II SA/Łd 1134/02

WyrokWSA w Łodzi2004-09-21

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej inwestorów oraz ich niewiedzy o konieczności uzyskania pozwolenia?
Ratio decidendi
Budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organy nadzoru budowlanego do zastosowania rygoru nakazu rozbiórki wynikającego z art. 48 prawa budowlanego. Niewiedza inwestora o konieczności uzyskania pozwolenia, jego sytuacja materialna, życiowa czy zdrowotna nie stanowią przesłanek do uwzględnienia wniosków skarżących w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego. Budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie zasady równości traktowania obywateli oraz podnosili swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K., Z. K. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. - II SA/Łd 1134/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją nr [...] z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w Z., nakazał współwłaścicielom posesji przy ul. A 24 w Z. nr ewid. działki 119/2 panom M. K., Z. K. i W. K. rozebrać budynek gospodarczo-garażowy wybudowany na wyżej opisanej nieruchomości bez wymaganego pozwolenia na budowę i uporządkować teren po rozbiórce. Jako podstawę prawną swego rozstrzygniecia organ powołał art. 48 prawa budowlanego. Decyzję swoją organ I instancji wydał po stwierdzeniu podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 12 grudnia 2001 roku, iż na nieruchomości położonej w Z. przy ulicy A 24 wybudowano murowany parterowy budynku składający się z dwóch pomieszczeń, o wymiarach 10,05m x 4,00m, wysokości w okapie 2,90m, z dachem jednospadowym konstrukcji drewnianej, pokrytym blachą i spadkiem na własną działkę. Budynek był w stanie surowym otwartym (brak stolarki), niepodpiwniczony, bez instalacji, zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią przy ul. A 22. W dacie kontroli nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych. Inwestor - Pan M. K. oświadczył, że w 1992 r. wykonane zostały fundamenty, a budynek do stanu obecnego doprowadził on sam w październiku 2001 r. bez pozwolenia na budowę i bez projektu, jak również, że spełniać on będzie funkcje gospodarczo-garażową. Od powyższej decyzji nr [...] z dnia [...] organu I instancji, odwolali się wspóiwłaściciele nieruchomości Panowie M. K., Z. K. oraz W. K. wnosząc o rozpatrzenie możliwości legalizacji wybudowanego budynku, który jest użytkowany jako skład opału od 1997 r. a w 2001 r. dokonano jedynie zmiany pokrycia dachu z eternitu na blachy. Odwołujący się podnosili również i to, że nie wiedzieli o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, wskazywali też na swą ciężką sytuację materialną i zdrowotną. Decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając w pełni przedstawioną argumentację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. Organ wskazał również, iż ustawodawca uznając przejawy samowoli budowlanej za jedno z najniebezpieczniejszych zjawisk w budownictwie, zawarł rygorystyczny nakaz rozbiórki obiektów wzniesionych z pogwałceniem przepisów prawa. Działania organów nadzoru budowlanego, w stosunku do samowoli budowlanych, zostały całkowicie pozbawione elementów ocennych. Na decyzję organu II instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi złożyli wszyscy współwłaściciele zarzucając naruszenie zasady równości traktowania obywateli przy takich samych stanach faktycznych w zakresie legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych przed 1997 rokiem i po tej dacie. Skarżący powoływali się również na swą trudną sytuację materialną i zdrowotną gdyż są ludźmi niewidomymi. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) . W sprawie niniejszej zostało ustalone przez organ I instancji, iż samowoli budowlanej dopuścili się współwłaściciele w miesiącu październiku 2001 roku. Fundamenty budynku były wylane jeszcze przez nieżyjącego ojca W. K. w 1992 roku. M. K. przyznał też, że ani jego ojciec ani żaden ze współwłaścicieli nie uzyskali pozwolenia na budowę oraz nie zgłosili zamiaru postawienia budowli. Powyższe zostało również potwierdzone zaświadczeniami z Urzędu Miasta Z. Wydziału Urbanistyki i Gospodarki Przestrzennej i Starostwa Powiatowego w Z. Okoliczności te zostały również przyznane w toku rozprawy przez Sądem. Wybudowanie budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiącego, iż "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznęj decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30." stanowi samowolę budowlaną. Przy takich ustaleniach organy administracji obu instancji były zobligowane do zastosowania rygoru wynikającego z art. 48 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym z daty wydania tych decyzji, nakazującego bezwzględnie rozbiórkę budynku wybudowanego bez ważnego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do treści skargi należy podkreślić, iż brak wiedzy inwestora o konieczności uzyskania pozwolenia na rozpoczęcie robót budowlanych, jak również jego sytuacja materiałna, życiowa czy zdrowotna nie stanowią w świetle powyższego przesłanek do uwzględnienia wniosków skarżących. Skarżący odowłali się też do naruszenia zasady równości traktowania obywateli przez stosowanie innych zasad do samowoli budowlanych zaistniałych przed 1997 rokiem i po tej dacie. W ocenie Sądu zarzut jest nietrafny. Po pierwsze przed 1997 rokiem, od daty wejścia w życie nowej ustawy prawo budowlane ( 1 styczeń 1995 roku ) istniały takie same rygory dotyczące samowoli budowlanej jak w 2001 roku, kiedy to skarżący się jej dopuścuili. Po drugie nie istniała możliwość legalizacji samowolnie postawionych obiektów budowlanych. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło