II SA/Łd 117/18
WyrokWSA w Łodzi2018-04-06
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Sławomir Wojciechowski, Joanna Sekunda – Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające stwierdzenia zgodności projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wydane na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodne z prawem, gdy projektowany podział nie pokrywa się z liniami podziału wewnętrznego wskazanymi na rysunku planu miejscowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia zgodności projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podział nieruchomości musi być zgodny z planem miejscowym, zarówno pod względem przeznaczenia terenu, jak i możliwości jego zagospodarowania. Projektowany podział, który nie uwzględnia linii podziału wewnętrznego wskazanych na rysunku planu i nie spełnia wymogów dotyczących szerokości działek i dróg dojazdowych, jest niezgodny z planem.Stan faktyczny
K. K. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. odmawiające stwierdzenia zgodności projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz postanowień planu miejscowego, twierdząc, że proponowany podział jest zgodny z planem. Organy administracji uznały projekt podziału za niezgodny z planem, wskazując na rozbieżności z liniami podziału wewnętrznego oraz wymogami dotyczącymi szerokości działek i dróg dojazdowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. LS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. K., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia zgodności projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Wójta Gminy R. postanowieniem z dnia [...] odmówił stwierdzenia zgodności projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] działek nr ewid. 568/4 i 568/5 z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy R. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 2147 ze zm., dalej jako: "u.g.n.").
W zażaleniu na powyższe postanowienie K. K. wniosła o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie, że zaproponowany podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Kontestowanemu postanowieniu autorka zażalenia zarzuciła naruszenie art. 93 ust.2 u.g.n. przez błędne uznanie, że w zakresie wydzielenia działek nr ewid. 620, 624, 626, 629 i 632 proponowany podział nieruchomości jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego, zaś w części wydzielenia działek nr ewid. 617, 618, 619, 621, 622, 623, 625, 627, 628, 630 i 631 proponowany podział nieruchomości nie spełnia warunków zawartych w planie miejscowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n.). Wspomniana zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Przedmiotem postępowania jest opiniowanie projektowanego podziału nieruchomości stanowiącej własność K. K. położonej w miejscowości C. gm. R. działki nr ewid. działek 568/4 i 568/5 o łącznej powierzchni 2,77 ha. Nieruchomość położona jest na terenie w części objętym planem miejscowym zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R., fragmenty wsi: B., B., B., B., C., D., G., G., K., L., L., L., M., N., P. W., P., S., S., Ś., Ś., W., W., Z., Z., Z. i Ż. (Dz. Urz. Woj. [...] poz. [...]) i w części objętym planem miejscowym zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. (obszary wsi: B., D., G., K., K., M., S., Z., Z. i Z. oraz fragment wsi C.) (Dz. Urz. Woj. [...] nr 265, poz. [...]).
W planie z 2016 roku – § 3 ust. 3 pkt 5 – określono, że obowiązujący zakres rysunków miejscowego planu obejmuje linie podziału wewnętrznego jako zasadę podziału na działki budowlane. Kolejno w § 4 ust. 3 pkt 10 uchwały wskazano, że ilekroć w planie miejscowym jest mowa o "linii podziału wewnętrznego terenów o różnym przeznaczeniu lub zasadach zagospodarowania", należy rozumieć linię określoną rysunkiem planu określającą zasadę podziału na działki budowlane. W § 9 uchwały określono zasady podziału oraz scalenia i podziału nieruchomości wskazując, że:
1) pokazane na rysunku planu linie podziału wewnętrznego jako zasada podziału, obowiązują w zakresie kierunku przebiegu granic nowego podziału oraz usytuowania działek w stosunku do dróg;
2) wielkość i kształt działek budowlanych, istniejącej zabudowy, winny być dostosowane do potrzeb związanych z funkcjonowaniem obiektów, przy zachowaniu wymogów przepisów odrębnych;
3) fragment działki przeznaczony w ramach działki budowlanej pod dojazd, winien posiadać szerokość minimum 5 m (ustalenie dotyczy odpowiednio wydzielanych dojazdów do nieruchomości pozostających po wydzieleniu działki lub działek budowlanych);
4) dopuszczalne jest wyznaczanie granic podziału nieruchomości bez ograniczeń zawartych w planie w sytuacji, gdy nowa granica działki ewidencyjnej pokrywa się z linią rozgraniczającą tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
5) przy wydzielaniu działek przeznaczonych pod drogi lub dojazdy należy zachować trójkątne poszerzenie pasa drogowego w obrębie skrzyżowania, o długości boków równoległych do osi jezdni dla dróg dojazdowych i lokalnych – 5 m;
6) w obszarach objętych planem nie wyznacza się granic obszarów wymagających obowiązkowego przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości;
7) zasady podziału nieruchomości określone w treści uchwały są zasadami scalenia i podziału lub połączenia i podziału nieruchomości na działki budowlane;
8) działki gruntu dla realizacji stacji transformatorowych winny spełniać warunki:
a) wymiarów minimum 6 m x 5 m dla stacji transformatorowej wnętrzowej,
b) wymiarów minimum 3 m x 2 m dla stacji transformatorowej słupowej,
c) bezpośredniego dostępu do drogi publicznej;
9) działki gruntu dla realizacji publicznych placów zabaw dla dzieci o wielkości minimum 500 m2;
10) granice wewnętrznego podziału terenu na działki budowlane winny zachować kąt 90° z tolerancją +/- 5° w stosunku do osi pasa drogowego lub być równoległe albo prostopadłe do istniejących granic działek ewidencyjnych.
Nieruchomość będąca przedmiotem opiniowania jest położona w obszarze oznaczonym symbolem 5.81 KD.D, 5.83.MNu i 5.43 R,RL. Zgodnie z ustaleniami planu miejscowego teren oznaczony symbolem 5.81 KD.D to tereny dróg publicznych – droga dojazdowa. Jako zasady i warunki zagospodarowania określono, że jest to droga o jednej jezdni i dwóch pasach ruchu, jezdnia o nawierzchni twardej, szerokość pasa drogowego 10 m, z uwzględnieniem warunku zawartego w § 9 pkt 5 uchwały, na odcinku stycznym do działek nr ewid. 495/2, 494, i 493, szerokość pasa drogowego na wynosić 8 m. Teren określony symbolem 5.83 MNu oznacza przeznaczenie na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami. Jako zasady i warunki zagospodarowania terenu określono, że:
a) budynki mieszkalne i usługowe o wysokości do dwóch kondygnacji nadziemnych;
b) wysokość pozostałych budynków – jedna kondygnacja nadziemna, maksymalnie do 6 m;
c) wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki do 30%;
d) wskaźnik intensywności zabudowy na działce budowlanej od 0,1 do 0,6;
e) udział powierzchni biologicznie czynnej, co najmniej 35% działki budowlanej;
f) zasady podziału nieruchomości:
- wielkość działki budowlanej minimum 1.000 m2 przy zachowaniu szerokości frontów działki od strony drogi publicznej minimum 18 m,
- dopuszcza się wydzielenie działki budowlanej opartej na dojeździe (według rysunku planu) o szerokości minimum 5 m,
- działki gruntu, nie spełniające powyższych warunków mogą być wydzielane wyłącznie jako części uzupełniające innych nieruchomości w celu utworzenia działki budowlanej.
Teren określony symbolem 5.43 R,RL zgodnie z tekstem i rysunkiem planu z 2003 roku oznacza przeznaczenie tereny pod rolnictwo i leśnictwo. Jako zasady i warunki zagospodarowania wskazano zakaz realizacji budynków, szerokość dojazdów gospodarczych minimum 5 m, dopuszczenie zalesienia istniejących terenów rolnych i nieużytków.
Na marginesie Kolegium dostrzegło, że w postanowieniu organu pierwszej instancji i na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości omyłkowo teren ten został oznaczony symbolem 5.34 R.RL zamiast 5.43 R.RL. Omyłka ta nie ma w sprawie znaczenia, ponieważ przedmiotem sprawy jest teren nieruchomości położony poza tym obszarem.
Jak podkreśliło Kolegium, dla nieruchomości znajdującej się w obszarze oznaczonym symbolem 5.83.MNu i 5.KD.D zostały określone rysunkiem planu linie wewnętrznego podziału nieruchomości na działki budowlane oraz dostęp do drogi publicznej dla działek położonych w głębi nieruchomości. Proponowany przez właścicielkę projekt podziału nieruchomości nie pokrywa się z rysunkiem planu. Z mapy ze wstępnym projektem podziału przewidziano do wydzielenia 15 działek budowlanych i 1 działkę przeznaczoną na skomunikowanie nowowydzielonych działek położonych w głębi nieruchomości z drogą publiczną oznaczoną na rysunku planu symbolem 5 KD.D. Rysunek planu przewiduje wydzielenie 12 działek ewidencyjnych z dostępem bezpośrednim do drogi publicznej.
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego i ma wiążący charakter dla organu dokonującego podziału nieruchomości. Z teksu i rysunku planu wynika, że podział nieruchomości może być dokonany tylko w zgodzie z nim, czyli po uwzględnieniu linii wewnętrznego podziału na działki budowlane.
Zarzuty zażalenia – w ocenie organu – nie zasługują na uwzględnienie. Wskazana w zażaleniu sugestia, że zasady określone w planie miejscowym dotyczą tylko podziałów dokonywanych w ramach szczególnego postępowania jakim jest scalenie i podział lub połączenie i podział jest nadinterpretacją zapisów planu miejscowego. W § 9 uchwały ustalającym zasady podziału oraz scalenia i podziału nieruchomości w pkt 6 i 7 określono, że nie wyznacza się granic obszarów wymagających obowiązkowego przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości a zasady podziału nieruchomości określone w treści uchwały są również zasadami w przypadku scalenia i podziału lub połączenia i podziału nieruchomości na działki budowlane. Zarzut, iż niemożliwe jest wydzielenie 12 działek budowlanych stosownie do zapisu szczegółowego obejmującego obszar 5.83 MNu jest – zdaniem Kolegium – bezzasadny. Działki budowlane od strony drogi publicznej winny mieć front nie mniejszy niż 18 m, natomiast fragmenty działek budowalnych wydzielone w głębi nieruchomości dostęp do drogi publicznej jako dojazd o szerokości nie mniejszej niż 5 m. Powyższy warunek wynika z § 9 pkt 3 uchwały. Z rysunku planu wynika, że możliwe jest wydzielenie 6 działek budowlanych bezpośrednio przyległych do drogi publicznej, z frontem o szerokości minimum 18 m i 6 działek również z dostępem do drogi publicznej poprzez dojazd o szerokości 5 m. Łączna szerokość nieruchomości od strony drogi publicznej wynosi 163,8 m, wydzielenie działek wg rysunku planu w minimalnych szerokościach wyniosłoby 138 m (6 x 18 m + 6 x 5 m = 138 m).
W zakresie dotyczących zbędności określania w planie miejscowym zasad i warunków podziału nieruchomości w kontekście uregulowań zawartych w ustawach planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obecnie obowiązującej (t. ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1073 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."), jak i poprzedniej (tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jedn. Dz. U. z 1999 roku nr 15, poz. 139 ze zm.) Kolegium stwierdziło, że kwestia ta wykracza poza granice postępowania. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, przez co ma moc powszechnie obowiązującą na obszarze działania organu samorządu terytorialnego, który go ustanowił.
W konkluzji Kolegium napisało, że zaproponowany przez właścicielkę projekt podziału nieruchomości w kształcie wynikającym z przedłożonej mapy podziału jest niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowani przestrzennego, w związku z czym uzasadniona jest odmowa stwierdzenia zgodności tego podziału z planem miejscowym.
W skardze na powyższe postanowienie K. K. wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 93 ust. 2 u.g.n. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że zgodność podziału geodezyjnego z ustaleniami planu miejscowego polega na dokonaniu tego podziału po uwzględnieniu linii wewnętrznego podziału na działki budowlane podczas gdy z przepisów tych wynika, że zgodność z ustaleniami planu dotyczy przeznaczenia terenu oraz możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu;
2) § 9 pkt 7 planu z 2016 roku, poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji nieuprawnione zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że z przepisu tego wynika, iż określone w treści uchwały zasady podziału nieruchomości są zasadami podziału nieruchomości, dokonywanego na podstawie art. 93 u.g.n. podczas gdy z przepisu tego wyraźnie wynika, że zasady podziału nieruchomości określone w treści planu są zasadami scalenia i podziału lub połączenia i podziału nieruchomości na działki budowlane;
3) § 17 ust. 6 pkt 2 lit. f tiret drugie oraz rysunku nr 10 załącznika nr 11 do planu z 2016 roku w zw. z § 9 pkt 7 tego planu, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji nieuprawnione zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że przepis ten wraz z rysunkiem planu znajduje zastosowanie w odniesieniu do podziału nieruchomości dokonywanego na podstawie art. 93 u.g.n. podczas gdy wprowadzenie do wyliczenia zawarte w § 17 ust. 6 pkt 2 lit. f brzmi "zasady podziału nieruchomości" a z § 9 pkt 7 planu wynika, że zasady podziału nieruchomości określone w treści planu są zasadami scalenia i podziału lub połączenia i podziału nieruchomości na działki budowlane;
4) § 9 pkt 5 i pkt 10, § 17 ust. 4 oraz ust. 6 pkt 1 planu z 2016 roku poprzez ich niezastosowanie podczas gdy z przepisu art. 93 ust. 2 u.g.n. wynika, że zgodność z ustaleniami planu dotyczy przeznaczenia terenu oraz możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, a wskazane przepisy zawierają takie właśnie ustalenia;
5) § 271 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 8 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 roku poz. 1422), poprzez ich niezastosowanie podczas gdy zawarte w tych przepisach normy rzutują na sposób zagospodarowania wydzielanych działek gruntu a tym samym determinują dokonanie podziału nieruchomości;
ewentualnie w przypadku gdy Sąd nie podzieli ww. zarzutów skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
6) § 9 pkt 1 planu z 2016 roku, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że projekt podziału nieruchomości ma się pokrywać z liniami podziału wewnętrznego a więc, że linie podziału wewnętrznego obowiązują w zakresie konkretnego przebiegu granic wydzielanych działek podczas gdy z przepisu tego wynika, że pokazane na rysunku planu linie podziału wewnętrznego jako zasada podziału obowiązują w zakresie kierunku przebiegu granic nowego podziału oraz usytuowania działek w stosunku do dróg.
Opierając się na wskazanych zarzutach autorka skargi wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd skargę oddala w całości albo w części.
Zdaniem Sądu – wbrew zarzutom skargi – organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przepis art. 93 ust. 1 u.g.n. stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Stosownie do ust. 2 zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Z art. 93 ust. 4 u.g.n. wynika natomiast, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Opinię tę wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 u.g.n.).
Ustawodawca w znacznym stopniu wyjaśnił treść i znaczenie kryterium podziału polegające na badaniu zgodności z planem miejscowym, gdyż w art. 93 ust. 2 u.g.n. wskazał, że zgodność z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Powyższe oznacza, że przy zatwierdzaniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu, a także czy służy temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału z punktu widzenia jego zgodności z planem jest konieczność badania możliwości przyszłego gospodarowania nowo utworzonych działek, właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Oznacza to, że organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału (tak: G. Bieniek i inni w Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007, wyd. 2, str. 354 i nast.). Innymi słowy, opiniując projekt podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu.
Zgodnie z art. 14 ust. 8 powołanej wcześniej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu. Z art. 6 u.p.z.p. wynika, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ograniczenia prawa własności nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Należy mieć jednakże na uwadze, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości miałyby powstać działki, które mają co prawda przewidzianą w planie funkcję, ale każdej z nich nie da się zagospodarować zgodnie z tą funkcją w przewidziany w planie miejscowym sposób, to podział nie będzie spełniał warunku zgodności z planem miejscowym. Ewidencyjny podział nieruchomości pełni więc rolę służebną wobec planu miejscowego i musi być zgodny zarówno z częścią graficzną, jak i z częścią tekstową planu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 roku, sygn. I SA/Wa 1918/04, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl; Ewa Bończak – Kucharczyk. Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, System Informacji Prawnej LEX oraz Marian Wolanin "Podziały i scalenia nieruchomości’ Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2011). Organ zobowiązany jest do ustalenia, jakie jest przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym i czy istnieje możliwość wykorzystania powstałych w wyniku podziału działek zgodnie z przeznaczeniem. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 października 2012 roku, sygn. II SA/Łd 834/12).
Wreszcie należy wskazać, że tego rodzaju podział poprzedza podział prawny nieruchomości, który następuje na skutek przeniesienia własności, wyodrębnionych na skutek podziału geodezyjnego, działek ewidencyjnych gruntu. W ten sposób stają się one odrębnymi nieruchomościami. Podział geodezyjny musi więc zatem uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego w taki sposób, aby przyszli, nowi właściciele, którzy nabędą wydzielone działki, mogli z nich korzystać, zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania, określonymi w planie.
Opiniując zatem zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym. Ocena ta dotyczy oczywiście całości nieruchomości, to jest każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału.
Bezsporne jest, że planowana do nieruchomość, na którą składaj się działka nr ewid. 568/4 i 568/5 znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a konkretnie dwoma planami miejscowymi (planem z 2003 roku i planem z 2016 roku).
Organy obu instancji orzekły w niniejszej sprawie, negatywnie opiniując projekt podziału nieruchomości, jako niezgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uznając, że podział musi przebiegać według pokazanych na rysunku planu linii podziału wewnętrznego jako zasada podziału (§ 9 pkt 1 planu z 2016 roku), a ponadto nowowydzielona działka budowlana powinna mieć szerokość minimum 18 m od strony drogi publicznej (§ 17 ust. 6 pkt 2 lit. "f" planu z 2016 roku) którego to kryterium nie spełnia część działek. Dojazd do wydzielonych działek powinien odbywać się drogą wewnętrzną o szerokości minimum 5 m (§ 9 pkt 3 planu z 2016 roku). Okoliczności tych nie kwestionowała też strona skarżąca.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy w sposób wystarczający wyjaśniły kwestie dotyczące braku możliwości podziału nieruchomości, przytaczając stosowne postanowienia uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydając opinię o braku zgodności projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, biorąc pod uwagę tak część graficzną, jak i opisową planu, Kolegium zasadnie wskazało, że proponowany podział nie uwzględnia przede wszystkim postulowanego na rysunku planu z 2016 roku podziału nieruchomości. Plan wskazuje na dopuszczalność podziału działki z koniecznością wydzielenia 3 dróg dojazdowych, a skarżąca zaproponowała utworzenie jednej drogi wewnętrznej. Już z tego powodu proponowany podział nieruchomości należy ocenić jako naruszający zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji uznać zatem należy, że proponowany przez skarżącą podział terenu nie spełnia bezwzględnego ustawowego wymogu – zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego organy nie mogły zaopiniować przedłożonego projektu pozytywnie.
Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku postępowania Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić wypada, iż żaden z nich nie zyskał uznania składu orzekającego z przyczyn skazanych powyżej. Ponadto, wbrew twierdzeniom autora skargi, zasady podziały nieruchomości określone w planie miejscowym z 2016 roku nie znajdują zastosowania wyłącznie do procedury podziału i scalania nieruchomości lub połączenia i podziału nieruchomości na działki budowlane. W sprawie nie mogło dojść do naruszenia § 271 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 8 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem ten przepis w sprawie nie znajdował zastosowania.
Na marginesie należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wstępny podział nieruchomości. W sprawie tej Sąd nie może zatem badać legalności uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli skarżąca kwestionuje postanowienia ww. planów miejscowych dotyczące zasad podziału nieruchomości, to może ewentualnie zainicjować postępowanie mające na celu zbadanie legalności, pozostającego w obrocie prawnym, powyższego aktu prawa miejscowego.
Końcowo podkreślić należy, iż mimo że skarżąca nie podnosiła argumentów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych Sąd, który nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zobligowany był także rozważyć ewentualne naruszenia w tym zakresie. Sąd jednak nie dopatrzył się uchybień na tej płaszczyźnie, gdyż postępowanie w sprawie było przeprowadzone w sposób rzetelny i dokładny, co znalazło swoje potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych i w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm.).
Konkludując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło