II SA/Łd 1121/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. i V. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącemu J. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 (dwieście) złotych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. a.bł. Pismem z dnia 27 października 2014 r. J. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części obiektu stawowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego nadesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym wskazał, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Jest współwłaścicielem w ½ domu o powierzchni 109 m2 oraz działki siedliskowej o powierzchni 913 m2. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Na dochód J. H. składa się emerytura w wysokości 2594,64 zł brutto oraz emerytura małżonki w wysokości 815,09 zł brutto. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą niepełnosprawną. W wyniku przebytych udarów nie jest w stanie podjąć pracy celem uzyskania dodatkowych dochodów. W piśmie uzupełniającym wniosek podał, że miesięcznie ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu łącznie w kwocie 765 zł. Na wskazaną kwotę składają się koszty zakupu opału w wysokości 380 zł, koszty zakupu energii elektrycznej w wysokości 250 zł, koszty dostaw wody i odbioru ścieków w wysokości 135 zł. Poza tym skarżący miesięcznie ponosi wydatki w wysokości 380 zł na zakup lekarstw oraz 240 zł na koszty leczenia, w tym koszty dowozu. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Wyjaśnił, że współwłasność domu oraz działki siedliskowej przysługuje mu łącznie z małżonką. Podał, że od dnia 1 marca 2014 r. wysokość przysługującego mu świadczenia emerytalnego do wypłaty wynosi miesięcznie 1825,86 zł. Natomiast małżonce z tytułu otrzymywanej emerytury przysługuje do wypłaty kwota 873,79 zł. Łącznie miesięczne dochody małżonków wynoszą 2606, 46 zł netto. Przy uwzględnieniu kosztów utrzymania domu oraz kosztów leczenia na pozostałe wydatki dla obojga małżonków pozostaje kwota 1200 zł. Skarżący nadmienił również, że uczestniczy w wielu postępowaniach administracyjnych, które związane są z obowiązkiem ponoszenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona skarżąca jest zatem zobowiązana ponosić koszty postępowania sądowego toczącego się z jej inicjatywy. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ustanowionej w wyżej wskazanym przepisie, a w konsekwencji powinna być stosowana jedynie w uzasadnionych przypadkach. Zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i winno ograniczać się do sytuacji, gdy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, nieposiadającym majątku, które nie są w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. Zgodnie z 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a zatem winien wykazać niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Pokreślić bowiem należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia dokładnych informacji na temat stanu rodzinnego, majątku i dochodów, tak aby w pełni wyjaśnić własną sytuację materialną oraz możliwości płatnicze. Na podstawie przedstawionych w niniejszej sprawie danych o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i wydatkach Sąd doszedł do wniosku, że uzasadnione jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 złotych. Koszty opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru mogłyby bowiem spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego. Jednocześnie Sąd zauważa, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie kosztów postępowania w pewnym zakresie. Z oświadczeń skarżącego wynika, że stały dochód w rodzinie wnioskodawcy wynosi około 3500 zł brutto. Skarżący wskazał, że z kwoty tej, po odliczeniu kosztów związanych z utrzymaniem domu oraz leczeniem, na bieżące wydatki pozostaje mu wraz z małżonką kwota około 1200 zł miesięcznie. Mimo, iż wskazana kwota nie jest wysoka to należy pamiętać, że skarżący posiada jednak stałe źródło dochodu w kwocie pozwalającej na poczynienie pewnych oszczędności w domowym budżecie bez uszczerbku dla niezbędnych wydatków koniecznych do utrzymania siebie i rodziny. Ponadto zaznaczyć należy, że skarżący w żaden sposób nie udokumentował ponoszonych przez niego stałych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem domu oraz wysokich kosztów leczenia. Skarżący, biorąc udział w licznych postępowaniach administracyjnych i sądowych, winien liczyć się z koniecznością partycypacji w kosztach tychże postępowań. W rezultacie zestawienie wysokości wpisu sądowego wynoszącego w niniejszej sprawie 500 zł z wysokością osiąganych dochodów oraz koniecznością ponoszenia miesięcznych wydatków prowadzi do wniosku, że uiszczenie kwoty 200 zł nie spowoduje uszczerbku w środkach koniecznych do utrzymania rodziny skarżącego. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. a.bł.