II SA/Łd 1157/12

Dnia 25 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak –Kolczyńska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...], 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi K. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. a.bł. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia jako: K.p.a.), w związku z art. 3 pkt 1, 2, 2a, art. 4 ust. 1 i ust.2, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływana, jako: ustawa), po rozpatrzeniu odwołania A. G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w prawie odmowy przyznania w okresie od 1 listopada 2012r. prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko J. G. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecko na dziecko J. G. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014. Jak wynika z akt sprawy postępowanie w spawie wszczęte zostało na wniosek A. G. z dnia 10 września 2012r. o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Ustalając w oparciu o złożone dokumenty, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wyniósł 1.383,69 zł Prezydent Miasta Ł. stwierdził, iż kwota ta przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy, co za tym, decyzją z dnia [...] odmówił stronie przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Organ wyjaśnił, iż załączone świadectwa pracy z dnia 21 czerwca 2012r. potwierdza okres zatrudnienia strony od dnia 26 listopada 2010r. do dnia 20 czerwca 2012r. Kolejna umowa o pracę z dnia 14 czerwca 2012r. oraz z dnia 1 września 2012r. potwierdzają zatrudnienie od dnia 14 czerwca 2012r.. Złożone dokumenty nie dają podstawy do zastosowania instytucji dochodu utraconego, gdyż zatrudnienie trwało nieprzerwanie natomiast wynika z nich, iż roczny dochód strony w 2011 roku wyniósł 33.184,46 zł, miesięczny dochód rodziny 2.765,37 zł tj. renta + dochód z zatrudnienia w firmie A, co za tym dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie wynosi 1.382,69 zł. I przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy na kwotę 539 zł. Dodał, iż dodatki do zasiłku rodzinnego nie mogą zostać przyznane, gdyż są związane z samym zasiłkiem rodzinnym i brak podstaw do jego przyznania przesądza o braku podstaw do przyznania dodatków. W terminie prawem przewidzianym A. G. złożyła odwołanie podkreślając, iż znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej. Dochód rodziny uległ zmniejszeniu o ponad 500 zł, gdyż obecnie pracuje na ¾ etatu, nie może liczyć na pomoc rodziny, gdyż najbliżsi nie żyją, a obecne wynagrodzenie nie wystarcza na pokrycie niezbędnych potrzeb utrzymania strony i jej 16 letniej córki. Po opłatach za mieszkanie nie starcza na zakup jedzenia, nie mówić już o ubraniach, książkach do szkoły, przyborach szkolnych, wakacjach. Strona nie kwestionuje, iż przekracza kryterium dochodowe jednak w tym roku znalazła się w bardzo ciężkiej sytuacji, które nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podzielając stanowisko organu I instancji Kolegium czyniąc zadość zasadom postępowania administracyjnego i przystępując do własnej analizy materiałów sprawy Kolegium przywołało brzmienie przepisów, w oparciu o które rozstrzygało i wskazało, iż dochód uzyskany w 2011 roku przez rodzinę strony został ustalony w oparciu o zaświadczenie Naczelnika US Ł.-P. o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ustalono, iż miesięczny dochód na osobę rodzinie wynosił: 33.184,46 zł : 12 miesięcy : 2 osoby + 1.382,69 zł i przekracza kryterium ustawowe wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy wynoszące 539 zł. Kolegium wyjaśniło dodatkowo, iż w sprawie nie mamy do czynienia z utratą dochodu, gdyż strona kontynuuje zatrudnienie. W odpowiedzi na argumenty odwołania Kolegium wskazało, iż wobec przekroczenia kryterium dochodowego pozostają one bez wpływu na wynik sprawy. Przepisy ustawy nie pozostawiają bowiem organowi administracji możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, przepisy te ściśle związują organy i wyznaczają zakres rozstrzygnięć. Kolegium dodało, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i obowiązujących norm prawnych nie jest możliwe przyznanie stronie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, których przyznanie jest uzależnione od przyznania samego zasiłku rodzinnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. G. wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Powtórzyła argumentację odwołania podkreśliła, iż jest matką samotnie wychowującą dziecko, której wynagrodzenie nie wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb jej i córki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270, powoływanej dalej, jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania A. G. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Materialnoprawną podstawę przywołanego aktu stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności przepis art. 5 ust. 1 ustawy zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539 zł. Przy czym pod pojęciem dochodu rodziny ustawodawca rozumie przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy). I o ile zgodzić należy się z organem, iż prawidłowe jest uwzględnienie dochodu za 2011 rok, o tyle wadliwe było przyjęcie kryterium dochodowego w wysokości 539 zł. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 5 ustawy wysokość kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 oraz w art. 15b ust. 2 oraz wysokość świadczeń rodzinnych ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów, w terminie do dnia 15 sierpnia roku, w którym przeprowadza się weryfikację. Takim aktem w niniejszej sprawie jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012r., poz. 959). W § 3 tegoż rozporządzenia czytamy wprost, iż do dnia 31 października 2012r. kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, oraz świadczenia rodzinne obowiązują w wysokości ustalonej na podstawie dotychczasowych przepisów. A skoro tak, prawidłowe byłoby przyjęcie w niniejszej sprawie kryterium dochodowego w wysokości 504 zł, a nie jak uczynił to organ w kwocie 539 zł. Przywołane uchybienie organu obliguje Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji, ale i organu odwoławczego, który powyższego uchybienia nie dostrzegł i w ramach własnych kompetencji nie podjął właściwego rozstrzygnięcia. Uwzględniajac wytyczne Sądu w powyższym zakresie prowadzić również winno do ponownej analizy przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, pod kątem zaistnienia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym przesłanek jego zastosowania w odniesieniu do strony. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie wyjaśniono należycie wszelkich okoliczności sprawy niezbędnych dla rozstrzygnięcia, co miało przełożenie na naruszenie przepisów prawa materialnego. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i c, w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). LS