II SA/Łd 1129/04

WyrokWSA w Łodzi2005-05-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie rozważając zastosowania przepisu przejściowego (art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych) dla osoby pobierającej zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 Kpa, ponieważ organ odwoławczy nie rozważył zastosowania art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten pozwala na nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 sierpnia 2005 r. dla osób otrzymujących zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej, pod warunkiem spełnienia dotychczasowych wymogów, nawet jeśli dziecko nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jedynie o umiarkowanym.
Stan faktyczny
D. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie spełniono wymogu znacznego stopnia niepełnosprawności dziecka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podtrzymując argumentację o braku znacznego stopnia niepełnosprawności syna. Skarżąca podniosła, że organ pominął art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozwala na przyznanie świadczenia w jej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądzono od SKO na rzecz D. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant: asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz D. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. oddalił wniosek D. K. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie załączonych do wniosku dokumentów (orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), wnioskodawczyni nie wypełnia dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w związku z czym świadczenie nie przysługuje. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776, z późn. zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie organ stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia warunki finansowe, uzasadniające przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła wymagane dokumenty tj. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna z dnia [...] i decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], w której przyznano jej prawo do zasiłku stałego w kwocie 418 zł. Ponadto skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji była dla niej krzywdząca, gdyż pozostawała bez pracy i nie była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że dochód rodziny wnioskodawczyni spełniał przesłankę ustawy z dnia 18 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych dotyczącą dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wyniósł 0,00 zł i jest niższy od określonego w przepisach kryterium dochodowego 583 zł. Natomiast syn skarżącej – M. K. (lat 21) legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności, która ma charakter umiarkowany. Wobec powyższego nie był wypełniony warunek zawarty w dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem osoba ubiegająca się o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego powinna spełnić jednocześnie dwie przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie: - wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę, ustalonego na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002 roku, - posiadanie przez pełnoletnią osobę niepełnosprawną orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. M. K. nie legitymował się natomiast orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto wnioskodawczyni – D. K. nie była zarejestrowana w PUP. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 25 listopada 2004 roku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że spełnia warunki wymagane do uzyskania przez nią świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przyznania świadczenia pielęgnacyjnego motywując to posiadaniem przez syna skarżącej tylko umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Pominęło natomiast treść art. 58 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w oparciu o który organ winien przyznać jej świadczenie pielęgnacyjne. Podnoszony zaś przez organ II instancji argument niezarejestrowania skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy nie ma dla sprawy żadnego znaczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 Kpa w związku z nierozważeniem, czy w odniesieniu do sytuacji skarżącej ma zastosowanie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z powołanym przez skarżącą przepisem art. 58 ust. 1 tej ustawy, osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776, z późn. zm.), nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Wskazany przepis uzależnia przeto uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, przewidzianego przepisem art. 17 w okresie od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. od dwóch przesłanek: otrzymywania zasiłku stałego do dnia wejścia w życie ustawy oraz spełniania warunków określonych w dotychczasowych przepisach. Przepisem, który do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych regulował przyznanie zasiłku stałego był art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), który stanowił, że zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776 z późn. zm.) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Decyzją MOPS Filia [...] z dnia [...] przyznano skarżącej w oparciu o powołany przepis zasiłek stały w kwocie 418 zł miesięcznie od dnia 1 lutego 2004 r. i zasiłek ten skarżąca otrzymywała do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie skarżącej pominęło treść art. 58 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i nie rozważyło, czy zachodzi sytuacja, o której stanowi ten przepis. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200, 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło