II SA/Łd 1123/12

Dnia 6 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego - oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako: K.p.a.), art. 2 ust. 1, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako: ustawa), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055 – w dalszej części jako rozporządzenie) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] odmawiającą przyznania J. G. zasiłku okresowego w miesiącu sierpniu 2012 roku. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż w dniu 13 sierpnia 2012r. J. G. wystąpił o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. W dniu 17 sierpnia 2012r. pracownik organu pomocowego przeprowadził wywiad środowiskowy ustalając, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w urzędzie pracy. W dniu 30 stycznia 2012r. wnioskodawca opuścił zakład karny, obecnie mieszka w dwupokojowym mieszkaniu z matką, córką i żoną, z którą orzeczoną ma separację sądową; zajmuje jeden pokój wspólnie z córką i żoną, śpi na materacu, ma wydzieloną półkę w szafie oraz w lodówce. Wszelkie opłaty za mieszkanie regulowane są przez matkę i żonę. Wnioskodawca nie ma żadnego stałego źródła dochodu, nie podejmuje też prac dorywczych, w lipcu otrzymał zasiłek okresowy i zasiłek celowy na zakup posiłku. Cierpi na nadciśnienie tętnicze i wielopoziomową dyskopatię kręgosłupa. Strona ma orzeczone sądownie na rzecz córki alimenty, których nie uiszcza i aktualne zadłużenie wynosi około 23.000zł. Z wywiadu wynika również, iż pracownik zaproponował stronie podpisanie kontraktu socjalnego – skierowanie do Klubu Integracji Społecznej, jednakże wnioskodawca odmówił podpisania kontraktu, podobnie oświadczenia, iż nie jest zainteresowany współpracą z Klubem. W dniu 29 czerwca 2012r. pracownik socjalny wysłał do urzędu pracy pismo dotyczące aktywizacji zawodowej strony. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił J. G. przyznania zasiłku okresowego. Organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Jak wynika z dokumentów sprawy, wnioskodawca odmówił podpisania kontraktu socjalnego, a okoliczność ta, w świetle art. 11 ust. 2 ustawy stanowi podstawę do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. W odwołaniu od powyższej decyzji J. G. zarzucił, iż wydana została ona z naruszeniem terminu, gdyż wniosek o zasiłek złożył w dniu 13 sierpnia 2012r. a decyzja wydana została dopiero w dniu [...], podczas gdy termin upłynął w dniu 27 sierpnia 2012r.. Nadto podkreślił, iż podpisanie kontraktu socjalnego pracownik organu zaproponował mu w dniu 28 sierpnia 2012r., jednakże nie przestawił warunków zawarcia umowy, m.in. nie wskazał jakie skutki prawne i jakie obowiązki powstaną dla strony. W ocenie strony zmuszanie do podpisania kontraktu, bez przedstawienia jego postanowień jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. Podobnie jako niedopuszczalne ocenił pozostawienie obywatela bez środków do życia. Zdaniem skarżącego takie działanie stoi w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i podstawowymi prawami człowieka, takie działanie organów pomocowych w istocie zmusza do działań przestępczych, tym bardziej, iż stan zdrowia strony uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium powtórzyło ustalenia wynikające z wywiadu środowiskowego dodatkowo wskazując, iż faktycznie w dniu 28 sierpnia 2012r. pracownik socjalny zaproponował podpisanie kontraktu socjalnego i przystąpienie do Klubu Integracji Społecznej, jednak odwołujący odmówił twierdząc, iż nie jest alkoholikiem, ani narkomanem. Nadto stronie została zaproponowana pomoc doradcy zawodowego, którą wnioskodawca nie był zainteresowany. Organ wskazał także, iż w związku ze zgłaszanym przez stronę brakiem środków na życie, w miesiącu czerwcu 2012r. pracownik socjalny zaproponował skorzystanie z ciepłych posiłków, ale pomoc tę strona odrzuciła twierdząc, iż nie będzie tracił pieniędzy na dojazd. Z kolei we wrześniu 2012 roku podczas wizyty środowiskowej strona nie byłą obecna, pracownik uzyskał informację, iż wnioskodawca wyjechał. Organ podał, iż jak wynika z opinii pracownika socjalnego, wnioskodawca sprawia wrażenie osoby mało zainteresowanej poprawą swojej sytuacji finansowej i życiowej oraz podjęciem zatrudnienia. Prezentuje natomiast bardzo roszczeniową postawę. Mając powyższe na uwadze Kolegium przywołało treść art. 4, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 ustawy podkreślając, iż strona zobowiązana jest do współpracy w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji. Organ przyznał, iż skoro strona nie osiąga żadnego dochodu to nie przekracza kryterium dochodowego w wysokości 477zł (art. 8 ust. 1 ustawy) i sytuacja jej niewątpliwie stanowi przesłankę do przyznania pomocy. Jednocześnie jednak odwołujący nie współdziała z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej, zastrzegając m.in. w art. 4 ustawy obowiązek współdziałania. A jednocześnie przewidział, iż brak takiego współdziałania stanowi przesłankę do odmowy przyznania pomocy (art. 11 ust. 2 ustawy). W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie uznał, iż w tym przypadku pomimo spełnienia ustawowego kryterium dochodowego, należy odmówić pomocy w formie zasiłku okresowego z uwagi na rezygnację z zawarcia i podpisania kontraktu socjalnego w celu poszukiwania zatrudnienia poprzez sprawdzanie ofert w Klubie Integracji Społecznej. Zdaniem organu działania takie świadczą o braku zainteresowania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Odwołujący sam zrezygnował z możliwości zatrudnienia, poprawy życia, co świadczy o braku zaangażowania w poszukiwaniu zatrudnienia. Kolegium wskazało, iż twierdzenie strony o tym, że niedopuszczalne jest pozostawienie go bez środków do życia, jak również, że takie działania pracowników MOPS stoją w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i podstawowymi prawami człowieka oraz, że decyzja taka zmusza do popełnienia przestępstwa, jest nie na miejscu. Kolegium podkreśliło, iż współdziałanie w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji jest niezbędnym warunkiem udzielenia pomocy materialnej. Kolegium podkreśliło, iż w pełni podziela stanowisko NSA, w wyroku z dnia 17 listopada 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 554/09, że przepis art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek ten stanowi następstwo zasady subsydiarności wyrażonej w art. 2 ust. 1 tej ustawy, gdzie postanowiono, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Konstrukcja tej zasady wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Tym samym brak aktywności ze strony wnioskodawcy uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia. Stosownie do powołanego wyżej art. 11 ust. 2 ustawy, w zakresie znajdującym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, takim brakiem aktywności będzie brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Reasumując Kolegium podkreśliło, iż rozumie trudną sytuacją życiową i materialną strony, jednak organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył zasad określonych w ustawie o pomocy społecznej, ani przepisów postępowania, a w świetle zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo zastosował art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. G. zarzucił rażące naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, art. 9 K.p.a. poprzez odstąpienie od udzielenia całokształtu informacji, art. 10 §1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do materiałów sprawy, art. 6 pkt 6 ustawy poprzez odstąpienie od obowiązku przedstawienia uprawnień i zobowiązań na piśmie w ramach umowy zwanej kontraktem socjalnym, art. 11 ustawy poprzez błędne zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że skarżący nie współpracuje z pracownikiem socjalnym. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skarżący przywołał szereg orzeczeń sądowych wypracowanych na kanwie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i podkreślił, iż organy obu instancji nie posiadają żadnych dowodów na poparcie twierdzeń, iż przedstawili warunki kontraktu, a strona po zapoznaniu się z nimi odmówiła podpisania umowy. Zdaniem strony takiego zdarzenia nie było i nigdy nie przedstawiono mu warunków kontraktu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wywiedzione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 21 stycznia 2013r. skarżący poinformował, iż otrzymał zasiłek okresowy i celowy w listopadzie i październiku 2012r.. W ocenie strony pozytywne decyzje są wynikiem uwzględnienia jego wniosku o wyłączenie od prowadzenia jego spraw pracownika socjalnego rozpoznającego wniosek w sierpniu i we wrześniu 2012r. oraz odstąpienia od zawarcia kontraktu z uwagi na stan zdrowia strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w powołanej ustawie, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w przepisie art. 2 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z przywołanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Wskazać w tym miejscu również należy, że pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy. Zarówno rodzaj, jak i zakres świadczenia, o które wnioskował skarżący, nie jest kwestią najistotniejszą dla rozwiązania sporu powstałego na tle kontrolowanej decyzji, bowiem istnienie potrzeby przyznania jakichkolwiek świadczeń z pomocy społecznej wymaga zbadania nie tylko posiadanych środków i dochodów, ale również całokształtu warunków życia osób chcących skorzystać z pomocy społecznej. Spełnienie bowiem szczegółowych przesłanek warunkujących przyznanie poszczególnych świadczeń pomocowych nie jest wystarczającym uzasadnieniem i jednocześnie gwarancją uzyskania przez wnioskodawcę świadczenia. Dodatkowo bowiem ustawodawca sformułował obowiązek współdziałania osoby wnioskującej o przyznanie jej pomocy ze środków publicznych w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazła. Powyższy obowiązek został wyrażony wprost w przepisie art. 4 ustawy. Omawiana ustawa formułuje podstawową zasadę, wedle której każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Jednym z podstawowych celów określonych w omawiane ustawie jest aktywizacja świadczeniobiorców. Podkreślić należy, że pomoc przyznawana na gruncie omawianej ustawy – bez względu na jej rodzaj – ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Zatem obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej jest niezwykle istotny i dlatego też został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe w jakich się znalazła w celu "wyjścia" wnioskodawcy z systemu pomocy społecznej i umożliwienia mu samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 ustawy. Powyższy przepis statuuje po stronie organów obowiązek wszechstronnej analizy i oceny postawy osoby ubiegającej się o pomoc społeczną pod kątem istnienia po jego stronie woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania bądź wstrzymanie świadczeń. Wobec tego na organach administracji spoczywa obowiązek przeanalizowania również w tym aspekcie postępowania osoby domagającej się świadczeń pomocowych. Uprawnienie organu w zakresie wpływu dokonanej przez niego negatywnej oceny postawy strony ubiegającej się o środki pomocowe zostały wprost określone w przepisach art. 11 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. Natomiast brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż organy administracji obu instancji nie dysponowały materiałem dowodowym pozwalającym na wyprowadzenie wniosku o braku współdziałania za strony skarżącego w przezwyciężaniu sytuacji, w której się znalazł, ale jednocześnie udokumentowane zostały okoliczności wskazujące, iż skarżący odmówił zawarcia kontraktu socjalnego. Zanim jednak kwestia ta zostanie poddana analizie należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż nie ulega wątpliwości, że organ I instancji podjął w niniejszej sprawie czynności, które doprowadziły do wniosku, iż skarżący spełnia szczegółowe kryteria przyznania zasiłku okresowego, o których mowa w art. 7 – 8 i art. 38 omawianej ustawy. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika bowiem, że skarżący – po opuszczeniu w styczniu 2012r. zakładu karnego – prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Zamieszkuje w dwupokojowym mieszkaniu z matką, córką i żoną, z którą orzeczoną ma separację sądową. W mieszkaniu tym zajmuje jeden pokój wspólnie z córką i żoną. Śpi na materacu i ma wydzieloną półkę w szafie oraz w lodówce. Nie reguluje należności za mieszkanie, opłaty te ponoszą jego matka i żona. Skarżący pozbawiony jest stałego źródła dochodu i nie podejmuje prac dorywczych. Cierpi na nadciśnienie tętnicze i wielopoziomową dyskopatię kręgosłupa. Skarżący nie płaci alimentów na rzecz córki i dług z tego tytułu aktualnie wynosi około 23.000zł.. Od lutego 2012r. jedynym źródłem utrzymania skarżącego są zasiłki celowe i okresowe przyznawane przez pomoc społeczną. Konkludując wypada zatem raz jeszcze wskazać, iż sytuacja, w której znajduje się skarżący uzasadnia ubieganie się o świadczenia w ramach pomocy społecznej, w tym także o zasiłek okresowy. Wracając do oceny przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia należy wskazać, iż okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają na wyprowadzenie wniosku, iż skarżący odmawiał współdziałania z pracownikiem socjalnym w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazł. W aktach sprawy brak jest bowiem informacji źródłowych wskazujących na odmowę skorzystania z proponowanej przez pracownika socjalnego pomocy w formie ciepłych posiłków. Podobnie nie ma dowodów wskazujących na brak zainteresowania ze strony skarżącego pomocą doradcy zawodowego w przezwyciężeniu długotrwałego bezrobocia. Okoliczności te winny wynikać z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych, natomiast w aktach sprawy znajduje się tylko wywiad z dnia 17 sierpnia 2012r., w którym powyższych informacji brak. Samodzielną podstawą zastosowania rygoru odmowy przyznania świadczenia – w oparciu o przepis art. 11 ust. 2 ustawy – może być natomiast odmowa zawarcia kontraktu socjalnego. W realiach niniejszej sprawy pracownik socjalny w dniu 28 sierpnia 2012r. zaproponował skarżącemu zawarcie takiego kontraktu w celu aktywizacji zawodowej poprzez sprawdzanie ofert pracy w Klubie Integracji Społecznej. Skarżący odmówił zawarcia takiego kontraktu, jak również podpisania oświadczenia o braku zainteresowania współpracą z owym Klubem. Tym samym skarżący swym zachowaniem wypełnił dyspozycję przepisu art. 11 ust. 2 omawianej ustawy. Zastosowanie rygoru odmowy przyznania świadczenia w oparciu o powyższą podstawę prawną ma charakter fakultatywny o czym świadczy sformułowanie "mogą stanowić podstawę". Organ odwoławczy w sposób adekwatny do okoliczności sprawy podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wydane rozstrzygnięcie uwzględnia przy tym zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywatela. Sporządzone uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia spełnia wymagania art. 107 § 3 K.p.a. i pozbawione jest dowolności. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż nie można zgodzić się ze skarżącym w kwestii niewyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. W zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia zasadności wniosku skarżącego z dnia 13 sierpnia 2012r. organy poczyniły ustalenia wskazujące jednoznacznie, zarówno na spełnienie przez skarżącego kryteriów do przyznania wnioskowanego świadczenia, jak i okoliczności, które na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy mogły usprawiedliwiać odmowę przyznania świadczenia. Okoliczności te wynikają z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, który stanowi zasadnicze źródło informacji w niniejszej sprawie. Na żadnym etapie postępowania skarżący informacji wynikających z przeprowadzonego wywiadu nie dezawuował, a wręcz przeciwnie w piśmie dnia 10 września 2012r., które zostało uznane za odwołanie od decyzji organu I instancji jednoznacznie wskazał, iż wie jakiej aktywności z jego strony wymagałoby podpisanie kontraktu społecznego. Trudno więc uznać za uzasadnione stanowisko skarżącego, iż nie znał warunków prawnych i skutków kontraktu. Z całą pewnością znał natomiast skutki odmowy jego zawarcia. O nieprawidłowym rozumieniu przez skarżącego instytucji pomocy społecznej – na co wskazywały także organy obu instancji – świadczą jego wypowiedzi zawarte w pismach kierowanych do organów, w których deprecjonuje możliwość formułowania pod jego adresem jakichkolwiek oczekiwań przez pracownika socjalnego w czasie gdy pozostaje bez środków z pomocy społecznej. Jak już o tym była mowa współdziałanie z pracownikiem socjalnym w tyk poprzez zawarcie kontraktu socjalnego jest koniecznym elementem postępowania, który umożliwia przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, nie zaś konsekwencją przyznania takiego świadczenia. Należy natomiast zgodzić się, iż w niniejszej sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. poprzez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skoro jednak skarżący formułując powyższy zarzut nie wskazał, w jakim zakresie i o jakie okoliczności uniemożliwiło to poszerzenie materiału dowodowego, to tym samym powyższe naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego charakteru i nie wpłynęło na treść wydanego rozstrzygnięcia, a tylko naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1"a" P.p.s.a.). Tym samym wobec nieuwzględnienia, Sąd skargę oddalił (art. 151 P.p.s.a.). LS