II SA/Łd 1141/01

Dnia 3 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), del. Sędziowie NSA : Małgorzata Stahl, Grzegorz Szkudlarek, Protokolant ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej M.C. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. M.C. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia [...], Nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że dowody, przedstawione przez M.C., potwierdzają "jedynie jej pobyt w okolicach S. ([...]), w wyniku deportacji rodziców do pracy przymusowej". W ocenie organu orzekającego, przedstawione przez skarżącą oświadczenia świadków nie są "wiarygodne, gdyż nie potwierdzili oni w swych zeznaniach pracy przymusowej" strony, lecz jedynie jej pobyt" w okresie od marca 1943 roku do maja 1945 roku, w miejscowości D. na [...]. W skardze wniesionej do Sądu administracyjnego na wymienioną decyzję z dnia [...], skarżąca podniosła, że przesłała do organu uzupełniające oświadczenia świadków, "którzy wyraźnie stwierdzają, że byli świadkami represji dokonywanych na" skarżącej i całej jej rodzinie, gdyż "pracowali na sąsiednim polu i widzieli, jak zmuszano" skarżącą do pracy ponad siły dziecka (zbieranie kamieni na polu, prace w oborze, pomoc przy żniwach, itp.). Skarżąca wskazała również, że nawet jej wiek (była wtedy małoletnia), nie zwalniał skarżącej od obowiązków, jakie zarzucali na nią i na jej rodzinę "zarządzający majątkiem D.". Skarżąca wskazała, że czuje się skrzywdzona i rozgoryczona zaskarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ orzekający wskazał też, że z uwagi na wiek skarżącej, która w latach przebywania w D., miała 6 - 8 lat, należy wykluczyć, że "wywiezienie miało na celu zmuszenie" skarżącej do pracy przymusowej i powołał się na wskazane orzecznictwo w tym zakresie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podczas rozprawy przed Sądem administracyjnym w dniu 3 marca 2004 roku, skarżąca wyjaśniła, że dwoje jej rodzeństwa (w tym młodszy brat), uzyskali żądane świadczenie z tytułu pracy przymusowej, którą wykonywali razem ze skarżącą. Skarżąca podała też, że nie zgłaszała jako świadków w tej sprawie, rodzeństwa, gdyż uzyskała informacje od pracowników urzędu organu orzekającego o konieczności zgłaszania jako świadków, jedynie "osób obcych". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że odpowiedź organu administracji publicznej, na skargę (art. 38 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym; Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.; jak również art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powinna wskazać przyczyny jej nieuwzględnienia oraz przedstawić stanowisko wobec wszystkich zarzutów, zawartych w skardze. Pismo to (jak miało to miejsce w sprawie niniejszej) nie może natomiast w sposób prawnie skuteczny "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez dokonanie rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji. W świetle ugruntowanego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w decyzji właściwy organ administracyjny jednostronnie rozstrzyga o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawnej, ale dla indywidualnie określonego podmiotu i dla konkretnej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 września 1983 r., SA/Wr 367/83; ONSA 1983, z.2, poz. 75). Jest to zatem akt rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. m.in. Uchwała Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r., III AZP 1/88; OSPiKA 1989, z.3, poz. 59). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują akty zaskarżane do tych sądów, pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje (przez uchylenie zakwestionowanych aktów administracyjnych lub stwierdzenie ich nieważności) tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając sprawę niniejszą pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż nastąpiło naruszenie prawa procesowego, skutkujące uchyleniem zakwestionowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Odnosząc się do stanowiska, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należy uznać, że poza rozważaniami organu orzekającego pozostały okoliczności przedstawione w dokumentach, dołączonych przez stronę skarżącą do akt administracyjnych po wszczęciu postępowania i do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a szczególnie - w "oświadczeniach" osób, zgłoszonych przez skarżącą jako świadków. Żądania skarżącej, zgłoszone w trakcie postępowania wyjaśniającego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, w przedmiocie przeprowadzenia dowodów ze świadków, nie zostały w istocie przez organ orzekający w żaden sposób rozpatrzone, z naruszeniem art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 kpa. Nastąpiło zatem, w okolicznościach sprawy niniejszej, zaniechanie przez organ administracyjny, podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego (z naruszeniem art. 77 § 1 kpa), podczas gdy strona skarżąca powołała się na konkretnie wskazane i ważne dla niej okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368) orzeczono, jak w sentencji wyroku. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, orzekanie o prawomocności zaskarżonego aktu (art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) było bezprzedmiotowe.