II SA/Łd 1116/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-04-18
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony w całości, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony i dotychczasowe koszty postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, wymagającą ścisłej interpretacji. Strona wykazała brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów profesjonalnego doradcy, co uzasadnia ustanowienie radcy prawnego. Jednakże, biorąc pod uwagę dochody strony i fakt, że pozostały jedynie koszty wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), nie wykazano, aby ich uiszczenie spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, co uzasadnia oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie świadczenia pieniężnego. Skarżący wraz z żoną otrzymują emerytury, posiadają dom i działkę. Wcześniejszym postanowieniem skarżący został zwolniony z wpisu od skargi, a po wyroku uiścił opłatę za odpis orzeczenia.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego 2/ oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf
II SA/Łd 1116/11
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Następnie skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że A.M. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną J.M. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1350 zł, a jego żona emeryturę w kwocie 1100 zł. Małżeństwo posiada dom o powierzchni 69 m², położony na 450-metrowej działce. Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Należy jednak podkreślić, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 listopada 2011 r. skarżący zwolniony został z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto po wyroku Sądu z dnia 21 lutego 2012 r. skarżący uiścił 100 zł opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, zaksięgowanej w dniu 24 lutego 2012 r. pod pozycją 848. W tej sytuacji jedynymi kosztami sądowymi w niniejszej sprawie, które skarżącemu pozostało uiścić, pozostaje wpis od skargi kasacyjnej, w przypadku jej złożenia, w wysokości 100 zł.
Biorąc zatem pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego należy stwierdzić, że jego aktualny wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i żony. Nie można oczywiście tracić z pola widzenia faktu, że dochód w rodzinie skarżącego wynosi ok. 1200 zł na osobę. Jednak w ocenie referendarza sądowego deklarowana wysokość uzyskiwanych dochodów, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło