II SA/Łd 117/17
WyrokWSA w Łodzi2017-05-17
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ograniczając się w analizie stanu technicznego obiektu budowlanego jedynie do przesłanek zagrożenia życia/zdrowia/mienia/środowiska oraz nieodpowiedniego stanu technicznego, pomijając analizę użytkowania obiektu w sposób zagrażający oraz oszpecania otoczenia?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy prawa procesowego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.) oraz materialnego (art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego), ponieważ w postępowaniu dotyczącym nakazu usunięcia nieprawidłowości poprzez pionizację słupa, nie zbadały wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Ograniczyły się jedynie do analizy zagrożenia życia/zdrowia/mienia/środowiska oraz nieodpowiedniego stanu technicznego, pomijając kwestie użytkowania obiektu w sposób zagrażający oraz oszpecania otoczenia. Uchybienie to miało wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ stwierdzenie innych okoliczności mogłoby wpłynąć na ukształtowanie nałożonych obowiązków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości poprzez pionizację słupa energetycznego, który nie trzyma pionu. Skarżąca I. P. kwestionowała decyzję, podnosząc, że całe urządzenie przesyłowe jest w złym stanie technicznym i wymaga rozbiórki, a nie remontu. Organy nadzoru budowlanego obu instancji utrzymały w mocy decyzję nakazującą pionizację słupa, uznając, że jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie wszystkich przesłanek z art. 66 Prawa budowlanego oraz zły stan techniczny słupów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez pionizację słupa 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...]; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł.i przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpoznaniu odwołania I. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez pionizację słupa.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] roku, nakazał A S.A. Oddział Ł. – Teren Rejon Energetyczny B. z siedzibą w miejscowości R. – K., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez pionizację słupa, który nie trzyma prawidłowego pionu zlokalizowanego na działce nr ewid. 810/8, obręb [...], gmina B. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 ze zm.).
Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła I. P. podnosząc, iż całe urządzenie przesyłowe jest nie do zalegalizowania, nie wykonuje się robót remontowych na obiekcie przeznaczonym do rozbiórki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] roku, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż pismem z dnia 4 sierpnia 2015 roku I. P. wniosła o natychmiastowe wyłączenie z eksploatacji linii SN 15kV samowolnie zrealizowanej tuż przy domu w którym mieszka, z uwagi na katastrofalny stan techniczny powodujący zagrożenie życia, zdrowia i mienia, biegnącej przez działki 810/3, 810/7 i 810/8 w miejscowości Ł. Następnie w uzupełnieniu do ww. wniosku strona wyjaśniła, że zagrożeniem nie jest stan techniczny samowolnie posadowionego przechylonego słupa (który został źle osadzony w gruncie), lecz jego pochylenie, co skutkuje coraz to większym naprężeniem posztukowanych i już mocno naprężonych linii z realnym zagrożeniem ich pęknięcia, a słup nadal pochyla się.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...]M– na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – odmówił wszczęcia na wniosek I. P. postępowania w przedmiocie stanu technicznego linii SN 15kV zlokalizowanej na działkach nr ewid. 810/3, 810/7, 810/8 obręb [...], gmina B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 roku, sygn. II SA/Łd 962/15 uchylił postanowienia organów obu instancji. Sąd w uzasadnieniu wskazał, iż nie jest okolicznością wykluczającą wszczęcie postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego, fakt toczącego się postępowania legalizacyjnego, nawet przy założeniu, że może ono doprowadzić do rozbiórki (nie jest jednak wykluczone, iż organy w toku postępowania legalizacyjnego nie stwierdzą samowoli budowlanej). Wynik postępowania legalizacyjnego nie ma jednak o tyle znaczenia, bo wszak zupełnie innym celom służą oba tryby i opierają się o odmienną regulację materialną. Obowiązki nakładane na mocy art. 66 Prawa budowlanego mają charakter naprawczy, zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Nie służą one do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a ww. przepis nie służy usuwaniu skutków samowoli budowlanej. Jedynym celem wskazanego unormowania jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, przy czym przepis dotyczy wszelkich obiektów, bez względu na to, czy wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
W toku postępowania organ powiatowy, w dniu 5 maja 2016 roku przeprowadził oględziny w sprawie stanu technicznego linii jednak nie stwierdził złego stanu technicznego słupów, a jedynie niewielkie ubytki w ich poszyciu. Jednocześnie ustalono, że słup przelotowy z odłącznikiem nie trzyma pionu. Z wyjaśnień udzielonych przez przedstawicieli gestora sieci wynika, że zwisy powinny spełniać odpowiednie normy. Przedstawiciele gestora nie przedstawili aktualnych przeglądów technicznych dotyczących przedmiotu oględzin, a z wyjaśnień udzielonych przez nich wynika, że I. P. nie udostępnia posesji w celu wykonania pełnego przeglądu. I. P. wyjaśniła, iż nie wyraża zgody jedynie na pionizację słupa, a na wszystko pozostałe zgodę wyraża. Nadto oświadczyła, że słup, który nie trzyma pionu został samowolnie źle osadzony w grząskim gruncie i przechyla się cały czas coraz bardziej, a linie SN 15kV łączące z transformatorem wyprężają się coraz bardziej w związku z czym od dawna nie spełniają normy zwisu i są posztukowane. W tak ustalonym stanie faktyczno – prawnym organ wydał kwestionowaną w odwołaniu decyzję.
Następnie organ odwoławczy cytując treść art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego wyjaśnił, że tenże przepis ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Przepis ten ma umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, a do wydania decyzji wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie przepisem art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz do zapewnienia, dochowując należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obejmują sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych m.in. w art. 61 Prawa budowlanego. Jak podkreślił organ, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. W konsekwencji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia innych, niż przewidziane w nim, nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Przepisy wskazują jednoznacznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, jako podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego.
Jak zaakcentował organ, w sprawie organ powiatowy stwierdził, iż słup przelotowy, zlokalizowany na nieruchomości odwołującej nie trzyma pionu. Ponadto jak wynika z "Oceny technicznej prawidłowości eksploatacji oraz prawidłowości budowy i przebudowy stacji transformatorowej 15/0,4 kV nr 8-0057 w Ł., gm. B., znajdującej się na działce nr 810/3 wraz z linią energetyczną średniego napięcia 15kV biegnącą przez działki 810/3, 810/7, 810/8 obręb [...], gm. B." (złożonej przez gestora sieci w postępowaniu prowadzonym w sprawie legalności ww. linii), stanowisko słupowe nr 21, wymaga bezzwłocznego wykonania pionowania, gdyż dalsza jego eksploatacja grozi porażeniem prądem bądź urazem mechanicznym osób lub zwierząt przebywających w pobliżu słupa.
W ocenie organu ocena, kto ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan, wyczerpujący dyspozycję art. 66 Prawa budowlanego, nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów nadzoru budowlanego. Intencją normy zawartej w art. 66 Prawa budowlanego jest wyłącznie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (w aspekcie przepisów prawa administracyjnego). Prawo dochodzenia odszkodowania przysługuje przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.
Zdaniem organu, użyte w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego pojęcie "nieodpowiedni" jest określeniem nieostrym i brak jest jego legalnej definicji. Określenie "nieodpowiedni" stan techniczny budynku należy odnieść do sytuacji, w której ustalony stan techniczny obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Przyjęcie odmiennej koncepcji, tj. uznanie iż stan nieodpowiedni nie jest równoznaczny z naruszeniem określonej normy prawnej, oznaczałoby w istocie uprawnienie do nakładania obowiązków na właściciela obiektu, niewynikających z przepisów prawa.
Natomiast okoliczność zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji z art. 66 Prawa budowlanego, musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie musi znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania jej zatem nie wystarczy ogólne twierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 Prawa budowlanego.
Usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego zawsze powinno uwzględniać indywidualne cechy kontrolowanego obiektu, a rodzaj i zakres nakazów skierowanych do inwestora powinien być zależny od ustalonych konkretnych potrzeb.
Następnie organ wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia niewłaściwego stanu technicznego obiektu budowlanego zobowiązany jest on do wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 66 – 68 Prawa budowlanego. Decyzje te mają na celu usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przez wykonanie remontu, odbudowy czy nawet rozbiórki obiektu.
Cytując treść art. 108 K.p.a. organ podkreślił, że decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. W postępowaniu stwierdzono, iż słup na działce nr ewid. 810/8 nie trzyma pionu, a dalsza jego eksploatacja grozi porażeniem prądem oraz urazem mechanicznym osób lub zwierząt przebywających w pobliżu.
Organ odwoławczy w sprawie nie ma wątpliwości, iż zachodzą przesłanki do wydania nakazu, o jakim mowa w decyzji, jak również do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z oględzin przeprowadzonych w dniu 5 maja 2016 roku wynika, że sporny słup nie trzyma pionu, a autor powołanej wcześniej "Oceny technicznej (...)" z dnia 28 listopada 2016 roku wskazał, iż stanowisko słupowe nr 21, wymaga bezzwłocznego wykonania pionowania, gdyż dalsza jego eksploatacja grozi porażeniem prądem oraz urazem mechanicznym osób lub zwierząt przebywających w pobliżu słupa. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ stwierdził, iż kontestowana decyzja została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia.
Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż wszczęcie postępowania w sprawie legalności nie wyklucza wszczęcia postępowania, którego celem będzie ustalenie czy stan techniczny słupa i zawieszonych linii jest nieodpowiedni i czy powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter naprawczy, zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom, nie służą do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem, tenże przepis nie służy usuwaniu skutków samowoli budowlanej. Wobec tego to czy linia SN wraz ze stacją trafo powstały legalnie oraz czy możliwa będzie ich ewentualna legalizacja w obecnym kształcie rozstrzygnie odrębne postępowanie prowadzone w tej sprawie przez organ powiatowy.
Ustosunkowując się zaś do treści skargi z dnia 21 października 2016 roku dotyczącej działalności powiatowego organu nadzoru, organ wojewódzki wyjaśnił, iż uwzględnił zawarte w niej uwagi przy wydawaniu rozstrzygnięcia, co znalazło odzwierciedlenie w jego treści. Wszelkie inne kwestie, takie jak odległości spornej linii od domu, oraz to, czy linia ma wymagane normą zwisy, będą rozstrzygnięte w odrębnie prowadzonym postępowaniu w sprawie legalności budowy tejże linii.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego I. P. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, bowiem organy nie sprawdziły zużycia technicznego słupów, podczas gdy jest ono znaczne. Słupy stanowią zagrożenie bez względu na to, czy będą spionizowane, czy nie. Oprócz stwierdzonych przez organ ubytków w poszyciu słupów, jak wskazała skarżąca każdy z 9 samowolnie posadowionych słupów, jak napisano w "Opinii technicznej (...)" z dnia 28 listopada 2016 roku ma widoczne oznaki korozji wsporczej. Ponadto, ze względu na zbyt duże wartości rezystancji uziemienia stacji słupowej SN/NN i słupów SN, linia nie może być bezpiecznie użytkowana. Decyzja nakazująca pionizację słupa samowolnie posadowionego w grząskim gruncie i nietrzymającego pionu, nie zmieni katastrofalnego stanu technicznego słupa, jak i całej linii, która jest sztukowana, bowiem wielokrotnie ulegała zrywaniu. Gestor sieci nie jest zainteresowany legalizacją samowoli budowlanej, bowiem nie wykonał postanowienia organu nadzoru budowlanego, a opracował dokumentację techniczno – prawną dotyczącą przebudowy i modernizacji sieci, dlatego w każdej chwili może zdemontować samowolę budowlaną. Zdaniem skarżącej, organy zamiast nakazywać pionizację słupa, powinny zobowiązać gestora sieci do natychmiastowego wstrzymania jej użytkowania i jej rozbiórki. Aktualny przebieg linii jest bardzo uciążliwy dla właściciela gruntu wykluczając wykorzystanie działki budowlanej. Przebieg linii powinien najmniej kolidować z możliwością zagospodarowania nieruchomości przez którą przebiega.
Ponadto skarżąca zaakcentowała, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej, bowiem choruje na białaczkę, która – jej zdaniem – jest wynikiem nieprawidłowej lokalizacji linii w znacznym zbliżeniu do budynku mieszkalnego. Na nowotwór krwi choruje także jej córka, choć w rodzinie nigdy nie było takich chorób.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 106 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 25 września 2009 roku, sygn. akt: I OSK 1403/08, wszystkie orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić wypada, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poza sporem w sprawie jest okoliczność, iż przedmiotem oceny legalności jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nakazania – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego – usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez pionizację słupa.
W ocenie składu orzekającego, organy obu instancji naruszyły przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji.
Tytułem wstępu należy wskazać, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Organy są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Wynik postępowania wyjaśniającego powinien być przedstawiony w uzasadnieniu decyzji skonstruowanym zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 K.p.a.
Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z zacytowanego przepisu wynika, że możliwość nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 66 Prawa budowlanego powiązana jest z nieprawidłowościami, powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego, czy też estetycznego budynku. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 roku, sygn. akt: II SA/Po 688/12).
Zacytowany przepis art. 66 Prawa budowlanego wymienia cztery przesłanki, które uzasadniają ingerencję organu nadzoru budowlanego w zakresie nakazania właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Sądu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego powinien poczynić ustalenia w odniesieniu wszelkich przesłanek wymienionych w tym przepisie. Tymczasem – w sprawie – organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy, przedmiotem swojego zainteresowania uczynili tylko przesłanki wymienione w punkcie 1 i 3 art. 66 Prawa budowlanego. Wszak, organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego w podstawie prawnej wydanej w sprawie decyzji wskazał przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Lektura akt administracyjnych także potwierdza, że przedmiotem zainteresowania i ustaleń tegoż organu były przede wszystkim kwestie związane z wykazaniem, że stan techniczny słupa nie jest odpowiedni, bowiem jest on pochylony, nie trzyma pionu. Niewątpliwie ustalenie, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym ze swej istoty może skutkować uznaniem, że jednocześnie zagraża on życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Organy obu instancji nie uczyniły jednak przedmiotem swojego zainteresowania oceny czy obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, ani to czy nie powoduje on swym wyglądem oszpecenia otoczenia. Stwierdzenie w tym zakresie uzasadnia postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i w konsekwencji art. 107 § 3 K.p.a. Z tego powodu niezbędne jest ponowne poczynienie przez organ administracji ustaleń w zakresie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych, jak i w treści rozstrzygnięcia tego organu. W ocenie Sądu, przedstawione uchybienie ma o tyle wpływ na rozstrzygnięcie, że w razie stwierdzenia zaistnienia innych okoliczności wymienionych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego (poza okolicznością wskazaną w punkcie 1 i 3), może dojść do odmiennego ukształtowania obowiązków nałożonych na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w trybie komentowanego przepisu.
Odnosząc się do zarzutów skargi – w świetle powyższych uwag – wyjaśnić wypada, iż niewątpliwie kwestia zużycia technicznego słupa, określonego przez autorkę skargi jako znaczne, będzie przedmiotem uwagi organów nadzoru budowlanego w toku ponownie prowadzonego postępowania. Podobnie przedmiotem ustaleń powinna być kwestia bezpiecznego użytkowania linii z uwagi na poziom rezystancji.
Natomiast kwestia uciążliwości powodowanych umiejscowieniem słupa i jego negatywnym wpływem na zdrowie mieszkańców położonego nieopodal budynku, wykracza poza przedmiot postępowania, zatem pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Kwestie natomiast odległościowe między budynkiem mieszkalnym, a umiejscowieniem słupa czy całej linii SN, powinny być przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego w prowadzonym postepowaniu legalizacyjnym, które – jak wynika z akt administracyjnych – jest w toku.
Konkludując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a.
O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi w osobie adwokata orzeczono, jak w punkcie drugim wyroku, na mocy art. 250 P.p.s.a. oraz § 3, § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714).
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło