II SA/Łd 1150/05

Dnia 13 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.), Protokolant: asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2006 roku przy udziale - sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...], Nr [...]. Decyzją z dnia [...] , Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił Z. D. przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dzieci – P. D. i P. D. oraz dodatków z tytułu: samotnego wychowywania dzieci, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 104, art. 108 i art. 130 § 4 k.p.a., jak również art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 12 ust. 1, 3 i 4, art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 14, art. 15, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 3, art. 26, art. 30 ust. 1 i 2 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228 poz. 2255 ze zm.), a także Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Jako powód wydania decyzji tej treści, organ I instancji wskazał przekroczenie przez stronę kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym, zasiłek rodzinny przysługuje wówczas, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia wymienionej przesłanki. Powyższych ustaleń Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. dokonał w oparciu o zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. , wskazujące na uzyskanie przez wnioskodawcę w roku 2004 r. dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę (pomniejszonego o kwotę podatku należnego i kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na ubezpieczenie społeczne odliczonych od podatku) w wysokości 20.771,60 zł. Na podstawie tych danych, organ obliczył roczny dochód Z. D. na kwotę 20.768,23 i miesięczny na kwotę 1.730,68 zł. Z dołączonego przez ubiegającego się o świadczenie świadectwa pracy wynika, iż stosunek pracy wnioskodawcy ustał z dniem 11 kwietnia 2004 r., co skutkowało utratą dochodu, o której stanowi art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dalej, organ obliczył, odwołując się do danych zawartych w kserokopii PIT 11/8B, iż wobec tego średni miesięczny dochód utracony przez Z. D. wyniósł 452,79 zł. Ponieważ w 2005 r. Z. D. nabył uprawnienie do renty w wysokości 763,50 zł miesięcznie, powyższe świadczenie stanowiło z kolei dochód, uzyskany w myśl art. 3 pkt 24 ustawy. Odejmując od kwoty miesięcznego dochodu rodziny (1.730,68 zł) kwotę utraconego dochodu (452,79 zł) oraz dodając do niej dochód uzyskany (763,50 zł) organ ustalił, iż dochód na jedną osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 680,46 zł. i tym samym przewyższa kwotę progową 504 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. D. wskazał, iż na miesięczny dochód rodziny składa się renta rodzinna w wysokości 499 zł oraz renta chorobowa wynosząca 763,50 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę stanowi kwotę 420,83 zł. Z. D. podniósł nadto, iż samotnie wychowuje dwóch synów w wieku szkolnym z tym, że jeden z nich dojeżdża do szkoły odległej o 20 km od miejsca zamieszkania. Decyzją z dnia [...] , Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 i 4a, art. 8 pkt 4, 6 i 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym warunkiem przyznania zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, ustalonego na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przy jednoczesnym uwzględnieniu okoliczności utraty dochodu oraz okoliczności jego uzyskania. Podzielając w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, w tym również co do sposobu wyliczenia miesięcznego dochodu na jedną osobę, w rodzinie Z. D. , w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. rozstrzygnięcie Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. było prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Z. D. , uznając decyzję SKO za krzywdzącą i niesprawiedliwą podał, iż dochód netto jakim dysponował w roku 2004 to 19.490 zł, co dokumentują załączone do akt administracyjnych kserokopie PIT 11/8B, PIT 11A oraz PIT 40A. Wskazał nadto, iż różnica pomiędzy dochodem wymienionym w zaświadczeniu z urzędu skarbowego, a dochodem wyżej podanym odpowiada kwocie zwrotu podatku, którą skarżący otrzymał w maju 2005 r. Z. D. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu II instancji podniósł nadto, iż przy ustalaniu wysokości dochodu utraconego pominięto świadczenie rehabilitacyjne, które skarżący otrzymywał w okresie od kwietnia 2004 r. do kwietnia 2005 r. w związku z niezdolnością do pracy wynikającą z utraty wzroku jednego oka. Z. D. argumentował, iż aktualnie pobierana renta z tytułu niezdolności do pracy obniżyła dochód skarżącego o około 200 zł miesięcznie w stosunku do uprzednio otrzymywanego świadczenia rehabilitacyjnego. Skarżący podał, iż obecny dochód rodziny na jedną osobę, to kwota 420,83 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, powołując art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, iż w zakresie dotyczącym obliczenia dochodu rodziny, dowód w sprawie stanowiło zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wydane przez właściwy urząd skarbowy według wzoru zaświadczenia określonego rozporządzeniem ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, którego treść nie mogła być podważana w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w celu ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z tym zaświadczeniem organ przyjął, iż roczny dochód skarżącego wyniósł 20.768,23 zł, przy uwzględnieniu wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, nie odliczonej od podatku. Tym samym, w opinii organu, twierdzenia Z. D. dotyczące nieprawidłowego odczytania treści zaświadczenia z urzędu skarbowego nie znajdują potwierdzenia w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ stwierdził nadto, iż utrata przychodów z tytułu pobieranego uprzednio zasiłku rehabilitacyjnego nie kwalifikuje się jako utrata dochodu, o której stanowi art. 5 ust. 4a ustawy. W tym stanie rzeczy dokonane obliczenie dochodu rodziny skarżącego w przeliczeniu na jedną osobę było prawidłowe i uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanych przez Z. D. świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotowa skarga winna być uwzględniona. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów zarówno materialnego jak i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest brak ( jak twierdzi to organ ) spełnienia przez skarżącego przesłanki kryterium dochodowego, warunkującego przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Stosownie do art. 5 ust 1. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz.2255 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Dochodem rodziny, zgodnie z art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednocześnie art. 5 ust. 4 ustawy przewiduje, że w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny (...)pomniejszonego o utracony dochód. Natomiast według art. 5 ust. 4a ustawy, w przypadku uzyskania przez członka rodziny (...) dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny (...) powiększonego o uzyskany dochód. Definicje legalne pojęć: "utraty dochodu" zawiera art. 3 pkt 23, natomiast "uzyskania dochodu"- art. 3 pkt 24 ustawy. W przedmiotowej sprawie, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w zakresie ustalenia dochodu, organ uwzględnił fakty wynikające z dowodów w postaci zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodzie za 2004 r. ( 20.768,23 zł ) i decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10.05.2005 r. o przyznaniu skarżącemu na okres od dnia 07.04.2005 r. do dnia 31.10.2005 r. renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy ( uzyskany dochód – 763,50 zł ). Organ przyjął również, że ustanie zatrudnienia w 2004 r. spowodowało utratę dochodu w wysokości 452,79 zł jako średniego miesięcznego dochodu. Z akt sprawy wynika jednak, że organ I instancji zwracał się do zakładu pracy skarżącego o wydanie zaświadczenia o wysokości miesięcznie utraconego przez niego dochodu i uzyskał takież zaświadczenie, z którego wynika, że Z. D. był zatrudniony w "A. " B. Spółka z o.o. do dnia 11.04.2004r. i jego wynagrodzenie ( zasiłek chorobowy ) za miesiąc marzec 2004r. wyniosło brutto 1.467,54 zł ( podatek należny 234,80 zł ). Dowód ten jednak nie został oceniony przez organy obu instancji, co skutkuje nie wyjaśnieniem wszelkich okoliczności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. a nadto rodzi wątpliwości co do prawidłowości ustalenia prawidłowej wysokości utraconego dochodu w myśl art. 5 ust. 4 w związku z art. 3 pkt 23 ustawy, co w sposób oczywisty rzutuje na ustalenie wysokości dochodu, będącego przesłanką do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, a co za tym idzie i dodatków do tegoż zasiłku. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien wyjaśnić wszelkie fakty i dowody niezbędne dla rozstrzygnięcia, a w szczególności te, którymi już w sprawie dysponuje ( zaświadczenie z dnia 15.09.2005r. ) i na ich podstawie ustalić dochód skarżącego w myśl art. 5 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.