II SA/Łd 12/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Stępień (spr.), Sędziowie NSA: T. Zbrojewski, Z. Zgierski, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2005 r. na rozprawie sprzeciwu Rady Gminy w G. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2003 r. sygn.akt II S.A./Łd 797/03 wydanego w sprawie ze skargi S. W. na uchwałę Rady Gminy w G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wykonania przyłącza do linii wodociągowej p o s t a n a w i a: odrzucić sprzeciw. II SA/Łd 12/05 Uzasadnienie Uchwałą z dnia [...] nr [...] w sprawie wykonania przyłącza do linii wodociągowej po oddaniu wodociągu do eksploatacji na terenie gminy, która została podjęta na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym ( Dz.U. nr 13 z 1996r., poz. 74 ze zm. ) Rada Gminy w G. uchwaliła, iż wykonanie przyłącza do linii wodociągowej po oddaniu wodociągu do eksploatacji następuje za zezwoleniem Zarządu Gminy na wniosek właściciela nieruchomości i na jego koszt, po wniesieniu na rzecz właściciela wodociągu udziału w wysokości 1.600 zł, która to kwota ma być powiększana o wskaźnik wzrostu cen towarów nieżywnościowych trwałego użytku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ( § 1 pkt 1 i 2 uchwały ). Wykonanie powyższej uchwały powierzono Zarządowi Gminy w G. ( § 2 ) oraz postanowiono, iż wchodzi ona w życie z dniem 1 kwietnia 1999r. ( § 4 ). W skardze na tę uchwałę z dnia 26 maja 2003r., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, S. W. wniosła o stwierdzenie jej nieważności, nakazanie organowi gminy podjęcie uchwały zgodnej z przepisami prawa oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że na podstawie kwestionowanej uchwały w dniu 13 marca 2003r. uzyskała zezwolenie na wykonanie przyłącza wodociągowego na cele socjalno-bytowe z wodociągu wiejskiego, mieszczącego się we wsi O., gmina G. Z uwagi na treść powyższego zezwolenia, w dniu 25 marca 2003r. strona wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, poprzez uchylenie uchwały w sprawie zasad odpłatności za przyłączenie nieruchomości do linii wodociągowej jako naruszającej interesy skarżącej i mieszkańców gminy, stawiających obecnie nowe budynki i wykonujących w związku z tym podłączenie do linii wodociągów. S. W. podniosła także, iż do dnia wniesienia skargi organ gminy nie udzielił jej pisemnej odpowiedzi na to wezwanie. Wyjaśniła ponadto, że wraz z mężem dzierżawi nieruchomość położoną we wsi O. i podpisała umowę terminową na wybudowanie domu jednorodzinnego na tejże działce. Dlatego też wykonanie podłączenia linii wodociągowej było w tej sytuacji konieczne. Wobec powyższego skarżąca zdecydowała się spełnić wymagania postawione przez organ gminy i wpłaciła żądaną kwotę 1708,90 zł, uzyskując tym samym pozwolenie na wykonanie przyłącza do linii wodociągowej. Niezależnie od powyższego skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały jako podjętej niezgodnie z prawem i w celu jego obejścia. Podniosła także, iż jako jedyną podstawę prawną zaskarżonej uchwały powołano art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym ( Dz.U. nr 13 z 1996r., poz. 74 ze zm.), podczas gdy udział właścicieli w kosztach budowy lokalnej infrastruktury publicznej uregulowano w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. nr 46 z 2000r., poz. 543 ze zm. ) w art. 144 i nast. Zdaniem skarżącej, w świetle obowiązujących przepisów osoba, która po upływie 8 lat od wybudowania linii wodociągowej, będąc dzierżawcą nieruchomości, chce wykonać przyłącze do linii wodociągów gminnych, nie jest zobowiązana do uiszczenia opłat. Do wskazanej wyżej skargi dołączono między innymi kserokopię zaskarżonej uchwały, zezwolenie z dnia 13 marca 2003r. na wykonanie przyłącza wodociągowego dla skarżącej i jej męża, pod warunkiem m.in. wniesienia udziału w wysokości 1708,90 zł oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 25 marca 2003r., adresowane do Przewodniczącego Rady Gminy w G. W dniu 24 czerwca 2003r., w wyniku wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II NSA OZ w Łodzi, przesłano odpis skargi Radzie Gminy w G., zobowiązując ją do nadesłania w terminie 30 dni odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy. W dniach 15 września i 13 października 2003r. wystosowano do tego organu ponaglenia w celu udzielenia odpowiedzi na skargę oraz nadesłania akt. Z uwagi na nienadesłanie przez organ odpowiedzi na skargę i akt sprawy do dnia rozprawy, wyznaczonej na dzień 11 grudnia 2003r., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z tej daty, wydanym na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), uznając, iż stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości, uwzględnił skargę S. W. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, a nadto zasądził na jej rzecz od Rady Gminy w G. kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. Wyrok doręczono Radzie Gminy w G. w dniu 13 stycznia 2004r., która zgodnie z udzielonym jej pouczeniem o treści art. 39 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy o NSA, w dniu 27 stycznia 2004r. wniosła sprzeciw wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, iż zaskarżona uchwała dotyczy wyłącznie właścicieli nieruchomości, natomiast skarżąca jest dzierżawcą, dlatego też uchwała nie narusza jej interesu prawnego. W sprzeciwie Rada Gminy podniosła m.in., że kwestionowana uchwała ujednoliciła dla całej gminy warunki wykonania przyłącza do linii wodociągowej po oddaniu wodociągu do eksploatacji. Zdaniem Rady uchwała nie ustala daniny publicznej, lecz ryczałtową opłatę za dostosowanie urządzeń wodociągowych do zapewnienia dostarczania przez właściciela wodociągu na rzecz nowego odbiorcy wody w odpowiedniej ilości i jakości. W piśmie z dnia 25 lutego 2004r. S. W. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie oraz dodatkowo podniosła, że od dnia 12 lutego 2004r. wraz z mężem jest właścicielem działki nr ewid. 598, do której wykonała przyłącze wodociągowe. Na rozprawie w dniu 18 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił, że wniesiony sprzeciw należy uznać za skargę kasacyjną, w związku z czym sprawę przekazano Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Postanowieniem z dnia 29 września 2004r., sygn. akt OSK 327/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż stosownie do art. 101 powołanych Przepisów wprowadzających..., skargę kasacyjną można wnieść wyłącznie w sprawach zakończonych przed 1 stycznia 2004r. prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podczas, gdy - jak o tym mowa w art. 57 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - orzeczenia sądu są prawomocne, z wyjątkiem orzeczeń, od których wniesiono sprzeciw na podstawie art. 39 ust. 2, co nastąpiło w przedmiotowej sprawie. Wyrok z dnia 11 grudnia 2003r. nie jest prawomocny i art. 101 nie znajduje zastosowania, natomiast znajduje zastosowanie art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających..., gdyż postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Odrębnym zagadnieniem jest, jak stwierdza NSA, jak - wobec zmiany stanu prawnego - zakończyć postępowanie sądowe, czy też w każdym razie postępowanie wszczęte sprzeciwem, lecz nie wpływa to na ocenę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostaje właściwy w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 59 § 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004r., powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Jednocześnie, w myśl art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a - sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten zawarty jest wprawdzie w Dziale IV-tym ustawy dotyczącym środków odwoławczych, w Rozdziale 1-szym obejmującym skargi kasacyjne, jednakże w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może budzić wątpliwości, iż zawarta w uzasadnieniu postanowienia wykładnia prawa, wynikająca ze stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny swej niewłaściwości i przekazania sprawy WSA, wiąże ten sąd. Zgodnie z zaprezentowanym w postanowieniu z dnia 29 września 2004r. przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiskiem, w przedmiotowej sprawie w związku ze złożeniem przez Radę Gminy w G. sprzeciwu od wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2003r., znajduje zastosowanie art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Stosownie do treści tego przepisu, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie w sprawie sygn. II SA/Łd 797/03 ze skargi S. W. na uchwałę Rady Gminy w G. zakończone zostało wyrokiem NSA z dnia 11 grudnia 2003r., wydanym pod rządem obowiązującej wówczas ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ). Wyrok ten, wydany w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o NSA, nie miał przymiotu prawomocności z uwagi na treść art. 57 ust. 1 tejże ustawy. W myśl art. 39 ust. 2 od wyroku tego przysługiwało prawo wniesienia sprzeciwu w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia, z którego Rada Gminy skorzystała. Wniesienie sprzeciwu skutkowało - zgodnie z treścią art. 47 ust. 4 ustawy o NSA, wydaniem przez sąd wyroku utrzymującego w mocy w całości lub w części wcześniejszy wyrok, bądź uchylenie go i wydanie wyroku rozstrzygającego sprawę co do istoty, bądź też sąd sprzeciw odrzucał i postępowanie umarzał. Możliwość wydania takiego rozstrzygnięcia istniała do dnia 31 grudnia 2003r., tj. do dnia, do którego ustawa z dnia 11 maja 1995r. miała moc obowiązującą. Stosownie bowiem do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające...( Dz.U. nr 153, poz. 1271 ) ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Obowiązująca od tej daty ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) nie przewiduje wśród środków zaskarżenia służących od wyroków odpowiednika wskazanego wyżej sprzeciwu uregulowanego ustawą o NSA. Wprawdzie art. 55 § 2 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wydania wyroku w pewnym uproszczonym trybie, zbliżonym do trybu określonego w art. 39 ustawy o NSA, jednakże od wyroku tego nie przewiduje prawa wniesienia sprzeciwu. Sąd może bowiem na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie odpisu skargi, jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, po uprzednim wymierzeniu organowi grzywny ( art. 54 § 2 w zw. z art. 55 § 1 ) oraz, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Jednakże wyrok zapadły w tym trybie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w drodze skargi kasacyjnej ( por. Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 107-9 ). Należy jednocześnie stwierdzić, iż ustawodawca, wprowadzając nowe regulacje prawne związane z reformą sądowej kontroli administracji w Polsce, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2004r., nie zawarł w przepisach przejściowych możliwości rozpoznania środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu wniesionego w trybie art. 39 ust. 2 ustawy o NSA, na gruncie nowej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji sprzeciw ten, jako niedopuszczalny, podlega - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a.