II SA/Łd 118/26

Dnia 26 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2024 roku znak: 010070/680/9319575/2024 (postępowanie: [...]) w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. dc B. W. wniósł skargę z dnia 27 stycznia 2025 r. zatytułowaną: "Pozew o uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznanie świadczenia wychowawczego 800+". Skarga skierowana została do Sądu Okręgowego w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który przekazał ją w dniu 6 lutego 2025 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Następnie w dniu 9 lutego 2026 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie przekazał powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści przedmiotowej skargi wynika, że skarżący zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2024 r. wydaną w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. L.. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł m.in. o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej i umorzenie postępowania, wskazując, że w dniu 27 stycznia 2026 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie uchylił decyzję odmowną z dnia 4 grudnia 2024 r. i przyznał skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko A. W. (wcześniej A. L.) na okres od 1 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. w kwocie 800 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.), do rozpoznania spraw sądowoadministracyjnych w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) jest właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze lub osoba pobierająca świadczenie wychowawcze. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Użyty w tym przepisie zwrot "inne przyczyny" oznacza różne okoliczności skutkujące tym, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może być prowadzone. Jak bowiem wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi, co w sposób jednoznaczny wynika z jej treści, jest decyzja organu I instancji, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2024 r. wydana w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. L. (później A. W.). W pouczeniu zaskarżonej decyzji wskazano, że przysługuje od niej odwołanie do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2024 r. niezwłocznie po jej otrzymaniu, tj. w dniu 5 grudnia 2024 r. Odwołanie to zostało rozpoznane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w dniu 27 stycznia 2026 r. (tj. po wniesieniu przedmiotowej skargi) i decyzją wydaną w dniu 27 stycznia 2026 r. uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2024 r. i przyznał skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko A. W. na okres od 1 października 2024 r. do 31 maja 2025 r. w kwocie 800 zł miesięcznie. Zaznaczyć należy, że skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby w/w zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2019 r., II SA/Kr 424/19, LEX nr 2689419). W tych okolicznościach nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola zaskarżonej decyzji organu I instancji, tj. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2024 r. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu z wyżej przedstawionych przyczyn. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia. ds