II SA/Łd 1130/05
PostanowienieWSA w Łodzi2006-01-30
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sytuacji, gdy po wydaniu zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydał nowe postanowienie w tej samej sprawie, czyniąc ocenę legalności poprzedniego postanowienia zbędną?Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie, gdy stało się ono zbędne z przyczyn innych niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. W sytuacji, gdy po wydaniu zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydał nowe postanowienie w tym samym przedmiocie, ocena legalności poprzedniego postanowienia staje się zbędna, a tym samym postępowanie sądowe traci swój przedmiot.Stan faktyczny
H. K. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o wstrzymaniu samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy zbiorniku wodnym i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucał m.in. przewlekłość postępowania i błędne zakwalifikowanie zbiornika jako urządzenia melioracji wodnej. Po wydaniu zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ponownie wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia oceny technicznej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...], znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sadowoadministracyjne.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane przy zbiorniku wodnym, znajdującym się na działce nr ewid. 882, położonej w miejscowości B. 4 w gminie G. oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, ocenę techniczną wykonanych dotychczas robót budowlanych, która winna zawierać "zgodność wykonanych robót z obowiązującymi przepisami jak również ewentualne roboty niezbędne do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na wniosek H. K. wszczęte zostało postępowanie w sprawie wykonania przez J. i S. C. zbiornika wodnego, położonego w miejscowości B., w gminie G.. Podczas oględzin obiektu stwierdzono, iż inwestorzy dokonali samowolnego powiększenia istniejącej sadzawki wodnej o dotychczasowych wymiarach 5 x 5 m. Obecnie zbiornik wodny posiada wymiary 30 x 10 m i zagłębienie 2 m od poziomu terenu. Z ziemi wybranej z wnętrza zbiornika wykonano wał, pozostałą część ziemi rozplantowano wokół zbiornika.
W toku postępowania inwestor przedłożył oświadczenie, że zbiornik wspomniany służy jako poidło dla zwierząt domowych oraz do innych celów osobistych, związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego nadto zaś do obniżenia zwierciadła wód gruntowych w tym terenie. Przedłożona została również opinia biegłego, który zaliczył przedmiotowy obiekt do urządzeń melioracji wodnej szczegółowej.
Zgodnie zaś z treścią art. 29 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na wykonywanie i remonty urządzeń melioracji wodnej szczegółowej nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a jedynie, w myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy – zgłoszenie właściwemu miejscowo organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Ponieważ zaś inwestorzy zgłoszenia tego nie przedstawili, w oparciu o treść art. 50 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy, nałożono nań obowiązki określone w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe rozstrzygniecie złożył H. K., zarzucając mu "nieuzasadnioną przewlekłość w prowadzonym postępowaniu, sprzeczność treści postanowienia z ustaleniami kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu 31.maja 2005r. oraz naruszenie ustawy – Prawo budowlane." Podniósł, iż postanowienie o wstrzymaniu robót winno być wydane niezwłocznie po przeprowadzonych oględzinach. Tymczasem przedmiotowy zbiornik został faktycznie ukończony, przez co wstrzymanie robót nie ma już żadnego praktycznego znaczenia. Ponadto, zdaniem odwołującego, wykonany samowolnie zbiornik nie ma charakteru urządzenia melioracji szczegółowej, przez co dla jego "legalizacji nie wystarczy zgłoszenie", lecz wymagane jest pozwolenie na budowę.
W konkluzji wniósł o "niezwłoczne wydanie decyzji o przywróceniu przez inwestora poprzedniego stanu na przedmiotowej nieruchomości".
Postanowieniem Nr [...] (znak [...]) z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z treścią art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W świetle art. 29 ust l pkt 15, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2 oraz, zgodnie z brzmieniem art.29 ust.2 pkt 9, takiego pozwolenia nie wymaga również wykonywanie robót budowlanych, polegających na wykonywaniu i remoncie urządzeń melioracji szczegółowych, z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych i urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin.
Zbiornik wodny (staw) o wymiarach 30,00 m x 10,00 m, będący przedmiotem niniejszego postępowania został przez organ I instancji zaliczony do urządzeń melioracji szczegółowej, w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 18.07.2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.), co wynika z opinii technicznej, dotyczącej małego zbiornika wodnego, wykonanej przez osobę, będącą biegłym w postępowaniach wodno-prawnych. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., brak jest podstaw do kwestionowania tej opinii.
Biorąc powyższe pod uwagę, inwestor nie miał zatem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę a jedynie dokonania zgłoszenia do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie, inwestor nie dokonał zaś wymaganego zgłoszenia.
W tej sytuacji, zasadne jest prowadzenie postępowania, w celu doprowadzenia w/w obiektu do stanu zgodnego z prawem, do czego zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 50 ust. l pkt l ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. l i art. 49b ust. l Prawa budowlanego, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Powyższy przepis ma zastosowanie do robót budowlanych będących w toku a niezakończonych.
Oznacza to, że obowiązkiem organu jest ustalenie czy roboty zostały zakończone a jeśli nie zostały zakończone - określenie jakie roboty budowlane pozostały do zakończenia inwestycji. Ponieważ zaś w aktach sprawy oraz uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, brak jest odniesienia się do tej kwestii, organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając, iż wymaga ona przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie miała natomiast, w ocenie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, wpływu podnoszona w zażaleniu kwestia przewlekłości postępowania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył H. K., wnosząc o jego uchylenie "w celu nakazania inwestorowi przywrócenia poprzedniego stanu na tej nieruchomości". Powtarzając zarzuty zawarte w złożonym uprzednio odwołaniu, skarżący wskazał, iż w jego ocenie brak jest podstaw do uznania wykonanego przez inwestorów zbiornika za urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Ponadto, nawet wykonanie tego rodzaju zbiornika wodnego, w sytuacji gdy prowadzi do pogorszenia środowiska i powoduje uciążliwości dla sąsiednich terenów, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W tym przypadku zaś, uciążliwość dla nieruchomości sąsiednich związana jest z systematycznym zalewaniem ich przy większych opadach deszczu, co dotyczy zarówno nieruchomości skarżącego, jak i drogi dojazdowej do jego posesji.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznej argumentacji, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art.50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane, ponownie orzekł o wstrzymaniu samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy zbiorniku wodnym, znajdującym się na działce o numerze ewid. 882, położonej w miejscowości B. 4, gm. G. oraz o przedłożeniu oceny technicznej wykonanych dotychczas robót, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2)
Po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. wszakże, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono zbędne z przyczyn innych niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Umorzenie postępowania administracyjnego oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągniecie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia lub też na skutek zdarzeń które zaistniały po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, ocena jego legalności jest zbędna.
W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem skargi H. K. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], wydane na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.czewwrca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.). W dniu 24.paździetnika 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., ponownie rozpatrując sprawę, rozstrzygnął wszakże postanowieniem o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia ich oceny technicznej. Oznacza to, że na skutek rozstrzygnięć, wydanych w toku postępowania administracyjnego po dacie zaskarżonego postanowienia, zbędna stała się ocena legalności tegoż orzeczenia (kasacyjnego). Przedmiotem badania w postępowaniu sądowym byłaby bowiem zgodność z prawem rozstrzygnięcia, które zostało "skonsumowane" na skutek wydania nowego orzeczenia, w tym samym przedmiocie.
Zaskarżeniu podlegają natomiast dalsze, wydane w sprawie rozstrzygnięcia, po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu administracyjnym.
Niezależnie od tego podnieść należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z art.. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. nie wynika, że organ I instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ani też, że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.czerwca 2001r., sygn.akt I SA/Gd 2508/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 53876, z dnia 19.kwietnia 2001r., sygn.akt II SA 734/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 53455, z dnia 27.kwietnia 1999r., sygn.akt I SA 2127/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 48721). Stąd też wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia pogląd, co do charakteru wykonanych przez inwestorów robót budowlanych (podlegających obowiązkowi zgłoszenia) oraz oceny przedłożonej przez inwestorów "opinii technicznej’ nie jest dla organu I instancji wiążący.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Powołane przepisy
art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawyart. 29 pkt 2 ustawyart. 30 ust. 2 pkt 1art. 50 ust.1 pkt 1art. 138 § 2 ustawyart. 28 ustawyart. 29art.29 ust.2 pkt 9art. 73 ustawyart. 50art. 48art. 49b
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło