II SA/Łd 1137/04

Dnia 19 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Anna Tuczek-Podczaska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 roku na rozprawie przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. – J. W. P. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. - II SA/Łd 1137/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzje własne: z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Nr [...] umarzające postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej we Francji w okresie od kwietnia 1944 roku do kwietnia 1945 roku i odmówił przyznania świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej we Francji w wyżej wymienionym okresie. Podstawą odmowy przyznania świadczenia były ustalenia organu wskazujące na to, iż wnioskująca pracowała we Francji w okresie od kwietnia 1944 do 15 września 1944 , w sumie 5 miesięcy i 15 dni, co nie spełnia wymogu 6 – miesięcznego okresu pracy przymusowej poza terytorium państwa polskiego, na terytorium III Rzeszy bądź terenach okupowanych przez nią. Decyzja powyższa została doręczona B. K. w dniu [...] wraz ze stosownym pouczeniem, iż strona niezadowolona z powyższej decyzji może zwrócić się, w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania do kierownika Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 02 października 2003 roku B. K., reprezentowana przez Kombatancki Związek Dzieci Wojny Rzeczpospolitej złożyła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...]. Kierownik Urzędu wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. O możliwości oraz terminie złożenia powyższego wniosku zainteresowana została pouczona w decyzji z dnia [...], a decyzję doręczono wnioskodawczyni w dniu [...], natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do Kierownika Urzędu w dniu 30 września 2003 r., a więc po upływie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pouczono stronę, iż może ona zaskarżyć powyższe postanowienie do właściwego miejscowo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odpis ww. postanowienia B. K. otrzymała w dniu 23 sierpnia 2004 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 24 sierpnia 2004 r. pełnomocnik zainteresowanej Kombatancki Związek Dzieci Wojny Rzeczpospolitej odwołał się od powyższego postanowienia błędnie kierując odwołanie do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zamiast do sądu. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność odwołania od własnego postanowienia z dnia [...]. Kierownik wskazał, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ( art. 15 kpa) od decyzji organu I instancji stronie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Biorąc pod uwagę, ze strona ponownie odwołała się do Kierownika Urzędu zamiast wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. K. wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu skargi B. K. opisała swoje przeżycia z okresu II Wojny Światowej , wskazała ponadto, iż jest osobą starą, schorowaną i nie ma już siły na prowadzenie swojej sprawy związanej z ubieganiem się o świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, wskazując iż zainteresowana odwołała się do Kierownika zamiast wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należało zatem stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł. przy udziale, którego była rozpoznawana sprawa niniejsza wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na to, iż organ wbrew obowiązkowi nie pouczył skarżącej o możliwości i sposobie wniesienia środka zaskarżenia, a złożony przez skarżącą wiosek nie został przekazany do sądu jako skarga. Dopuszczony do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Kombatancki Związek Dzieci Wojny Rzeczpospolitej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Oznacza to, ze Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 134 § 1 cytowanej powyżej ustawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, ze może badać zaskarżoną decyzję nie tylko pod kątem naruszeń prawa wskazanych w skardze, ale także pod kątem wystąpienia w niej wszelkich ewentualnych naruszeń prawa. Skarga nie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę stwierdził, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie, w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania od postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy Zgodnie z przepisem art.134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ( art. 15 kpa) od decyzji organu I instancji stronie przysługuje odwołanie do organu bezpośrednio wyższego stopnia. W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał w dniu [...] decyzje Nr [...] mocą, której odmówił B. K. przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej we Francji w okresie od kwietnia 1944 roku do kwietnia 1945 roku, ustalając w sumie 5 miesięcy i 15 dni pracy, co nie spełnia wymogu 6 – miesięcznego okresu pracy przymusowej poza terytorium państwa polskiego, na terytorium III Rzeszy bądź terenach okupowanych przez nią W powyższej decyzji strona została prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia decyzji o ponowne rozpoznanie sprawy przez Kierownika Urzędu. B. K. korzystając z pełnomocnika - Kombatanckiego Związku Dzieci Wojny Rzeczpospolitej złożyła w dniu 02 października 2003 roku wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zatytułowany ,, Odwołanie ,, . W tym miejscu należy wyjaśnić, iż złożenie wniosku w ocenie Sądu nastąpiło właśnie w dniu 02 października 2004 roku, a nie jak pisze Kierownik Urzędu w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2004 roku w dniu 30 września 2003 roku, co wynika wprost z prezentaty Urzędu na wniosku. Nadto Kombatancki Związek Dzieci Wojny Rzeczpospolitej został najwcześniej ustanowiony pełnomocnikiem skarżącej w dacie złożenia w dniu 02 października 2003 roku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy co potwierdziła B. K. dopiero przy piśmie z dnia 09 lipca 2004 roku informując, że Związek otrzymał od niej pełnomocnictwo do prowadzenia sporawy. Należy przypuszczać, że pełnomocnictwo takie zostało złożone wcześniej, ale dopiero dacie 09 lipca 2004 roku organy administracji powzięły wiadomość o fakcie reprezentowania skarżącej przez pełnomocnika. Ma to o tyle istotne znaczenie, że pierwotne doręczenia B. K. były skuteczne na jej ręce, zaś kolejne doręczenia dokonywane po tej dacie, nawet jeżeli były na ręce skarżącej to i tak dalsze czynności procesowe były dokonywane w terminie. Tak więc błędy procesowe organu nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie zmienia to jednak sytuacji procesowej skarżącej, która reprezentowana przez organizację mająca na celu dbanie o interesy osób represjonowanych złożyła wniosek przez swego pełnomocnika z przekroczeniem 14 dniowego terminu. ( decyzja doręczona w dniu [...]) Wydane w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanowienie z dnia z dnia [...] Nr [...] Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdzało uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej niekorzystną decyzją. Postanowienie to zawierało, wbrew twierdzeniem Prokuratora Apelacyjnego w Ł. pouczenie, o możliwości jego zaskarżenia skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Tak więc wszystkie niekorzystne dla B. K., wydane w sprawie rozstrzygnięcia, niezależnie od formy zawierały stosowne pouczenia. Nadto skarżąca przez cały czas postępowania administracyjnego korzystała z pomocy pełnomocnika, którego statutowym zadaniem jest działania na rzecz osób- dzieci pokrzywdzonych przez III Rzeszę. Złożone przez Kombatancki Związek Dzieci Wojny Rzeczpospolitej pismo z dnia 24 sierpnia 2004 roku zawierało w istocie odwołanie od wydanego w dniu [...] postanowienia, a nie było skargą adresowaną do Sądu. W tych okolicznościach sprawy zasadne było rozstrzygniecie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawarte w postanowieniu z dnia [...] Nr [...], w którym stwierdził na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność odwołania od własnego postanowienia z dnia [...] z powołaniem się na zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych orzekł jak w sentencji wyroku.