II SA/Łd 1137/01

PostanowienieWSA w Łodzi2004-02-18

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji jest uprawniony do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały, jeśli w momencie jej dokonania brak było potwierdzenia uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu, a jednocześnie toczyło się postępowanie sądowe dotyczące nieważności aktu notarialnego, na podstawie którego miało nastąpić zameldowanie?
Ratio decidendi
Organ administracji jest uprawniony do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały, jeśli po jej dokonaniu stwierdzi, że brak było podstaw faktycznych lub prawnych dla jej dokonania. W sytuacji, gdy w momencie zameldowania toczyło się postępowanie o unieważnienie aktu notarialnego, na podstawie którego miało nastąpić zameldowanie, a zgoda na zameldowanie nie pochodziła od wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, czynność zameldowania była dotknięta wadą i podlegała uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania B. M. z dziećmi. Organ uznał, że zameldowanie nastąpiło bez zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i w czasie, gdy toczyło się postępowanie o unieważnienie aktu notarialnego darowizny tej nieruchomości. Skarżący zarzucili sprzeczność ustaleń z rzeczywistym stanem i podnosili, że brak jednej z przesłanek do zameldowania przed laty nie może skutkować nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i zwrócono skarżącym połowę uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania B. M. p o s t a n a w i a 1/ umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, 2/ zwrócić skarżącym A. M. i J. M. solidarnie kwotę 5 /pięć/ złotych tytułem zwrotu polowy uiszczonego wpisu sądowego. 3IIS.A./Łd ll37/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania A. i J. M. od decyzji Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] orzekającej na wniosek K. M. o uchyleniu czynności materialno-technicznej w postaci wpisu o zameldowaniu na pobyt stały B. M. z dziećmi M. i D. reprezentowanymi w postępowaniu przez matkę B. M., w lokalu położonym w Ł., ul. A 31b, dokonanego dnia [...] w dowodzie osobistym w/w i rejestrach mieszkańców -działając na podstawie art. 138 § l pkt. l Kpa - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż K. M. wniósł o uchylenie czynności zameldowania B. M. z dziećmi w lokalu przy ul. A 31 b w Ł.. W uzasadnieniu wniosku K. M. podniósł , że zameldowanie w/w osób nastąpiło bez jego zgody i wiedzy jako współwłaściciela posesji oraz pomimo złożonego zastrzeżenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 1984 r Nr 32, póz. 174 z późn. zm.) o uchyleniu czynności materialno-technicznej w postaci wpisu o zameldowaniu na pobyt stały B. M. z dziećmi M. i D. w lokalu położonym w Ł., ul. A 31 b dokonanego dnia [...] w dowodzie osobistym w/w i rejestrach mieszkańców. W ocenie tego organu czynność materialno-techniczna zameldowania w/w osób na pobyt stały w lokalu pod omawianym adresem była dotknięta wadą. W chwili jej dokonywania zainteresowane osoby spełniały tylko jedną z przesłanek koniecznych do zameldowania na pobyt stały, tj. przebywały w lokalu z zamiarem stałego w nim zamieszkania. Natomiast nie spełniały drugiej z przesłanek, tj. brakowało potwierdzenia uprawnień do zamieszkiwania przez uprawnione osoby (czynności zameldowania dokonano na podstawie zgody tylko jednego z prawnych właścicieli nieruchomości -J. M., brak było zgody na jej dokonanie K. M.). Od decyzji tej wnieśli odwołanie A. i J. M. zarzucając decyzji sprzeczność dokonanych ustaleń z rzeczywistym stanem. Zdaniem skarżących brak jednej z przesłanek wskazanych w decyzji do zameldowania w momencie dokonywania tej czynności przed około 6 laty przez B. M. i jej dzieci nie może skutkować nieważnością dokonanego zameldowania, gdyż zameldowanie to nastąpiło w 1994r. zgodnie z przepisami. Ponadto skarżący podnoszą, że przedwczesnym jest zajmowanie merytorycznego stanowiska w mniejszej sprawie, ponieważ obecnie toczy się postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie o unieważnienie aktu notarialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania zważyło co następuje: W świetle obowiązujących przepisów meldunkowych zawartych w wyżej powoływanej ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych do skutecznego zameldowania określonej osoby w danym lokalu na pobyt stały niezbędne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: • zamieszkiwanie tej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu (art. 6 ust. l ustawy) i • przedstawienie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2 ustawy). Zakres danych niezbędnych do zameldowania oraz sposób zgłaszania tych danych został określony przez Ministra Spraw Wewnętrznych w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz.U.Nr 32 poz. 176). Stosownie do § 7 w/w rozporządzenia potwierdzenia na formularzu, "zgłoszenie pobytu stałego" faktu pobytu osoby dokonującej zameldowania dokonuje właściciel lub najemca lokalu, natomiast osobami uprawnionymi do potwierdzenia uprawnienia są właściciel lub zarządca budynku. W przypadku braku omawianego "potwierdzenia uprawnienia" dopuszczanie jest tylko zameldowanie osoby zgłaszającej pobyt stały jedynie na pobyt czasowy do 2 miesięcy, jeżeli osoba w tym lokalu przebywa ( § 8 w/w rozporządzenia). Stosownie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31.10.1991 r sygn. akt III AZP 6/91 podjętej w składzie 7 sędziów - wpis w dowodzie tożsamości o zameldowaniu lub wymeldowaniu nie jest decyzją administracyjną. Jeżeli jednak dane zawarte w zgłoszeniu, na podstawie którego dokonano zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości, to organ administracji jest upoważniony do rozstrzygnięcia w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższe zdaniem organu wskazuje , że organ administracji jest uprawniony do uchylenia czynności rejestracyjnej zameldowania osoby na pobyt stały , jeżeli po jej dokonaniu stwierdzi, że brak było podstaw faktycznych czy prawnych dla jej dokonania. W mniejszej sprawie z załączonych do akt "zgłoszeń pobytu stałego" B. M. i jej dzieci wynika, że czynność materialno-techniczna zameldowania B. M. miała miejsce w dniu [...], a jej dzieci w następnym dniu. W formularzach "zgłoszenie pobytu stałego" w/w osób, w rubryce przeznaczonej na potwierdzenie faktu pobytu i w rubryce przeznaczonej na potwierdzenie uprawnienia do przebywania widnieje podpis o brzmieniu "M. A" i drugi podpis nieczytelny. Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 3.11.2000r. A. M. wyjaśniła, że formularze meldunkowe zainteresowanych zostały podpisane przez nią i jej męża. Obecny na rozprawie mąż w/w - J. M. nie zaprzeczył tym wyjaśnieniom. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji utrzymuje, że przy dokonywaniu czynności materialno-technicznej zameldowania B. M. i jej dzieci przedłożono akt notarialny umowy darowizny repertorium A nr [...] z dnia [...], w którym to darczyńcy J. i A. M. przekazali m.in. zabudowaną działkę gruntu nr [...] położoną przy ul. B. 31 b (obecna nazwa ulicy A) - J. i A. M. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego B. M. i jej dzieci faktycznie przebywają w przedmiotowej nieruchomości. Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 3.11.2000r. A. i J. M. utrzymywali, że córka w l994r. wyprowadziła się od teściów i zamieszkała w tej nieruchomości. Natomiast K. M. wprawdzie nie kwestionował faktu przebywania w/w w nieruchomości, lecz twierdził, że o stałym przebywaniu dowiedział się dopiero ok. 2 miesiące temu. Nie przedłożył jednak dowodów, które świadczyłyby bezspornie, że B. M. i jej dzieci nie przebywały w charakterze pobytu stałego w momencie dokonywania czynności zameldowania. W tej sytuacji należy uznać, że w/w osoby zamieszkiwały w nieruchomości podczas dokonywania zameldowania w rozumieniu art. 6 ust. l w/w ustawy. Wypełniły zatem jedną z przesłanek niezbędnych do skutecznego zameldowania na pobyt stały. Ponadto akta sprawy wskazują na występowanie następujących okoliczności w stanie faktycznym: - przytoczonym wyżej aktem notarialnym z dnia [...] A. i J. M. przekazali w drodze darowizny przedmiotową nieruchomość małżonkom J. i A. M., -K. M. wniósł w dniu 21.05.1986r. pozew do Sądu Rejonowego w Ł., o unieważnienie w/w aktu notarialnego, - w księdze wieczystej o nr [...] sporządzonej dla spornej nieruchomości wpisano na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 2.10.1986r., sygn. akt IC 159/86 z wniosku z dnia 14.10.1986r. ostrzeżenie o unieważnienie aktu notarialnego, - Sąd Rejonowy w Ł. wydał w dniu 11.07.1989r. wyrok, w którym ustalił, że w/w akt notarialny jest nieważny i pozbawiony skutków prawnych; wyrok ten wskutek zaskarżenia został w dniu 8.12.1989r. przez Sąd II instancji uchylony i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, - w dniu 28.09.1998r. Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem o sygn. akt IC 180/97 unieważnił w/w akt notarialny, natomiast Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 29.06.1999r., sygn. akt I Ca 16/99 oddalił apelację wniesioną przez J. i A. M. od w/w wyroku Sądu Rejonowego w Ł., - w sprawie o sygn. akt C 345/00 rozpoznawana jest skarga p. J. i A. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z 29.09.1999r.; w dniu 23.1L2000r. wydane zostało postanowienie o odrzuceniu skargi, które nie jest prawomocne. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 28. 09. 1998r. o unieważnieniu aktu notarialnego dotyczący umowy darowizny przedmiotowej nieruchomości na rzecz J. i A. M. jest prawomocny. Podlega zatem stosownie do postanowień zawartych w kodeksie postępowania cywilnego wykonaniu. Z akt sprawy nie wynika, aby wykonanie tego wyroku zostało przez sąd wstrzymane. Nie uznano zatem zasadnym sugerowanego przez skarżących powstrzymania się od merytorycznego rozstrzygnięcia mniejszej sprawy do czasu zakończenia przed sądem sprawy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem unieważniającym darowiznę opisywanej nieruchomości. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że czynność darowizny jest nieważna w całości i od daty jej dokonania, czyli od 10.01.1986r Postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 16.01.1990r., sygn. Akt. Ns 617/89 wskazuje, że istnieje dwóch spadkobierców przedmiotowej nieruchomości (spadku po zmarłych M. i J. M.), tj. K. M. i p. J. M.. Uprawnienia osób trzecich do przebywania w charakterze pobytu stałego w danym lokalu są zależne od woli osób dysponujących prawem do tego lokalu. W przypadku współwłasności zgoda na dokonanie czynności zameldowania w świetle art. 199 k.c. jako czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną winna pochodzić od wszystkich współwłaścicieli. Wobec więc wyżej wskazanych okoliczności, przy stanowczym sprzeciwie dokonania zameldowania B. M. i jej dzieci ze strony K. M. - drugiego ze współwłaścicieli (spadkobierców) nieruchomości nie można uznać, że uprawnienia w/w osób do przebywania zostały potwierdzone. Niezależnie od tego należy zauważyć, że w momencie dokonywania czynności materialno - technicznej zameldowania zainteresowanych toczyła się już sprawa przed sądem o unieważnienie aktu notarialnego (wniesiono nawet w tej sprawie w 1986r. zapis w księdze wieczystej tej nieruchomości). Już z tego względu należałoby uznać - zdaniem organu - że w/w czynność zameldowania była dotknięta wadą, ponieważ w wyżej wskazanych okolicznościach stanu faktycznego nie można było w sposób nie budzący wątpliwości uznać, że osoby które potwierdziły uprawnienia do przebywania na formularzach "zgłoszeń pobytu stałego" zainteresowanych osób były jedynymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości i zarazem wykluczyć, że K. M. nie posiada prawa do nieruchomości. W konkluzji stwierdzono, że wobec braku spełnienia przez B. M. i jej dzieci w momencie dokonywania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały w nieruchomości pod omawianym adresem jednej z przesłanek niezbędnej do zameldowania, to dokonana czynność zameldowania była dotknięta wadą, a jako wadliwą należało ją uchylić. Mając na uwadze powyższe podzielono stanowisko organu I instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższą decyzję A. i J. M. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podnieśli, iż w chwili zameldowania i zamieszkania B. M. z dziećmi w przedmiotowym lokalu nie było wymogu uzyskania zgody K. M. , bo nie był on właścicielem nieruchomości , ani jej części , a w związku z tym nie mógł być stroną postępowania w przedmiocie zameldowania i nie był uprawniony do podpisywania jakiejkolwiek zgody na zameldowania B. M. i jej dzieci. Skarżący podkreślili, iż nieruchomość ta stanowi ich własność, tu urodziła się ich córka B. M. Podnieśli również, iż postanowienie sądu powszechnego nie jest jeszcze prawomocne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca A. M. oświadczyła , że córka jej z dziećmi została zameldowana w przedmiotowym lokalu, w związku z czym skarżąca cofa skargę J. M. cofnął skargę w piśmie z dnia 9 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem l stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../ (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652), jest więc właściwy do rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W niniejszej sprawie, uznając cofnięcie skargi za dopuszczalne Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § l pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie. Zgodnie z art.46 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) Sąd orzekł o zwrocie połowy wpisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło