II SA/Łd 1139/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi A. M. , J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] orzekł o wykreśleniu z jednostki rejestrowej nr 118 w mieście Ł. obręb [...] J. i A. M. jako właścicieli zabudowanych działek nr 7791 i nr 7792 oraz o wpisaniu w tej jednostce rejestrowej J. M. i K. M. jako współwłaścicieli po ½ części. Podstawa dokonanych zmian był fakt przedstawienia przez K. M. odpisu wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 28 września 1998rr. Nr IC 180/97, Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] Nr [...] oraz Postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 16 stycznia 1990r. Nr INs.617/89. z których to dokumentów wynikało, że umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego z dnia [...] Rep.A. nr [...] z mocy której J. i A. małż. M. stali się właścicielami zabudowanych działek nr 7791 i nr 7792 została unieważniona. Natomiast spadek po J. M. i M. M. nabyli K. M. i J. M. po ½ części. Od decyzji tej odwołali się małż. A. i J. M. zarzucając jej bezzasadność, a także sprzeczność jej ustaleń z rzeczywistym stanem rzeczy i zasadami współżycia społecznego i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że obecnie toczy się przed sądem postępowanie o wznowienie postępowania w spawie unieważnienia powyższego aktu notarialnego, co może mieć istotny wpływ na sytuację prawną i stan faktyczny w spawie. Decyzja zdaniem skarżących jest nieuzasadniona i przedwczesna. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że nie narusza ona obowiązującego prawa. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zmiany w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie dokumentów urzędowych, co w przypadku tej sprawy zostało dopełnione, a wprowadzone zmiany odzwierciedlają stan prawny przedmiotowej nieruchomości. Podniesiono, że decyzja wprowadzająca zmianę w operacie ewidencji gruntów nie tworzy nowej sytuacji prawnej, a jedynie ją ujawnia, nie rozstrzyga także sporów związanych z ustaleniem tytuły własności. Organ odwoławczy poinformował dodatkowo, że w przypadku wydania przez sąd powszechny kolejnego orzeczenia zmieniającego ujawniony stan odnośnie podmiotu ewidencji, organ prowadzący ewidencję gruntów ujawni stan poprzez dokonanie ewentualnej kolejnej zmiany. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i obciążenie kosztami Wojewody [...] . W uzasadnieniu podniesiono, że w dalszym ciągu trwa postępowanie co do merytorycznej zasadności rozstrzygnięć w przedmiocie testamentu jak i innych okoliczności w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżących przed wyczerpaniem całej procedury i wszystkich uprawnień przysługujących stronom, w tym stronie skarżącej trudno przyjąć jako zasadne wprowadzenie w ewidencji zmian wynikających z decyzji , które wywołują określone następstwa i skutki prawne. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem organów, że wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów nie tworzy nowej sytuacji prawnej, a jedynie ją ujawnia, a także nie rozstrzyga sporów co do własności, podnoszą, że organy nie podały podstawy prawnej takiego rozumowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że w świetle art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy i inne organy. Z uwagi na fakt, iż wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] [...] oddalający apelację J. i A. M. w sprawie z powództwa K. M. a przeciwko J. i A. małż. M. o unieważnienie aktu notarialnego zawiera klauzulę wykonalności z dnia [...] to organ I instancji działał zgodnie z przepisami prawa dokonując na podstawie tego wyroku zmian w ewidencji gruntów. Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 roku skarżąca A. M. oświadczyła, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w Ł. nie zostało jeszcze zakończone, rozprawa została odroczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń. zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa [...] rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Mając na uwadze tak określoną kognicję Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 100 poz. 1086) Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1/ gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych, oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, 2/ budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, 3/ lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1/ właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, 2/ miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1, 3/ informacje o wpisaniu do rejestru zabytków, 4/ wartość nieruchomości. (art. 20 ust 2). Właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 23 ww ustawy). W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie przy okazji rozpatrywania spraw analizował treść powyższych przepisów, ewidencja gruntów i budynków jest więc tylko zbiorem informacji, będących wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości. Chodzi zatem o naniesienie do ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Ewidencja powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. W przedmiotowej sprawie zmiany w ewidencji gruntów zostały wprowadzone na podstawie przedstawionych przez K. M. dokumentów w postaci odpisu wyroku Sadu Rejonowego w Ł. z dnia 28 września 1998r. Nr IC 180/97, Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] Nr [...] oraz Postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 16 stycznia 1990r. Nr INs. 617/89. z których to dokumentów wynikało, że umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego z dnia [...] Rep. A. nr [...] z mocy której J. i A. małż. M. stali się właścicielami zabudowanych działek nr 7791 i nr 7792 została unieważniona. Natomiast spadek po J. M. i M. M. nabyli K. M. i J. M. po ½ części. Wobec powyższego oraz mając na względzie cytowane wyżej przepisy zmiany zostały wprowadzone na podstawie właściwych dokumentów. Wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 czerwca 1999. [...] oddalający apelację J. i A. M. w sprawie z powództwa K. M. a przeciwko J. i A. małż. M. o unieważnienie aktu notarialnego zawiera klauzulę wykonalności z dnia [...] Z akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu przed sądem powszechnym skarżący wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W świetle art. 172 Kodeksu postępowania cywilnego "Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia. Sąd może jednak stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia". W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawili jednak dowodu na to, że została wstrzymana wykonalność, albo uchylona prawomocność tego wyroku. W tej sytuacji organ I instancji działał zgodnie z przepisami prawa nanosząc do ewidencji gruntów aktualne informacje, wynikające z przedłożonych mu dokumentów (wyroków i postanowienia), dotyczące działek nr 7791 i 7792. Należy zwrócić uwagę, że poprzednio wykazany stan prawny nieruchomości czyniący J. i A. małż. M. właścicielami spornych działek wynikał z przedłożonego aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] i do momentu kiedy nie został unieważniony był podstawą wpisu w ewidencji gruntów. Toczące się obecnie postępowanie przed sądem powszechnym nie wstrzymało wykonalności wyroku, który był podstawą wprowadzonych zmian. Również z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby skarżący przedstawili dowody na to, że została wstrzymana wykonalność lub uchylona prawomocność wyroku będącego podstawą zmiany w ewidencji. W tej sytuacji nieuprawniony jest zarzut skarżących, że organy administracji dokonały zmian przedwcześnie, przed zakończeniem procedury. Sąd w obecnym składzie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie sygn. akt II S.A. 766/98, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, w tym konkretnym przypadku ustalone przez Sąd Okręgowy w S. mocą prawomocnego wyroku z dnia [...]. Rozstrzygnięcie organów administracji potwierdza więc tylko stan prawny wynikający z przedłożonych przez K. M. a orzeczeń sądowych. To nie decyzja organu administracji zmieniła stan prawny spornej nieruchomości, a stało się to za sprawą prawomocnego orzeczenia sądu, a organy administracji tylko ten nowy stan prawny ujawniły w ewidencji gruntów. Sąd podziela stanowisko organów, że w przypadku wydania przez sąd powszechny w toczącym się obecnie postępowaniu orzeczenia zmieniającego ujawniony stan odnośnie podmiotu ewidencji, organ prowadzący ewidencję gruntów będzie obowiązany ujawnić ten nowy stan poprzez dokonanie zmiany w ewidencji gruntów, zgodnie z przedłożonym prawomocnym orzeczeniem sądu. W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.