II SA/Łd 1182/13

WyrokWSA w Łodzi2014-01-24

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa ustalającą prawo do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo istnienia wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta Ł. w tej samej sprawie i okresie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji nie naruszyły prawa. Właściwym organem do przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest Marszałek Województwa. Wcześniejsza decyzja Prezydenta Miasta Ł. została uchylona i wyeliminowana z obrotu prawnego, co wyklucza naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Sąd był związany wcześniejszym wyrokiem WSA w Łodzi (II SA/Łd 678/13), który przesądził o właściwości Marszałka Województwa.
Stan faktyczny
Skarżąca B. H. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa przyznającą dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Skarżąca podnosiła, że istnieje sprzeczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z tego samego okresu oraz kwestionowała właściwość organów. Wcześniejsza decyzja Prezydenta Miasta Ł. została uchylona.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia w postaci dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a."), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm., powoływana także jako: "ustawa"), art. 11 ust. 1 i 3, art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...], ustalającą uprawnienie B. H. do świadczenia w postaci dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 100,00zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2013r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło zasadniczy zarzut podniesiony przez B. H. w odwołaniu od decyzji organu I instancji, według którego zaskarżona decyzja została wydana pomimo istnienia aktualnie obowiązującej prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], orzekającej o przyznaniu tego samego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2013r. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Ł. działając z upoważnienia Marszałka Województwa [...] orzekł o uznaniu prawa B. H. do świadczenia rodzinnego w formie świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko K. H. w kwocie 520,00zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2010r. do 28 lutego 2017r. Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając z urzędu, przyznał B. H. prawo do dodatku pielęgnacyjnego, na okres od 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. w wysokości 100 zł miesięcznie. Jednakże w związku faktem, że instytucją właściwą do ustalenia uprawnienia do przedmiotowego świadczenia w związku z mającą miejsce w sprawie koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego był Marszałek Województwa [...], Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] działając na mocy art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylił w całości własną decyzję z dnia [...], o której wyżej mowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy powyższą organu I instancji z dnia 5 marca 2013r. Dalej Kolegium podniosło, że z ustaleń organu I instancji wynika, iż A. H. (ojciec dziecka K. H.) zamieszkuje na terenie Wielkiej Brytanii, gdzie jest osoba aktywną zawodowo. Natomiast dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w myśl art. 3 ust. 1 lit. j rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166, 30/04/2004) jest świadczeniem rodzinnym i zastosowanie do niego mają przepisy art. 21 w związku z art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego organem właściwym do przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego jest Marszałek Województwa [...]. W ocenie organu II instancji B. H. posiadając uprawnienie do świadczenie pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem K. H. jest też osobą uprawnioną do uzyskania dodatku do tegoż świadczenia, o jakim mowa w art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw i takież świadczenie na okres od 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2013r. zostało przyznane B. H. decyzją z dnia [...], nr [...]. Odnosząc się do zarzutu, iż w obrocie prawnym nie mogą istnieć dwie decyzje wydane w tożsamej sprawie Kolegium wyjaśniło, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] orzekająca o przyznaniu B. H. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniosła B. H. podnosząc tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że zaskarżona decyzja została wydana pomimo istnienia aktualnie obowiązującej prawomocnej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], orzekającej o przyznaniu tego samego dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na ten sam okres. Ponadto w ocenie skarżącej decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem właściwości rzeczowej, bowiem w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego wspierania niektórych osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne wynika, że świadczenie to w myśl art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. odnosi się do działu zabezpieczenia społecznego - świadczeń z tytułu inwalidztwa zapisane w art. 3 pod literą lit. c). W ocenie skarżącej pismo RCPS z dnia 26 lutego 2013r. skierowane do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. nie zawiera żadnych informacji, że Marszałek Województwa ustalił, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów w odniesieniu do tego konkretnego dodatku, ani też do świadczenia pielęgnacyjnego. Ogólnikowe stwierdzenie, że instytucją właściwą do ustalenia uprawnienia do przedmiotowego świadczenia w związku z mającą miejsce w sprawie koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego jest Marszałek Województwa [...] dotyczy w istocie art. 20 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 ustawy, natomiast nie spełnia wymogów art. 23a ust. 5 ustawy, który nakłada obowiązek rzeczywistego dokonania ustalenia, czy w przekazanej sprawie mają zastosowania przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie ustalono zatem, czy prawo miejsca zatrudnienia ojca przewiduje rodzaj świadczenia odpowiadający przyznanemu w Polsce świadczeniu pielęgnacyjnemu i dodatkowi do niego przysługującemu matce niepełnosprawnego dziecka w związku z rezygnacją zatrudnienia dla sprawowania opieki. Nie ustalono, czy w Wielkiej Brytanii świadczenie pielęgnacyjne i dodatek do niego kwalifikowane jest jako świadczenie rodzinne, czy jako świadczenie z tytułu inwalidztwa i czy podlega takim samym zasadom koordynacji. Zdaniem skarżącej prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 marca 2013r., sygn. akt Il SA/Łd 1303/12 przesądził, iż świadczenie pielęgnacyjne w ogóle nie powinno znajdować się w gestii Marszałka Województwa ponieważ znalazło się tam tylko w wyniku decyzji podjętej z rażącym naruszeniem prawa. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organ poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tak zakreślonej kognicji wykazała, że organy administracji nie naruszyły zarówno przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W tym miejscu wspomnieć wypada, że wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 678/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o uchyleniu w całości decyzji własnej z dnia [...], orzekającej o przyznaniu B. H. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. w wysokości 100 zł miesięcznie. Nie może być zatem mowy o naruszeniu przez organy administracji powagi rzeczy osądzonej. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd stwierdził, iż w sprawie przyznania spornego dodatku w okresie od 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2013r. właściwym organem jest marszałek województwa, bowiem przebywający w Wielkiej Brytanii ojciec dziecka, niezależnie od faktu utrzymywania z dzieckiem kontaktów i przyczyniania się do jego utrzymywania uznawany jest za członka rodziny, a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego właściwy organ zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy zobligowany jest uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji tego sąd stwierdził, że sprawa winna być przejęta przez Marszałka Województwa [...], który mając na uwadze zasady postępowania administracyjnego podejmie rozstrzygnięcie stosownie do poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych. Skoro zatem w powołanym wyżej wyroku z dnia 4 grudnia 2013r. sąd przesądził, iż w sprawie niniejszego dodatku do świadczenia pieniężnego organem właściwym w I instancji jest Marszałek Województwa [...], to zarówno orzekający w niniejszej sprawie sąd, jak i organy administracji są tym wyrokiem związani. W niniejszej sprawie nie ma natomiast mocy wiążącej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 marca 2013r., sygn. akt II SA/Łd 1303/13, przede wszystkim z uwagi na to, że po pierwsze odnosi się do innego świadczenia, tj. do samego świadczenia pielęgnacyjnego, a nie jak ma to miejsce w sprawie niniejszej do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto dotyczy innego okresu. Wbrew twierdzeniu skarżącej w wyroku z dnia 25 marca 2013r. sąd nie przesądził, że organem właściwym w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie może być Marszałek Województwa [...], a jedynie stwierdził, iż w aktach brak było dostatecznych dokumentów rozstrzygających o tym, który z organów administracji, tj. Marszałek Województwa [...], czy Prezydent Miasta Ł. jest w sprawie organem właściwym. W związku z tym orzeczenie w tej sprawie podyktowane zostało wyłącznie naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a nie naruszeniem przepisów prawa materialnego. Poza tym stwierdzić należy, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...], orzekająca o przyznaniu B. H. prawa do świadczenia rodzinnego w formie świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko K. H. w kwocie 520,00 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2010r. do 28 lutego 2017r. to oznacza, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, to ten właśnie organ jest również właściwy do przyznawania wszelkich dodatków ściśle związanych z tym świadczeniem. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. / A. P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło