II SA/Łd 114/03
WyrokWSA w Łodzi2004-11-22
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wybudowanie nowego kiosku handlowego w miejscu starego, po jego przesunięciu, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku, jeśli inwestor dysponuje pozwoleniem na budowę wydanym w 1971 roku na pierwotny kiosk?Ratio decidendi
Wybudowanie nowego obiektu budowlanego, nawet w miejscu poprzedniego i po jego przesunięciu, wymaga uzyskania nowego pozwolenia na budowę. Posiadanie pozwolenia na budowę wydanego w 1971 roku na pierwotny kiosk nie uprawnia do budowy nowego obiektu. Brak wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, obligującą organy do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę kiosku handlowego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor twierdził, że posiada pozwolenie na budowę wydane w 1971 roku na pierwotny kiosk i że nowy kiosk został postawiony w miejscu starego po jego przesunięciu, co nie stanowiło nowej inwestycji. Organy administracji uznały jednak, że wybudowanie nowego obiektu bez nowego pozwolenia jest samowolą budowlaną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor sądowy Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referent stażysta Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. Oddział w Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. -
II SA/Łd 114/03
U Z A S A D N I E N I E
Pismem z dnia 20 września 2002 roku Urząd Miasta Ł. Wydział Urbanistyki i Architektury (przekazanym do wiadomości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł.), poinformował "A" SA - Oddział w Ł., że wniosek z dnia 17 września 2002 roku o przedłużenie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie nowego kiosku A, wobec faktu, że przedmiotowy kiosk został już zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i że, w takiej sytuacji faktycznej nie może być załatwiony pozytywnie, bowiem dla takiego obiektu nie można już wydać ani przedłużyć decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał decyzję nr [...] znak [...], którą nakazał w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku Spółce Akcyjnej "A" - Oddział w Ł. z siedzibą przy ul. A 53 w Ł. rozbiórkę w całości kiosku handlowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. B 195 w Ł. bez wymaganego prawem zezwolenia.
Podstawą wydanej decyzji stały się przeprowadzone w dniu 14 października 2002 roku przez organ I instancji oględziny nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy B 195 w wyniku, których ustalono, że inwestor wybudował przedmiotowy kiosk bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Ponadto ustalono, iż inwestor "A" S.A. uzyskał zgodę Zarządu Miasta Referatu Komunalnego na umieszczenie kiosku w pasie drogowym ul. B 195/197.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wniosła Spółka Akcyjna "A" - Oddział w Ł..
W treści odwołania strona skarżąca zawarła jednocześnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu swego odwołania strona wskazała, że w 1971 roku "A" uzyskał pozwolenie na budowę kiosku handlowego w Ł. przy ul. B 195 i inwestycję te zrealizował. Przesunięcie kiosku o 1,50 m od bocznej linii zabudowy starego kiosku wynikało z porządkowania stanu prawnego nieruchomości, na której kiosk był posadowiony i nie wiązało się z prowadzeniem nowej inwestycji. Fakt, że w miejsce starego kiosku, po jego przesunięciu, ustawiono obiekt sprawny technicznie, spełniający identyczne funkcje jak poprzedni, nie może wpływać na ocenę dokonanej zmiany z punktu widzenia art.48 ustawy Prawo budowlane. Z tego też względu przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia normy art. 28 ustawy Prawo budowlane, w której ustanowiona została generalna zasada uzyskiwania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych i wskazywanie sankcji z art.48 powołanej ustawy, stanowi zdaniem skarżącego naruszenie prawa i nie może mieć zastosowania w przedstawionym stanie faktycznym.
Skarżący podkreślał, że dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną w 1971 r. Niesłusznym jest więc zarzut dopuszczenia się samowoli budowlanej. Treść art. 48 Prawa budowlanego wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz -ozbiórki obiektu budowlanego oparty został na przesłance niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę.
Skoro zaś "A" posiadał takie pozwolenie, to nie dopuścił się samowoli budowlanej, a tym samym nie zignorował zasady zawartej w art.28 ustawy prawo budowlane
Pismem z dnia 03 grudnia 2002 roku organ odwoławczy zawezwał skarżących w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma do jednoznacznego podania, który tryb wskazany w złożonym odwolaniu ma zostać uruchomiony w odniesieniu do przedmiotowej sprawy (tryb odwoławczy, czy tryb nieważnościowy). W dniu 09 grudnia 2002 roku do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęło pismo "A" S.A.- Oddział w Ł., w którym wskazano, iż skarżący wybierają tryb odwoławczy.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji wskazał, że ustawodawca w art. 28 Prawa budowlanego z 1994 roku ustanowił generalną zasadę obowiązkowego uzyskiwania pozwolenia na wykonywanie jakichkolwiek robót budowlanych. Zatem wybudowanie obiektu budowlanego albo jego budowa prowadzona bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (zgłoszenia, bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu) jest samowolą budowlaną i podlega sankcji z art. 48, polegającej na obligatoryjnym nakazie przymusowej rozbiórki takiego obiektu.
Od powyższej decyzji "A" S.A.- Oddział w Ł. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołał argumentację przestawioną w swym odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna.
W sprawie niniejszej nie może budzić wątpliwości, że inwestor "A" S.A.- Oddział w Ł. nie legitymuje się ostateczną decyzja udzielającą pozwolenia na budowę nowego kiosku, wydaną przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Tylko taka decyzja upoważniała inwestora do prowadzenia robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego w myśl art. 35 i 36 w związku z art. 28 Prawa budowlanego z 1994 roku. Pozwolenia na budowę zatem nie można utożsamiać, jak to starają się czynić skarżący z decyzją zezwalającą na umieszczenie kiosku w pasie drogowym, gdyż nie jest to decyzja o której stanowi art. 36 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu stawianego przez skarżących według których inwestor posiada pozwolenie na budowę z 1971 roku przez co ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji są wadliwe nie znajduje zdaniem Sądu uzasadnienia, gdyż pozwolenie to (z 1971 roku) dotyczyło innego kiosku, niż kiosk zrealizowany obecnie. Ponadto z zebranego materiału dowodowego jak i z samej treści odwołania wynika, że inwestor wybudował nowy kiosk z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, o powyższym świadczy zapis dokonany w treści odwołania: cyt." stary kiosk z powodu złego stanu technicznego nie nadawał się do przesunięcia; wobec powyższego ustawiony został nowy obiekt w odległości 1,50m. od bocznej linii zabudowy starego kiosku."
Wybudowanie budynku gospodarczego / handlowego bez pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 § 1 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiącego, iż "Roboty budowlane można rozpocząć jedy-nie na podstawie ostatecznęj decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30." stanowi samowolę budowlaną.
Przy takich ustaleniach organy administracji obu instancji były zobligowane do zastosowania rygoru wynikającego z art. 48 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym z daty wydania tych decyzji, nakazującego bezwzględnie rozbiórkę budynku wybudowanego bez ważnego pozwolenia na budowę.
Przepis ten jest przepisem wyrażającym normę sankcjonującą działania sprzeczne z treścią normy wyrażonej w przepisach nakazujących uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia o zamiarze budowy oraz zakazujących podjęcia budowy w razie sprzeciwu właściwego organu, które to przepisy zostały powołane wyżej. Celem tej normy jest zapewnienie stanu zgodności z prawem. Stan ten ma polegać na podejmowaniu robót budowlanych ( poza określonymi w ustawie wyjątkami ) jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę , albo po zgłoszeniu właściwemu organowi. Późniejsza ingerencja organów administracji publicznej , realizująca obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu wzniesionego sprzecznie z przepisami , stanowi tylko ustawową konsekwencję podjętych wcześniej przez adresata decyzji działań naruszających przepisy prawa budowlanego.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a przedstawiona przez organ w uzasadnieniu wykładnia przepisów prawa oraz przytoczona argumentacja zasługują na uwzględnienie.
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził również naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło