowym budynku znajdują się lokale o wysokości poniżej 2,50 m, a są one nadal uznawane za lokale mieszkalne również przez organy nadzoru budowlanego. Nie może więc zaistnieć sytuacja, że uznaje się dane pomieszczenie za lokal mieszkalny do mieszkania w nim najemców, natomiast nie uznaje się prawa do sprzedaży tego lokalu. Po rozpoznaniu zażalenia organ odwoławczy, postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie wskazując, iż ustawa o własności lokali nie wyjaśnia pojęcia lokalu przeznaczonego na stały pobyt ludzi, które zdefiniowane zostało w powołanym rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Argument zawarty w zażaleniu, a dotyczący tego, iż do budynków wzniesionych przed II wojną światową nie powinno stosować się uregulowań obecnie obowiązujących nie może być uzasadniony. Zgodnie bowiem z art. 242 lit. "a" rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, póz. 216), wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach parterowych i jednopiętrowych winna wynosić 2,50 m. W skardze na powyższe postanowienie Zarząd Miasta K. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. oraz art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych). Zarówno ustawa o własności lokali, jak i ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych podają definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego stanowiąc, iż jest nim wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na pobyt stały ludzi, które wraz z pomieszczeniami przynależnymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Bezsporne jest, że przedmiotowy lokal jest lokalem mieszkalnym, gdyż służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i ponadto został w taki właśnie sposób zakwalifikowany przez organ. Definicja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali w sposób wyczerpujący określa jaki lokal mieszkalny jest lokalem samodzielnym, a ust. 3 tegoż artykułu również w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, iż spełnienie wymagań określonych w ust. 2 starosta tylko potwierdza w formie zaświadczenia. Przesłankami tymi są: wydzielona trwałymi ścianami izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Oznacza to, że starosta może wyłącznie opierać się na przesłankach zawartych w ust. 2, a nie dodatkowo posługiwać się przesłankami zawartymi w akcie wykonawczym, jakim jest rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § l pkt l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialne - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Zgodnie z unormowaniem art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, spełnienie wymagań do uznania lokalu za samodzielny lokal mieszkalny, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § l i § 2 pkt l kpa). Podstawę obligującą do wydania zaświadczenia stanowi uregulowanie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Analiza przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali pozwala na ustalenie, że postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego, ale jednak postępowania administracyjnego, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialne - technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Drogą zaświadczenia nie można przyznać ani ograniczyć żadnych uprawnień. Można tylko potwierdzić istniejący stan, czyli to co jest aktualnie wpisane w rejestrze publicznym. Organ może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ale tylko co do faktów znajdujących się w ewidencji, rejestrach lub innych zbiorach danych znajdujących się w posiadaniu organu. W rozpoznawanej sprawie organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] Starosta [...] wskazał, iż lokal, który na podstawie zaświadczenia miałby być sprzedany, aby być samodzielnym lokalem mieszkalnym musi spełniać podstawowe wymagania techniczno - budowlane, w tym w zakresie minimalnej wysokości. Nie sposób się z tym nie zgodzić, ale należy zauważyć, że uprawnienia w zakresie spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.) przysługują organom nadzoru budowlanego. Wobec czego organ I, jak i II instancji nie miał podstaw prawnych do podjęcia działań w celu oceny spełnienia przez lokal wymagań ogólnych dla budynków i pomieszczeń. Taka interpretacja wynika z brzmienia art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, gdyż przepis wyraźnie stanowi, iż "stwierdza starosta w formie zaświadczenia". Zauważyć należy, iż wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu mieszkalnego może nastąpić po dopuszczeniu do użytkowania budynku, w którym lokal ten jest usytuowany (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001 r., II SA/Lu 393/00, ONSA 2003/3/102). W trakcie tego właśnie postępowania organ administracji architektoniczno - budowlanej, na podstawie art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), dokonuje oceny spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu z dnia 14 grudnia 1994 r. Na etapie wydawania zaświadczenia organ nie ma uprawnień do kontestowania ustaleń związanych z dopuszczeniem lokalu do użytkowania, a w szczególności do uznania, że lokal nie nadaje się do użytku. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § l ust. l lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło