II SA/Łd 1123/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA T. Zbrojewski (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA J. Rosińska, p.o. Sędziego WSA A. Blewązka, Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Nr [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz E. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, iż zaskarżony akt administracyjny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), pozbawił E. W. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż E. W. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, gdyż w okresie od 24 stycznia 1946 r.-31 grudnia 1947 r. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie jest przy tym obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. W. podniósł, że oprócz działalności w szeregach Milicji Obywatelskiej w okresie od 18 stycznia 1945 r. do maja 1945 r. brał udział w walkach z okupantem hitlerowskim na terenie gminy Zelów (miejscowość Kociszew). Do wniosku załączył oświadczenia dwóch świadków: W. B. i S. B., którzy wraz z nim brali udział w walce z okupantem. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] o pozbawieniu E. W. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ orzekający, podtrzymał argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] oraz uzupełniająco wskazał, iż zainteresowany nabył uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia K.WMO Ł. z dnia [...], potwierdzającego, iż pełnił służbę jako funkcjonariusz KWMO w okresie od 24 stycznia 1946 r. do 15 lutego 1954 r. i w okresie od 24 stycznia 1946 r.- do 31 grudnia 1949 r. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem. Odnosząc się zaś do twierdzeń zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz załączonych przez skarżącego oświadczeń świadków, organ poinformował, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...), ustawowy termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu i za nowy okres, wraz z rekomendacją stowarzyszenia kombatanckiego właściwego dla rodzaju działalności, upłynął w dniu 31 grudnia 1998 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. W. ponownie podniósł okoliczności, na które powołał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 184 Konstytucji RP oraz art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. l § 2 wyżej powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym. W pierwszej kolejności stwierdzić bowiem należy, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wszakże obowiązkiem organu w takiej sytuacji było wyjaśnienie, czy powoływane okoliczności nie mogły stanowić samodzielnej podstawy do przyznania uprawnień i tym samym wyłączać możliwość podjęcia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Co więcej, w ramach prowadzonego postępowania weryfikacyjnego przed ewentualnym pozbawieniem uprawnień kombatanckich organ ten był zobligowany do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności zweryfikowania twierdzeń zainteresowanego, co do okoliczności uzasadniających zachowanie uprawnień kombatanckich, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wcześniej ustawy, jak też okoliczności, które mogłyby być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich z innego tytułu (w sytuacji, gdy uprawnienia kombatanckie zostały przyznane wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej"). Wszakże już na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd wyjaśnił, iż" wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wskazujący na zachowanie tych uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich" (vide uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r., OPS 13/01). W dalszej kolejności zważyć należy, iż powołany przez Kierownika Urzędu przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach...), wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., (Dz. U. Nr 72, poz. 658), został uznany za niekonstytucyjny i utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003 roku. Stwierdzenie zaś przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu prawnego z Konstytucją jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 a § l k.p.a. Mając na uwadze stwierdzone wady postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b i c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. l i 3 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - pkt 2 wyroku.