II SA/Łd 1171/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Irena Krzemieniowska, Sędziowie sędzia NSA Janusz Nowacki, asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu J. B.-K., prowadzącemu Kancelarię Prawniczą w Ł. przy ul. W, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu M. S. i kwotę powyższą wypłacić radcy prawnemu J. B.-K. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Decyzją z dnia [..] Nr [..] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. Nr 87 z 2001r. poz. 960) oraz art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu M. S. z pobytu stałego z lokalu nr 21 przy ulicy A w Ł. W uzasadnieniu podniesiono, że wobec faktu orzeczenia prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. w przedmiocie eksmisji M. S. z przedmiotowego lokalu oraz z uwagi na spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu zasadne jest orzeczenie o wymeldowaniu. W odwołaniu M. S. zwrócił się do Wojewody Ł. o zmianę zaskarżonej decyzji. Podniósł, że sprzedaży lokalu przy ul. A, który otrzymał w 1975 roku z Zakładów "A" , na rzecz jego córki, dokonano "za jego plecami", a on sam o tej transakcji dowiedział się dopiero w 2000 roku. Wystąpił o ponowne rozpoznanie sprawy oraz unieważnienie aktu własności, przyznającego lokal córce. Wojewoda [..] po rozpatrzeniu odwołaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, i wobec utraty mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 tejże ustawy, orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 716) uznał, iż spełnione zostały przesłanki wymeldowania skarżącego opisane w art. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. W świetle tego przepisu uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli osoba ta bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że przesłanka ta została spełniona. W przedmiotowej sprawie wykonany bowiem został wyrok eksmisyjny M. S. z lokalu nr 21 przy ul. A. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie podjął decyzję o wymeldowaniu. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, unieważnienie aktu własności mieszkania, zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. i zwolnienie od kosztów w całości. M. S. jeszcze raz powołał się na fakt , że sprzedaży lokalu na rzecz jego córki dokonano bez jego wiedzy i zgody, a z mieszkania został przez córkę wyrzucony. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 roku pełnomocnik skarżącego adwokat J. B.-K. poinformował, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o unieważnienie umowy sprzedaży mieszkania córce skarżącego. Do uznania Sądu pełnomocnik pozostawił wniosek o ewentualne zawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Pełnomocnik organu wniósł o nieuwzględnienie tego wniosku z uwagi na fakt, iż wyrok w sprawie eksmisji skarżącego nie został wzruszony, a ewentualne pozytywne zakończenie sprawy o unieważnienie aktu własności mieszkania spowoduje możliwość ponownego zameldowania się skarżącego. Sąd mając na uwadze przepis art. 125§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego uznając, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie zależy od wyniku postępowania sądowego toczącego się przed sądem powszechnym w sprawie o unieważnienie aktu własności mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Z treści zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji bezsprzecznie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało oparte na stanie faktycznym opisanym w pierwszej części art. 15 ust. 2 ww ustawy, a więc z uwagi na utratę uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 ww ustawy i z powodu opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Godzi się również podnieść, że zdaniem Sądu w tym składzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dni 27 maja 2002r. (sygn K 20/01) powoływany przez organ odwoławczy i związana z nim utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy ( od dnia 20 czerwca 2002r.) nie powoduje, że organ był zwolniony z obowiązku badania utraty uprawnień do przebywania w lokalu i poprzestaniu na ocenie i wyjaśnieniu tylko przesłanki opuszczenia lokalu, tak jak to stwierdził organ odwoławczy. Jednak zdaniem Sądu ustalenia poczynione przez organy pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu, gdyż skarżący w istocie utracił przymiot najemcy lokalu nr 24 przy ul. A, o czym świadczy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [..]. sygn. akt [..] oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Ł- S w Ł. z dnia [..] sygn. akt [..] w sprawie o eksmisje i wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [..] sygn. akt [..] oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.- S w Ł. z dnia [...] sygn. akt [..] w sprawie o unieważnienie czynności prawnej - prawomocne w dacie wydania decyzji organu I instancji. Również w świetle przepisów obowiązującej od 1 maja 2004r. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 93 poz. 887) kwestia uprawnień do lokalu w sprawach o wymeldowanie, pozostaje już poza sferą zainteresowań organu administracji, który decyzję w sprawie wymeldowania osoby wydaje na wniosek strony lub z urzędu, w przypadku opuszczenia miejsca stałego pobytu trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, że organy administracji kierują się zasadą swobodnej oceny dowodów i o ile wnioski mieszczą się w jej granicach pozostają pod ochroną , co w konsekwencji doprowadza do uznania decyzji za wydaną zgodnie z prawem. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego pod wskazanym adresem z uwagi na spełnienie przesłanki jego opuszczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto bowiem pogląd, że zamieszkiwanie w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. W tym kontekście oczywiste jest, że obowiązek opuszczenia lokalu mieszkalnego nr 21 przy ul. A w Ł. wraz z mieniem którym włada i osobami, których prawa reprezentuje nakazany M. S. wyrokiem eksmisyjnym i prawnie wykonany pozostaje w oczywistej sprzeczności z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem co do rozumienia pojęcia zamieszkiwania w danym lokalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto również stanowisko, że przez opuszczenie lokalu rozumie się nie tylko dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ale także pozostawienie tego miejsca pobytu w drodze postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 4 kwietnia 1985r. sygn. akt SA/Po 1137/84, nie publikowany). Również w wyroku z dnia 7 marca 1997r. sygn. akt II SA/Wr 519/96( nie publikowany) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organ administracji prowadzący ewidencję ludności nie może odmówić wymeldowania z miejsca stałego pobytu osoby, która z mocy sądowego tytułu wykonawczego utraciła uprawnienia do przebywania w określonym budynku (lokalu, pomieszczeniu) i w wyniku czynności egzekucyjnych została z tego miejsca usunięta. Powyższe orzeczenia oznaczają, że opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych może mieć charakter dobrowolny bądź wymuszony w wyniku postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie na uwagę zasługuje fakt, iż organy administracji zawiesiły postępowanie z wniosku V. S. o wymeldowanie M. S. do czasu zakończenia postępowania w sprawie o eksmisję. Zaskarżona decyzja organ I instancji została wydana w sytuacji, gdy organ dysponował prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [..] sygn. akt [..] oddalającym apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. S. w Ł. z dnia [..] sygn. akt [..] w sprawie o eksmisje i prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [..] sygn. akt [..] oddalającym apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Ł. - S w Ł. z dnia [..] roku sygn. akt [..] w sprawie o unieważnienie czynności prawnej (sprzedaży mieszkania). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst. jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 z późń.zm.) "Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób..." i służy tylko zarejestrowaniu pewnych faktów związanych z faktycznym miejscem pobytu określonych osób. W tej sytuacji wymeldowanie skarżącego było konsekwencją wydanego wyroku nakazującego skarżącemu opuszczenie spornego lokalu. Fakt wykonania tego wyroku był równoznaczny z opuszczeniem lokalu. W tej sytuacji organ uprawniony był do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, co stanowiło podstawę podjętej decyzji. W sytuacji, gdy skarżący odzyska prawo własności lokalu i zamieszka w tym lokalu będzie ponownie mógł wystąpić o zameldowanie się pod wskazanym adresem. Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 250 cytowanej ustawy.