II SA/Łd 1128/04

Dnia 18 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...]. II SA/Łd 1128/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] znak [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1, art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta Ł. odmówił G. K. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - na dziecko D. K. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy tj.: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunów faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, ukończenia nauki w szkole nie w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia. Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie – art. 7 ust. 1 ustawy. Syn wnioskodawcy przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w związku z powyższym, zdaniem organu, prawo do zasiłku rodzinnego nie przysługuje. Tym samym nie przysługuje wnioskodawcy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego (art.8 powołanej ustawy). W odwołaniu od powyższej decyzji G. K. podał, że syn na mocy decyzji sądu z dnia [...] nadal przebywa u niego na urlopie. Zatem, w ocenie odwołującego się, pełna opieka jest sprawowana przez ojca, a nie przez instytucję zapewniającą całodobowe utrzymanie. W uzasadnieniu odwołania G. K. powołał się na bliżej nieokreślone dokumenty złożone w toku postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7 oraz art. 8 pkt 4 i pkt 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., G. K. nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na syna D. K., ze względu na niespełnienie dyspozycji art. 7 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Syn odwołującego się na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Ł. przebywa od dnia [...] w II Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Ł. i jest to instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie. W okresie od dnia 26 lipca do 31 sierpnia 2004 r. przebywał na urlopie wakacyjnym w domu ojca, ale okres urlopowania wychowanka nie zmienia jego statusu jako osoby pozostającej w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Poza tym czas pobytu na urlopie wakacyjnym jest ściśle określony i w przypadku syna odwołującego się wynosił 38 dni. Należy także podkreślić, iż okres zasiłkowy zgodnie z art. 3 pkt. 10 oznacza okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego. Zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określone w ustawie dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. W związku z brakiem uprawnień do zasiłku rodzinnego, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego nie przysługuje. W skardze do Sądu G. K. podtrzymał wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami. Podał, że syn początkowo w okresie od dnia 26 lipca 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., a następnie od 1 września 2004 r. do 28 października 2004 r. (tj. do osiągnięcia pełnoletności) przebywał na urlopie pod jego opieką. Na urlop wyraził zgodę właściwy sąd rodzinny. Od dnia 1 września 2004 r. syn wnioskodawcy podjął naukę w wieczorowym liceum ogólnokształcącym. Skarżący nie kwestionuje, że zasiłek nie przysługiwałby mu w sytuacji, gdyby syn pozostawał w placówce opiekuńczej. Wyjaśnił, że podczas urlopu dziecko przebywało pod opieką ojca i to na nim spoczywał obowiązek zapewnienia mu utrzymania w pełnym wymiarze. G. K. stwierdził, że Ośrodek i tak otrzymywał środki na utrzymanie jego syna podczas, gdy całość kosztów tegoż utrzymania faktycznie ponosił skarżący. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy powołał się na merytoryczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia wskazane przez organ I instancji. Podkreślił, że syn skarżącego po osiągnięciu pełnoletności został skreślony z listy wychowanków ośrodka wychowawczego. W związku z tym decyzją z dnia [...] skarżącemu przyznano zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga G. K. zasługuje na uwzględnienie. Celem zasiłku rodzinnego jest częściowe pokrycie wydatków na dziecko (art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Przesłankę odmowy przyznania świadczeń G. K. stanowił fakt, iż syn wnioskodawcy na mocy orzeczenia sądu przebywa w placówce wychowawczej, zapewniającej całodobowe utrzymanie. Tymczasem od dnia 26 lipca 2004r. małoletni wówczas D. K. przebywał na urlopie w domu ojca. Tak więc ciężar utrzymania spoczywał wówczas na ojcu. W odwołaniu od tej decyzji G. K. wyjaśnił, że syn na mocy wyroku sądu otrzymał dalszy urlop. Była to nowa okoliczność w stosunku do stanu z daty złożenia wniosku w dniu [...], która powinna zostać wyjaśniona w toku postępowania odwoławczego. Tymczasem Samorządowe kolegium Odwoławcze w Ł. nie wyjaśniło tej istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, nie uzupełniło postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia podstawy dalszego urlopowania chłopca, ewentualnego zwolnienia ojca od kosztów utrzymania w placówce (wyrokiem sądu orzekającego rozwód G. K. został zobowiązany do ponoszenia kosztów pobytu D. w placówce). Art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w rodzinie zastępczej. Przy czym według art. 3 pkt. 7 ustawy ilekroć mowa jest o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to m.in. opiekuńczo - wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich. Zdaniem sądu istotne znaczenie dla ustalenia uprawnień do świadczeń ma i status dziecka jako wychowanka placówki wychowawczej i fakt, że to placówka a nie rodzice (opiekunowie) zapewnia całodobowe utrzymanie. Nie sposób zatem zgodzić się z argumentacją organów rozpatrujących wniosek G. K., iż czasowe zwolnienie dziecka z zakładu wychowawczego i przerzucenie ciężaru utrzymania na sprawującego wówczas opiekę rodzica nie ma znaczenia dla uprawnień do zasiłku rodzinnego i związanych z nim wydatków. Stanowi to okoliczność, która może mieć znaczenie dla przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego, zwłaszcza, że skarżący przejął w pełni jak się zdaje opiekę nad synem, co dokumentował w dalszym postępowaniu, a co mogło zostać wyjaśnione w toku postępowania odwoławczego, gdyby organ II instancji odniósł się do nowych okoliczności podniesionych już w odwołaniu. Należało też wyjaśnić, czy skarżący ponosił koszty utrzymania syna w placówce czy w związku z urlopem syna w związku z przyznanym i przedłużonym urlopem syna jego sytuacja finansowa nie uległa zmianie. Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt.1lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy o p.s.a. Doszło bowiem do błędnej wykładni art.7 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.