II SA/Łd 1129/14
WyrokWSA w Łodzi2015-06-12
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może zawierać w swojej sentencji uwarunkowania właściwe dla decyzji wydanej po przeprowadzeniu takiej oceny?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, powinna jedynie stwierdzać brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny i określać rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. Nie może zawierać szczegółowych uwarunkowań ochrony środowiska, które są właściwe dla decyzji wydanej po przeprowadzeniu oceny. Naruszenie tej zasady stanowi naruszenie art. 84 ust. 1 w związku z art. 82 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która uchyliła decyzję Burmistrza W. i stwierdziła brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa naturalnego. Skarżąca kwestionowała m.in. opis miejsca realizacji przedsięwzięcia, lokalizację drogi technologicznej oraz potencjalne oddziaływanie na jej nieruchomość. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego była zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. a.tp.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości decyzję Burmistrza W. z dnia [...] znak: [...], w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i stwierdziło, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "A" w miejscowości J., działka nr ewid. 143/1 oraz określiło rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 28 kwietnia 2014r. B D. S. i R. S. Spółka jawna z siedzibą w W. złożyła wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "A" w miejscowości J., działka nr ewid. 143/1. Po wszczęciu postępowania administracyjnego Burmistrz W. pismami z dnia [...] maja 2014r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. o opinię co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Państwowy Inspektor Sanitarny w W. biorąc pod uwagę przesłaną kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia, charakter i jego skalę, oraz usytuowanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej, dotychczasowy i planowany sposób wykorzystania terenu uznał, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia może nie być wymagane. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. podobnie uznał, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Burmistrz W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...], odstąpił od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz W. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "A" w miejscowości J., działka nr 143/1, gmina W., określając rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, jak również wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie realizacyjnym. Organ I instancji stwierdził, iż ze względu na lokalizację i charakter inwestycji nie istnieje ryzyko wystąpienia awarii przemysłowej oraz możliwość wystąpienia transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), dalej powoływane jako "rozporządzenie", inwestycja polegająca na wydobywaniu kopalin: "na terenach gruntów leśnych lub w odległości nie większej niż 100m od nich"; oraz "w odległości nie większej niż 250m od terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo Ochrony Środowiska", należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest fakultatywne. Powołując się na informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia organ stwierdził, że wszystkie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia będą zamykały się w granicach terenu górniczego, wyznaczonego granicami działki nr ewid. 143/1 i nie istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań z innego tego typu inwestycjami. Na etapie udostępniania, eksploatacji i rekultywacji wyrobiska będzie występowała emisja hałasu oraz substancji pyłowych i gazowych do powietrza, jednakże oddziaływania te nie będą swoim zasięgiem obejmowały zabudowy chronionej akustycznie, znajdującej się w odległości 200m od granic projektowanego wyrobiska górniczego. Ze względu na charakter inwestycji nie wystąpi ryzyko poważnej awarii. Nadto organ zauważył, że z karty informacyjnej nie wynika, aby w rejonie inwestycji występowały obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód powierzchniowych i podziemnych, czy obszary ochronne zbiorników śródlądowych. Planowane przedsięwzięcie nie będzie miało również znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony, przedmioty ochrony, integralność i spójność obszarów Natura 2000, zwłaszcza na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty C. Zdaniem organu z karty informacyjnej nie wynika, by w rejonie inwestycji zidentyfikowano obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone oraz, by w rejonie inwestycji występowały obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. B. będąca właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanego przedsięwzięcia.
Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu odwołania G. B., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i stwierdziło, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określiło rodzaj i miejsce realizacji tegoż przedsięwzięcia. W motywach decyzji Kolegium wyjaśniło, że w przypadku gdy organ administracji nie przeprowadza postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to z istoty rzeczy nie zachodzi konieczność określania w decyzji środowiskowej szczegółowych uwarunkowań realizacji zamierzonego przedsięwzięcia w odniesieniu do otoczenia, ponieważ nie stwierdza się takiego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które uzasadniałoby określenie jakichkolwiek uwarunkowań. Organ odwoławczy podkreślił, że w tym zakresie decyzja środowiskowa zawierać powinna rozstrzygnięcia, jakie wynikają z części art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz.1235), dalej powoływana jako "ustawa", odnoszące się do rodzaju i miejsca realizacji inwestycji. Z kolei uzasadnienie decyzji winno zawierać informacje, które z uwarunkowań, o jakich mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, zostały uwzględnione przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ odwoławczy zauważył także, że z przepisu art. 84 ust. 2 ustawy wynika, że załącznik do decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinna stanowić charakterystyka przedsięwzięcia.
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy Kolegium stwierdziło, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy. Dla terenu, na którym ma być zrealizowane planowane przedsięwzięcie nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego zapisy miałyby bezpośredni wpływ na wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy. Planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40b rozporządzenia, jako wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 27a rozporządzenia – z obszaru górniczego o powierzchni większej niż 2 ha. W ocenie organu odwoławczego Burmistrz W. słusznie postanowił o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia z uwagi na przedmiot przedsięwzięcia, usytuowanie, jego zakres i skalę. Organ podkreślił, że wszelkie uciążliwe dla środowiska oddziaływania planowanego przedsięwzięcia będą się zamykały w granicach działki objętej przedsięwzięciem i nie będą wpływały na grunty sąsiednie zarówno w fazie realizacji, eksploatacji, jak i rekultywacji. Stwierdził, że wydana decyzja co do zasady jest prawidłowa, lecz jej sentencja nie odpowiada wymaganiom, jakie ustawodawca przewidział dla decyzji środowiskowych wydawanych bez przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i w rezultacie pozostaje w sprzeczności z treścią uzasadnienia decyzji. W przypadku przedsięwzięć, dla których stwierdzony zostanie brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, rozstrzygnięcie wydanej decyzji winno stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określić rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, bez określania wymagań w zakresie ochrony środowiska zastrzeżonych, w myśl art. 82 ust. 1 ustawy, dla decyzji środowiskowych poprzedzonych przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Zawarcie w rozstrzygnięciu decyzji środowiskowej wydanej bez przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uwarunkowań właściwych dla decyzji wydanej po przeprowadzeniu tego postępowania stanowi naruszenie art. 84 ust. 1 w związku z art. 82 ust. 1 ustawy.
Następnie Kolegium wskazało na uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, które uwzględniło przy wydaniu decyzji. Podało, że planowany obszar górniczy obejmować będzie powierzchnię 2,1600 ha i znajdować się będzie w całości na działce nr ewid. 143/1. Planowane wydobycie kruszywa wyniesie od 50 do 100 tys. Mg rocznie, co umożliwi eksploatację złoża przez okres 1 – 2 lat. Eksploatacja prowadzona będzie w wyrobisku wgłębnym, systemem ścianowym, przedsiębiernie, jednym poziomem wydobywczym, zarówno w części suchej złoża, jak i zawodnionej. Po zakończeniu eksploatacji zostanie przeprowadzona rekultywacja w kierunku wodnym poprzez złagodzenie nachylenia skarp wyrobiska planowanych do pozostawienia oraz wypłycenie wyrobiska. Teren objęty planowanym przedsięwzięciem oraz tereny przylegle stanowią grunty rolne z przewagą gruntów VI, V i IV klasy bonitacyjnej nie podlegające ochronie, zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013r., poz. 1205 ze zm.). Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości około 200m na południowy – zachód od działki objętej przedsięwzięciem. W otoczeniu planowanego przedsięwzięcia nie występują inne przedsięwzięcia oddziałujące na środowisko, wobec tego nie będzie zachodzić kumulowanie się oddziaływań z innymi przedsięwzięciami.
Organ II instancji, odnosząc się do podniesionej przez odwołującą okoliczności wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację kolejnej kopalni kruszywa naturalnego na działkach o nr ewid. 145/1, 146/1, 147/1 i 148/1 w obrębie [...] J. położonych w sąsiedztwie nieruchomości skarżącej, wyjaśnił że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po wydaniu zaskarżonej decyzji. Ewentualne kumulowanie się oddziaływań obu kopalni winno być rozważone w toku wyżej wymienionego postępowania i w konsekwencji może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy z wniosku z Przedsiębiorstwa D Spółki z o.o. z siedzibą w C.. Na etapie udostępniania, eksploatacji kopaliny i rekultywacji wyrobiska występować będzie emisja hałasu oraz substancji pyłowych i gazowych do powietrza, związana z pracą urządzeń wykorzystywanych do wydobycia nadkładu oraz kruszywa, jak również z wykonaniem prac rekultywacyjnych. Zasięg tych czynników w dużej mierze tłumiony będzie poprzez zagłębienie wyrobiska, tak iż całkowity zasięg ich oddziaływania nie wykroczy poza granice działki objętej przedsięwzięciem. Organ dodał, że eksploatacja kopaliny będzie się odbywała bez użycia materiałów wybuchowych i oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie będzie obejmowało swoim zasięgiem zabudowy chronionej akustycznie. Najbliżej usytuowana zabudowa zagrodowa znajduje się w odległości około 200m od granic działki objętej planowanym przedsięwzięciem. Przy założonym wgłębnym systemie eksploatacji kruszywa będzie powstawał hałas porównywalny do emitowanego przez maszyny rolnicze. Odpady powstałe w związku z eksploatacją kopalin przechowywane będą w specjalnych pojemnikach i przekazywane do utylizacji firmie specjalistycznej. Ścieki socjalno – bytowe oraz odpady będą gromadzone w odpowiednich pojemnikach oraz przekazywane firmie specjalistycznej. Wody opadowe będą infiltrować do podłoża w obrębie kopalni. Ze względu na charakter inwestycji ryzyko wystąpienia awarii nie występuje.
W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że usytuowanie planowanego przedsięwzięcia nie stwarza zagrożenia dla obszarów wodno – błotnych, obszarów wybrzeża oraz innych obszarów o płytkim zaleganiu wód podziemnych, ponieważ obszary takie nie występują w rejonie oddziaływania przedsięwzięcia. W trakcie realizacji nie jest przewidywana wycinka drzew i krzewów. Z uwagi na niewielki lej depresyjny wokół ujęcia wody w J. (około 62,5m) oraz mały zasięg głębokościowy planowanej eksploatacji kruszywa naturalnego (do 6,5m, w tym do 3,5m spod lustra wody, bez odwadniania wyrobiska), nie przewiduje się jakichkolwiek oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na ujęcie wód podziemnych w J. Organ wskazał, że z uwagi na rodzaj, charakterystykę, skalę i usytuowanie planowane przedsięwzięcie nie będzie miało znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. W rejonie planowanego przedsięwzięcia nie występują obszary, na których standardy jakości środowiska, w tym środowiska gruntowo – wodnego, zostały przekroczone. Nie występują również w rejonie planowanego przedsięwzięcia obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, nie występują również zbiorniki wodne o charakterze naturalnym, a także obszary uzdrowisk i ochrony uzdrowiskowej.
Kolegium wyjaśniło, że wokół terenu górniczego inwestor planuje utworzyć pas ochronny o szerokości 6m od granic działek rolnych oraz o szerokości 10m od strony drogi publicznej. W obrębie pasa ochronnego od strony działki nr ewid. 144 (od strony wschodniej) urządzona zostanie droga technologiczna służąca do transportu kruszywa. Od strony działki nr ewid. 142 (od strony zachodniej) inwestor przewiduje składowanie urobku, w tym zawodnionej części kopaliny, pozostawionej do odsączenia. Za wyborem takiego rozwiązania przemawiają względy praktyczne i ochronne, ponieważ działka nr ewid. 142 jest niezabudowana, co wykluczy możliwość negatywnego oddziaływania zawodnionej kopaliny na zabudowę. Inwestor planuje transport wydobytej kopaliny drogą technologiczną położoną wzdłuż granicy działki nr ewid. 144 do drogi gminnej (działka nr ewid. 103/2) położonej od strony północnej, a więc w przeciwnym kierunku od zabudowy usytuowanej na działce skarżącej (nr ewid. 144), przylegającej do drogi nr 200, położonej na południowy zachód od terenu objętego planowanym przedsięwzięciem. Teren zabudowy znajdującej się na działce skarżącej oddalony jest od południowej granicy terenu inwestycji o około 165m, co – zdaniem organu – niewątpliwie minimalizuje ewentualne uciążliwości związane z transportem urobku. Z uwagi na powyższe organ uznał, że zarzuty odwołania dotyczące usytuowania drogi technologicznej od strony działki nr ewid. 144 są bezzasadne.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że ze względu na lokalizację i charakter planowanego przedsięwzięcia nie istnieje możliwość wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko. Nie wystąpią również oddziaływania o znacznej wielkości i złożoności, jak również prawdopodobieństwo znaczącego oddziaływania na któryś z komponentów środowiska przyrodniczego. Planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało oddziaływań wykraczających poza dopuszczalne normy i stężenia. Oddziaływania zakładu górniczego zamkną się w granicach terenu zajętego na ten cel i będą miały charakter lokalny, mało znaczący, krótkotrwały, aczkolwiek nieodwracalny, ponieważ nastąpi trwała zmiana morfologii terenu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. G. B. wniosła o uchylenie tejże decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podniosła, że opis miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzjach organów odbiega od rzeczywistości. Zdaniem skarżącej droga gminna znajdująca się na działce o nr 103/2 biegnie na północ od działki nr 143/1, a nie jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji: "drogi gminnej biegnącej w części północno – wschodniej", co ma znaczenie ponieważ wskazywałoby na fakt istnienia drogi gminnej na działce o numerze 143/1, a stan faktyczny tego nie potwierdza. Poza tym G. B. wyjaśniła, że od strony południowej kopalni znajduje się zabudowa zagrodowa – działka nr 143/2, 144, 145, 147 w odległości około 165m; od strony południowo –wschodniej kopalni znajduje się zabudowa jednorodzinna – działka nr 146 w odległości około 200m; od strony południowo – zachodniej kopalni znajdują się grunty rolne bez zabudowy – działki nr 142/1, 142/2, 141 i 140. Na działkach 142/1, 142/2, 141 w lipcu wykonano odwierty celem sporządzenia dokumentacji geologicznej wydobycia złoża.
Dalej skarżąca wskazała, iż pas ochronny o szerokości 6m ma stanowić jedyną ochronę działki nr 144 i w ocenie skarżącej zostanie zniszczony poprzez usytuowanie na nim drogi technologicznej do wywozu urobku. W ocenie skarżącej opinia Regionalnego Dyrektora Środowiska zawiera błąd w stwierdzeniu, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie będzie obejmowało swoim zasięgiem zabudowy chronionej akustycznie, bowiem od strony południowej i południowo – wschodniej znajduje się nie tylko zabudowa zagrodowa, ale także dom jednorodzinny.
W dalszej kolejności skarżąca wyjaśniła, że działka nr 144 wraz z innymi działkami tworzy gospodarstwo rolne, które odziedziczyła po rodzicach i z którego głównie się utrzymuje. Podniosła, że inwestorzy nie wykonali żadnych badań i wobec tego nie wie, co stanie się z gruntem i posadowionym na nim budynkiem stanowiącym jej własność. Wniosła o utworzenie wału ochronnego chroniącego przed nadmiernym hałasem i zalewaniem oraz o zmianę lokalizacji drogi technologicznej kopalni. Jako, że przedsiębiorcy stwierdzili na podstawie wykonanych przez siebie badań, że w wyrobisku górniczym pojawi się woda, zatem w czasie nawalnych deszczy w zbiorniku podniesie się jej poziom, wskutek czego zatopi działkę należącą do skarżącej. G. B. podniosła następnie, że od strony działek 142/1, 142/2 i 141 przedsiębiorcy mogą swobodnie zlokalizować drogę technologiczną, ponieważ nie będzie ona miała wpływu na grunty zabudowane, lecz na grunty rolne przeznaczone na następną kopalnię piasku.
Skarżąca podkreśliła także, że oddziaływanie zakładów górniczych firmy B oraz Przedsiębiorstwa D z C. będzie miało charakter lokalny, krótkotrwały aczkolwiek nieodwracalny, ponieważ nastąpi trwała zmiana morfologii terenu, co ujemnie wpłynie na jej działkę, a także na ujęcie wody zlokalizowane w pobliżu owych kopalń.
Końcowo skarżąca wskazała na nowy model określania strony w postępowaniu koncesyjnym do dnia 1 stycznia 2012r. Podkreśliła, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się poza granicami projektowanego albo istniejącego obszaru górniczego lub poza miejscami wykonywania robót geologicznych nie są stronami postępowania. Nadto przywołała regulacje ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267), określające status strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił nadto, że zarzut skargi odnoszący się do nieprawidłowego określenia położenia drogi gminnej (nr ewid. 103/2) jest nieuzasadniony w świetle danych zawartych w karcie informacyjnej oraz zgromadzonym materiale dowodowym. Przebieg drogi gminnej oznaczony został na mapie ewidencyjnej w skali 1:5000, której kopię załączył inwestor do wniosku o wydanie decyzji. Z mapy wynika, iż droga gminna nr ewid. 103/2 przebiega w kierunku północno – wschodnim od działki objętej planowanym przedsięwzięciem. Kolegium podkreśliło, że od strony działki nr ewid. 142 (od strony zachodniej) inwestor przewiduje składowanie urobku, w tym zawodnionej części kopaliny, pozostawionej do odsączenia. Składowanie tegoż urobku po przeciwnej stronie działki objętej inwestycją (od strony należącej do skarżącej działki nr ewid. 144) byłoby mniej korzystne dla skarżącej, niż rozwiązanie przyjęte przez inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia przywoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że niewątpliwie planowane przez inwestora przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kruszywa ze złoża "A" należy zakwalifikować do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia, dla którego zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak stanowi art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagana jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzania tejże oceny zostanie stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania wskazane w tymże przepisie. Postanowienie w tym zakresie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2). Ustawa jednocześnie nakłada obowiązek wcześniejszego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego inspektora sanitarnego w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 – 3, 10, 11, 13 i 15 – 17 ustawy. Zatem organ prowadzący postępowanie ma obowiązek ustalić, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, biorąc pod uwagę stanowisko organów opiniujących. Jeżeli w sprawie była przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ zamieszcza w sentencji takiej decyzji rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 82 ustawy.
Przepis art. 84 ust. 1 ustawy wskazuje, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 ustawy). Nadto niezbędnym elementem każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym również w przypadku, gdy nie jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, jest określenie rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia, co umożliwia sprecyzowanie inwestycji, dla której wydana jest decyzja środowiskowa i zgodności jej lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozstrzygnięcie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskazuje, że dane przedsięwzięcie nie będzie wywierało znaczącego oddziaływania na środowisko. Powyższe implikuje fakt, że w decyzji tejże nie ma potrzeby określania uwarunkowań środowiskowych, od których organ uzależniałby zgodę na realizację przedsięwzięcia. Niemniej jednak podkreślić należy, że każda decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji – w przypadku gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko – winno zawierać informacje o uwarunkowaniach uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy). Tylko wówczas jest bowiem możliwa kontrola rozstrzygnięcia stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla danego przedsięwzięcia.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia prawidłowo wystąpił do organów współdziałających o opinię co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zarówno Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. stwierdzili, że dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "A" w miejscowości J. na działce nr ewid. 143/1 nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W takiej sytuacji Burmistrz W. zasadnie odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględniając stanowiska organów opiniujących oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, tj. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia; usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych; jak również rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2. Tym samym zaskarżoną decyzją organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, określając jednocześnie w sentencji decyzji rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia. Na aprobatę zasługuje również przedstawienie dopiero w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji o uwarunkowaniach uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia.
Z analizy akt sprawy wynika, że planowana inwestycja polegająca na wydobywaniu kruszywa naturalnego w postaci piasku obejmuje obszar o powierzchni około 2,16 ha i jest przewidywana na okres 1 – 2 lat, a zatem działalność prowadzona będzie na niewielką skalę i wszelkie uciążliwości z nią związane będą miały charakter krótkotrwały. Przedsięwzięcie obejmuje eksploatację kruszywa naturalnego metodą odkrywkową bez użycia materiałów wybuchowych, co wyklucza drgania parasejsmiczne. Podkreślić należy, że eksploatacja ma nastąpić bez odwadniania wyrobiska, bowiem z terenu inwestycji nie będzie wypompowywana woda, a piasek w obrębie warstwy suchej i zawodnionej będzie wydobywany spod lustra wody koparką. Po zakończeniu przewidywanego wydobycia przewiduje się złagodzenie nachylenia skarp planowanych do pozostawienia oraz wypłycenie wyrobiska. W ocenie Sądu inwestycja nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska, a jedynie przekształcenie powierzchni terenu w zakresie niezbędnym do eksploatacji złóż kopalin.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego określenia w zaskarżonej decyzji przebiegu drogi gminnej, którą ma odbywać się transport kruszywa uznać trzeba, że kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej prawidłowe jest określenie organu, iż droga ta biegnie na północny wschód od złoża, co wynika z kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 znajdującej się w aktach sprawy. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika także, że od strony działki o nr ewid. 144 stanowiącej własność skarżącej położonej w części południowo – wschodniej terenu planowanego wydobycia inwestor przewiduje urządzenie drogi technologicznej do transportu kruszywa. Należy mieć na uwadze, że transport kruszywa będzie odbywał się do drogi gminnej położonej po stronie północnej terenu inwestycji, a zatem w przeciwnym kierunku w stosunku do lokalizacji działki skarżącej. Teren wydobycia piasku będzie oddalony od działki skarżącej pasem ochronnym o szerokości 6 m. Wbrew temu co podnosi skarżąca, zlokalizowanie w ramach pasa drogi technologicznej do transportu kruszywa nie oznacza, że zniweczony zostanie cel ustanowienia tegoż pasa, który stanowi oddzielenie terenów sąsiadujących od terenu faktycznej eksploatacji kruszywa. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że ewentualne negatywne oddziaływania związane z transportem będą niewielkie, bowiem zabudowa zlokalizowana na działce skarżącej oddalona jest o około 165 m od terenu inwestycji. Należy zauważyć, że inwestor przewiduje składowanie urobku, obejmującego również część zawodnioną kopaliny pozostawioną do odsączenia od strony działki o nr ewid. 142 znajdującej się po przeciwnej stronie niż działka należącej do skarżącej. Nakład znad złoża będzie przemieszczany na tymczasowe zwałowiska wzdłuż zachodniej granicy złoża, a zatem również po przeciwnej stronie w stosunku do lokalizacji działki skarżącej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że składowanie i odsuszanie wydobytego kruszywa po stronie działki należącej do G. B. z pewnością byłoby rozwiązaniem mniej dla niej korzystnym z uwagi na możliwość negatywnych oddziaływań na zabudowę znajdującą się na tejże działce.
Niewątpliwie z realizacją przedmiotowej inwestycji wiążą się oddziaływania w zakresie emisji hałasu, substancji pyłowych i gazowych. Uprawnione jest jednak stanowisko organów, że oddziaływania te będą miały niewielki zakres z uwagi na wgłębny system eksploatacji kruszywa i odległość od najbliższych zabudowań wynoszącą około 200 m. Nadto należy zauważyć, że teren złoża stanowią grunty orne, a na przedmiotowym obszarze przewiduje się eksploatację przy użyciu koparek i ładowarek o napędzie spalinowym, co prowadzi do wniosku, że poziom emitowanego hałasu będzie porównywalny z hałasem powstającym przy użyciu urządzeń wykorzystywanych do prac polowych.
Nieuzasadnione są zarzuty skarżącej w zakresie powstania zagrożenia dla wód oraz niebezpieczeństwa zalewania działki o nr ewid. 144 wskutek realizacji inwestycji, bowiem z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że zamierzenie z uwagi na zastosowane rozwiązania technologiczne nie będzie negatywnie oddziaływało na wody powierzchniowe i podziemne. Jak już wyżej wskazano eksploatacja planowana jest bez odwaniania wyrobiska, co prowadzi do wniosku, że na terenie inwestycji i terenach sąsiednich nie zostaną zakłócone stosunki wodne. Wbrew twierdzeniom skarżącej inwestycja nie będzie również oddziaływała negatywnie na ujęcie wody w J. z uwagi na niewielki lej depresyjny wokół ujęcia tj. około 62,5 m, stosunkowo małą głębokość eksploatacji kruszywa i odległość ujęcia od terenu planowanej kopalni wynoszącą około 800 m.
Z akt sprawy wynika, że dla terenu przeznaczonego pod realizację inwestycji nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia w zakresie przeznaczenia i zagospodarowania terenu przedsięwzięcia organ zobowiązany byłby wziąć po uwagę, stosownie do uregulowań ustawy. Natomiast zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie wiążą w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Przypomnieć trzeba, że studium w odróżnieniu od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującym na danym terenie, lecz stanowi akt o charakterze wewnętrznym skierowany do organów gminy w sposób ogólny kwalifikujący poszczególne obszary gminy i określający ich przeznaczenie. Ustawodawca zdecydował, że na etapie określania środowiskowych uwarunkowań organ zobligowany jest badać zgodność lokalizacji przedsięwzięcia jedynie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nad marginesie należy wskazać, że powołany w skardze art. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015r. poz. 196) nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Zarzuty skargi odnoszące się do kwestii możliwości obrony interesów strony w postępowaniu koncesyjnym nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem niniejsze postępowanie dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i Sąd uprawniony jest do kontroli postępowania administracyjnego jedynie w tymże zakresie. Podkreślania wymaga fakt, że bezspornie w kontrolowanym postępowaniu skarżąca miała zapewniony czynny udział i możliwość obrony swych interesów, z czego aktywnie korzystała.
Podsumowując należy stwierdzić, że na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie uprawnione jest stwierdzenie, że działalność polegająca na wydobywaniu piasku ze złoża "A" nie wpłynie w sposób znaczący na środowisko przyrodnicze i nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i życie ludzi, a uciążliwości z nią związane będą ograniczone wyłącznie do terenu działki, na której przewiduje się inwestycję. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa materialnego i procesowego, przy czym podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło