II SA/Łd 116/12
WyrokWSA w Łodzi2012-06-15
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jeśli toczy się już postępowanie sądowe (w tym kasacyjne) dotyczące tej samej decyzji, zainicjowane przez inną stronę i oparte na innej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym, nawet w postępowaniu kasacyjnym, nie stanowi bezwzględnej przeszkody do wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wniosek o wznowienie oparty jest na innych przesłankach faktycznych i prawnych niż te, które były przedmiotem postępowania sądowego, a wniosek został złożony przez inną stronę. Organ powinien dokonać wstępnego badania przesłanek wznowienia, a w przypadku stwierdzenia ich zasadności, może prowadzić postępowanie, rozważając ewentualne połączenie postępowań lub zawieszenie postępowania sądowego.Stan faktyczny
Strony T. H. i J. H. złożyły wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w S., powołując się na fałszywe dowody i nowe okoliczności. SKO odmówiło wznowienia, uznając, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania wznowieniowego, gdy toczy się już postępowanie sądowe zainicjowane skargą kasacyjną przez inną stronę (K. i C. T.) na tę samą decyzję. WSA w Łodzi uchylił postanowienie SKO, uznając, że zawisłość sprawy sądowej nie wyklucza wznowienia, jeśli przesłanki są inne i wniosek pochodzi od innej strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi T. H. i J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie nakazu wykonania określonych prac przywracających stosunki wodne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającej je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz T. H. i J. H. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...].
Wniosek o wznowienie postępowania złożyli w dniu [...]roku T. H. i J.H. Powołaną przez nich decyzją uchylono decyzję Wójta Gmina Z. z dnia [...]r. w pkt 2 i nakazano w tym zakresie T. H. i J. H. w terminie do dnia 30 lipca 2010r. wykonanie kanału zamkniętego, łączącego odcinek rowu na działce nr [...] i działce nr [...], na odcinku działki nr [...], położonych we wsi A., w sposób umożliwiający swobodny odpływ wody z rowu usytuowanego na działce nr [...], będącej własnością C. G. i M. G. na koszt zobowiązanych, proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów we współwłasności działki nr [...] oraz utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w pozostałej części.
Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania T. i J. H. wskazali art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Wnioskodawcy podnieśli, że dowody, na których organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie są fałszywe, gdyż istniejący rów został wykopany przez C. G. i M. G. już po 1990r., kiedy po rowie pochodzącym lat 50 – tych nie było śladu. Wskazali również, iż wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W szczególności rów znajdujący się na terenie działki nr [...] i rzekomo stanowiący kontynuację rowu występującego na terenie działki nr [...], do którego zgodnie z decyzją z dnia [...]r. należałoby odprowadzać wody z działki C. G. i M. G. został wykonany przez "służby podległe Wójtowi Gminy Z." bez zgody i wiedzy właścicieli działki nr [...], tj. K. T. i C. T.
SKO ustaliło, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. zostało wznowione na wniosek K. T. i C.T. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., toczy się obecnie postępowanie sądowoadministracyjne wywołane skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...]r. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2011r., sygn. akt II SA/Łd 659/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję z dnia [...]r., Wskazany wyżej wyrok został zaskarżony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skargą kasacyjną.
Wniosek T. i J. H. o wznowienie postępowania został złożony już po wniesieniu skargi do sądu w przedmiocie decyzji objętej tym wnioskiem. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego niedopuszczalne jest jednoczesne weryfikowanie tej samej decyzji w trybie wznowienia postępowania przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Organ przytoczył przepis art. 56 p.p.s.a., mocą którego postępowanie sądowe ulega zawieszeniu, jeżeli przed wniesieniem skargi organ administracji wszczął postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania. Odwołał się do stanowiska doktryny i orzecznictwa przyjmujących, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania nadzwyczajnego, w tym postępowania wznowieniowego. Przemawiają za tym i względy ekonomii postępowania organów państwowych i ochrona autorytetu ich orzeczeń. Nie zezwalają one na dopuszczenie możliwości zajmowania się tą samą sprawą oraz wydawania rozbieżnych przeczeń przez organ administracji publicznej i sąd administracyjny.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. H. i J. H. zarzucili decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania mimo powołania się przez nich na określone i ważkie dla sprawy okoliczności, niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pobieżną ocenę tego materiału oraz brak wzięcia pod uwagę wszystkich dowodów wskazanych przez stronę postępowania.
W uzasadnieniu T. H. i J. H. zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło okoliczności faktycznych dotyczących stanu faktycznego, który legł u podstaw decyzji z [...] roku i nie wskazało przyczyn negatywnego rozpatrzenia wniosku.
Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko zajęte w postanowieniu z dnia [...]r., podniosło, że wyrok uchylający decyzje z dnia [...]r. i [...]r. nie zakończył postępowania w sprawie, ponieważ zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest jego dwuinstancyjność, co skutkuje tym, że wskazane orzeczenie sądu podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące decyzji z dnia [...]r. w bezpośredni sposób rzutuje na sprawę i przesądza o braku dopuszczalności wznowienia postępowania. Zaskarżone postanowienie odnosi się jedynie do pierwszego, wstępnego etapu postępowania wznowieniowego, czyli nie jest to rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym, jak chcieli tego wnioskodawcy. Kolegium działając w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mogło odnieść się do podnoszonych przez wnioskodawców okoliczności, które w ich przekonaniu przesądzają o konieczności wznowienia postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie T. H. i J. H. wnieśli o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia [...]r. oraz decyzją z dnia [...]r. i [...]r. oraz orzeczenie o zwrocie na ich rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania mimo powołania się przez nich na określone i ważkie dla sprawy okoliczności, niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pobieżną ocenę tego materiału oraz brak wzięcia pod uwagę wszystkich dowodów wskazanych przez stronę postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że złożony przez nich wniosek z dnia [...]r. o wznowienie postępowania poprzedzał fakt skorzystania przez Kolegium z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W istocie zatem w dniu [...]r., kiedy to Kolegium złożyło skargę kasacyjną toczyło się już postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. W zaistniałej sytuacji niedopuszczalnym jest stwierdzenie braku możliwości wznowienia postępowania z uwagi na wskazane przez Kolegium przesłanki. Z treści art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w takiej sytuacji to właśnie postępowanie sądowe podlegać winno zawieszeniu. Nadto skarżący powołali się na okoliczności, z powodu których złożyli wniosek o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi, działając z mocy art. 106 § 3 p.p.s.a.. ustalił, że postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną SKO z dnia [...]roku zostało wznowione na wniosek K. i C. T. postanowieniem z dnia [...] roku, organ decyzją z dnia [...]roku odmówił uchylenia decyzji własnej z [...]roku, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z [...]roku.
Skarżący J. i T. H. w dniu [...]roku złożyli wniosek o wznowienie postępowania w tej samej sprawie (zakończonej decyzją z dnia [...]roku), powołując się na mylne zinterpretowanie dowodów. Jak wynika z uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...]roku, odmawiającej wznowienia postępowania z tego wniosku, skarżący w piśmie precyzującym żądanie powołali się na pominięcie w postępowaniu K. i C. T. W piśmie z dnia [...]roku, potraktowanym jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący na nowe okoliczności, nieodpowiadające rzeczywistości mapy. SKO decyzją ą z dnia [...]roku utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]roku, odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]roku (kserokopie powołanych pism i orzeczeń –k. 37 – 51 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji (postanowień), a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.).
Przedmiotem sporu jest zasadność stanowiska SKO, iż z uwagi na zawisłą przed sądem sprawę ze skargi K. T. i C. T. na decyzję SKO z dnia [...]r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]r. nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą właśnie ostateczną decyzją dnia [...]r. na skutek kolejnego wniosku o wznowienie z dnia [...]r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 149 § 3 k.p.a.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują kwestii dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania w trybie nadzwyczajnym po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na tę samą decyzję ostateczną, która miałaby stać się przedmiotem kontroli w jednym z trybów nadzwyczajnych.
Przywoływany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepis art. 56 p.p.s.a. przewiduje, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Dotyczy on zatem zupełnie innej kwestii i innego postępowania. Brak natomiast analogicznej regulacji w kodeksie postępowania administracyjnego
W orzecznictwie sądowym istotnie przyjmuje się, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji powołało się na szereg orzeczeń poruszających tę kwestię. Podkreślenia wymaga jednak, że rozstrzygnięcia te zapadały w odmiennych zasadniczo od rozpoznawanego stanach faktycznych i dotyczyły sytuacji, gdy strona wniosła skargę do sądu administracyjnego a następnie ta sama strona próbowała uruchomić postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji. Należy jednak zauważyć, że niniejszym postępowaniu nie miała miejsce klasyczna sytuacja, o jakich była mowa w powołanych przez organ orzeczeniach. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że skarżący próbują wznowić postępowanie, zaś w przywołanych orzeczeniach chodziło o uruchomienie innego trybu nadzwyczajnego – stwierdzenia nieważności decyzji przez autora skargi do sądu. Zakresy postępowania, kontroli organów podejmowanych w każdym z tych trybów są zasadniczo odmienne.
W niniejszym postępowaniu jest to kolejny wniosek skarżących o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r., a postępowanie administracyjne w sprawie ze skargi K. T. i C. T. również toczyło się w trybie wznowienia. Jednakże wniosek T. i J. H. nie jest takim samym wnioskiem o wznowienie. Poza tym, że składa go inna strona, oparty jest na zupełnie innej przesłance wznowienia. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie mamy zatem do czynienia z prowadzeniem postępowania w tej samej sprawie, przynajmniej na etapie wstępnego badania wniosku. Nie jest bowiem oczywista tożsamość stron i przedmiotu postępowania. W sprawie, która zawisła już przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (na którą powołuje się organ), stroną skarżącą są K. i C. T., sprawa się toczy już po wznowieniu z ich wniosku o wznowienie z uwagi na pominięcie ich jako uczestników postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] roku. Podstawę wznowienia stanowił zatem przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. SKO odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]roku, nie przyznając K. i C. T. przymiotu strony, zaś sąd wyeliminował z obrotu obydwie decyzje wydane w tej sprawie. Organ w niniejszym postępowaniu nie ustalił nawet, czy T. i J. H. są uczestnikami tamtego postępowania. Tymczasem T. i J. H. w dniu [...]roku, wnosząc o wznowienie wprawdzie tego samego postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...]roku, powołali inną przesłankę wznowienia. Żądali mianowicie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 1 i 5 k.p.a. powołując się na nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie wydawania decyzji oraz na fakt wydania decyzji na podstawie sfałszowanych dowodów. Wskazanie we wniosku z [...]roku tych przesłanek oznacza najprawdopodobniej, że organ nie rozpatrywał ich w postępowaniu wznowionym z wniosku K. i C. T., zatem nie było to postępowanie wznowione na podstawie tej samej przesłanki. W tym sensie nie można mówić o tożsamości przedmiotu postępowania, gdyż przynajmniej na etapie badania przesłanek wstępnych, podstaw wznowienia, każdy z tych wniosków daje asumpt do badania innych okoliczności. Ponadto przynajmniej na tym etapie – badania przesłanek wznowienia, jedynie wnoszący są stroną postępowania, zatem nie ma tożsamości stron. Reasumując – sprawa zawisła obecnie przed NSA nie jest tożsamą sprawą z rozpoznawaną w niniejszym postępowaniu.
Zgodzić się trzeba z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2007 r. sygn.akt. I SA/Łd 744/07, że zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym nie stanowi o niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, jeżeli jako podstawę wznowienia wskazano ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (LEX nr 453291). W ocenie sądu w takiej sytuacji organ winien dokonać wstępnego badania przesłanek wznowienia – wskazanych we wniosku ustawowych podstaw wznowienia, zachowania terminu do złożenia wniosku. Dodatkowo należy podnieść, że uregulowania kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wznowienia postępowania nie stanowią przeciwwskazań do kilkukrotnego wznowienia postępowania, zwłaszcza przez różne podmioty i z powołaniem się na odrębne przesłanki wznowienia. Wspomniana na wstępie decyzja z [...]roku zapadła wszak po wznowieniu postępowania na wniosek obecnych skarżących, z tym, że wówczas przesłanką było prowadzenie postępowania bez udziału T. H., której przysługiwał przymiot strony
Za nietrafnością stanowiska organu przemawia i fakt, że ustawodawca zakreślił sztywne ramy czasowe dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odmowa wznowienia postępowania jedynie z powołaniem się na toczące się już w sprawie kwestionowanej ostatecznej decyzji postępowanie powoduje, że stronie zainteresowanej "ucieka" termin do wzruszenia decyzji ostatecznej z przyczyn, które wskazuje we wniosku. Powyższe dowodzi, że co do zasady sama zawisłość przed sądem administracyjnym sprawy po wznowieniu nie stanowi o niedopuszczalności wznowienia postępowania z wniosku innych osób, powołujących się na niebadane jeszcze przesłanki wznowienia. Organ powinien ocenić, czy nie zachodzi przeszkoda formalna do wszczęcia postępowania, taka jak np. niezachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czy żądanie pochodzi od podmiotu uprawnionego itp. i dopiero potem ewentualnie stosownie do ustaleń wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania lub wznowić postępowanie. Taka sytuacja może stwarzać wprawdzie niepożądaną dwutorowość postępowania. Podkreślić jednak trzeba, że skoro w k.p.a. nie ma odpowiednika art. 56 p.p.s.a., to a contrario za dopuszczalne uznać należy wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, po złożeniu skargi do sądu administracyjnego. Tym bardziej, że w przypadku rozpoznawanej sprawy organ nietrafnie utożsamia postępowanie, które się toczyło już po wznowieniu, a więc postępowanie dotyczące merytorycznego ostatecznego rozstrzygnięcia z postępowaniem w spawie wznowienia. Ocena niedopuszczalności takiego rozwiązania dokonana przez SKO nie została poparta żadnymi uregulowaniami prawnymi.
Natomiast dla uniknięcia dwutorowości postępowań organ winien rozważyć zastosowanie art. 62 k.p.a., który w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, przewiduje możliwość prowadzenia jednego postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Dla zastosowania tego rozwiązania, obydwa postępowania winny znajdować się na tym samym etapie – w tym przypadku po wznowieniu i na etapie weryfikacji decyzji ostatecznej. Podkreślić trzeba, że granice postępowania wznowieniowego wyznaczone są zakresem treści ostatecznej decyzji, a zatem organ administracyjny musi rozstrzygnąć na nowo w sprawie, która była już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięta decyzją. Postępowanie wznowieniowe ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w pkt 1-8 art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Wydaje się również, że nie ma podstaw do przyjmowania a priori, że w takiej sytuacji jak w rozpoznawanej sprawie organ po wznowieniu postępowania winien je zawiesić
Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011r., sygn. akt II FSK 2442/10 zdaje się nawet wynikać, że zawisłość sprawy przed sądem w takim wypadku nie stanowi zagadnienia wstępnego, a ostateczny wynik postępowania zależy od tego, które postępowanie się szybciej zakończy. W wyroku tym NSA wskazał, że jeżeli do czasu wyrokowania sądu, byt prawny zaskarżonej doń decyzji zostanie wzruszony poprzez stwierdzenie nieważności, sąd umorzy postępowanie jako bezprzedmiotowe – brak będzie bowiem przedmiotu postępowania w postaci zaskarżonej i w postępowaniu administracyjnym unieważnionej decyzji. Jeżeli natomiast sąd, jako pierwszy, wyda wyrok w sprawie, organ administracji w prowadzonym już postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględni go na podstawie art. 170 p.p.s.a. Zważyć jednak należy, że stanowisko to dotyczy innej sytuacji, gdy strona po zaskarżeniu decyzji ostatecznej wystąpiła z żądaniem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Jak już zaś wcześniej wspomniano, nie jest to sytuacja tożsama z rozpoznawaną i z uwagi na to, że w niniejszej sprawie każdą ze spraw zainicjowała inna strona, i z uwagi na fakt, że żądanie późniejsze dotyczy wznowienia postępowania a nie stwierdzenia nieważności. Jest to też zgoła odmienna sytuacja faktyczna i prawna od ej, w której WSA w Poznaniu stwierdził, że wybór drogi weryfikacji decyzji należy do podmiotów legitymowanych do wniesienia żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego oraz skargi do sądu administracyjnego, przy czym ustawodawca przyznaje pierwszeństwo weryfikacji aktu w nadzwyczajnych trybach postępowania stanowiąc, że uruchomienie jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego powoduje zawieszenie postępowania sądowego ze skargi na ten sam akt (zob. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2007, Wrocław 2007, s. 924-925 oraz J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 741-742). Jednakże skarżący nie mieli wyboru w tym znaczeniu, że to nie oni zainicjowali wniesienie skargi do sądu na decyzję, która zapadła po wznowieniu z innych przyczyn, niż wskazywane przez nich.
W ocenie sądu organ może wobec tego wszcząć nadzwyczajne postępowanie administracyjne i do czasu wydania wyroku dokonywać co najmniej samodzielnej oceny istnienia przesłanek wznowienia postępowania. Jeżeli postępowanie administracyjne zakończy się wyeliminowaniem decyzji ostatecznej przed zakończeniem sprawy sądowej, postępowanie sądowe zostanie umorzone. Natomiast w przypadku wcześniejszego zakończenia sprawy sądowej, ograniczone będą możliwości wzruszenia decyzji w administracyjnym trybie nadzwyczajnym, choć wiele zależy od powołanych przez stronę przesłanek wznowienia. Natomiast wydanie przez sąd wyroku eliminującego decyzję z obrotu prawnego (poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności) oznaczać będzie konieczność umorzenia danego postępowania nadzwyczajnego. Podobny skutek procesowy wywoła wydanie wyroku oddalającego skargę, chyba że organ ustali istnienie określonych przesłanek skutkujących koniecznością wznowienia postępowania decyzji.
W wyroku z dnia 21 września 2007r., sygn. akt I SA/Łd 744/07 WSA w Łodzi również wskazał, że zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym nie stanowi o niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, jeżeli jako podstawę wznowienia wskazano ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Reasumując – wnioski Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności wznowienia postępowania z uwagi na toczące się już po wznowieniu w sprawie zakończonej kwestionowana decyzją postępowanie przed Naczelnym Sądem administracyjnym są niezasadne i w ocenie sądu pozbawione podstawy prawnej. Z uwagi na powyższe, ponieważ odmowy wznowienia dokonano z naruszeniem art. 149 1 pkt 3 k.p.a., należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]roku na podawie art., 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
O kosztach orzeczono z mocy art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wskazówek zawartych we wcześniejszych rozważaniach, w szczególności co do konieczności wyjaśnienia, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie, czy powołuje ię na ustawową przesłankę wznowienia. Organ wyjaśni też, czy skarżący nie składali wcześniej wniosku o wznowienie z powołaniem się na tę samą przesłankę i te same okoliczności, na co wskazywać by mogła treść ich pisma z dnia 22 listopada 2010 roku, w związku z tym,. Czy wniosek skarżących w istocie tej samej ytyreści nie został już rozpoznany.
Z uwagi na powyższe należało orzec jak w sentencji.
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło