II SA/Łd 120/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. dc Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej k.p.a.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania I. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., znak [...] w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że powyżej wskazaną decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej orzekł o przyznaniu stronie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci J.S. i K. S. na okres świadczeniowy 2020/2021 oraz o odmowie przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko K.S. w okresie od 1 listopada 2020 r. Decyzją została odebrana przez skarżącą w dniu 28 września 2020 r. w formie dokumentu elektronicznego, przesłanego za pośrednictwem systemu A. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia w części dotyczącej odmowy prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka skarżąca, w dniu 30 października 2020 r. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., żądając ponownego rozpatrzenia jej wniosku. Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybienie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż z zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. została doręczona skarżącej w dniu 28 września 2020 r. Powyższe oznacza, że 14 dniowy termin ustawowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 29 września 2020 r. i upłynął w dniu 12 października 2020 r. Natomiast przedmiotowe odwołanie złożone zostało dopiero w dniu 30 października 2020 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. S. zarzuciła, iż skarżone przez nią postanowienie jest niezgodne z prawem. Wniosła o jego uchylenie w całości oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Skarżąca wskazała, że w dniu 14 września 2020 r. na adres jej poczty elektronicznej wpłynęła wiadomość o wpłynięciu nowego dokumentu oraz o możliwości dokonania urzędowego potwierdzenia odbioru. Następnie w dniu 22 września 2020 r. strona otrzymała kolejną wiadomość informującą o upływie terminu do odebrania dokumentów znajdujących się w skrzynce pocztowej oraz o adresie internetowym, pod którym można podpisać urzędowe poświadczenie odbioru. Natomiast w dniu 28 września 2020 r. strona otrzymała wiadomość o fakcie upływu terminu przewidzianego do odebrania dokumentów. Żadne z wyżej wymienionych wiadomości nie zawierały pouczenia dotyczącego terminu odbioru dokumentów, a co więcej nie wskazywały jakich dokumentów dotyczą. Wobec powyższego skarżąca uważa, że nie doszło do skutecznego odbioru decyzji organu I instancji, a tym samym termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął swojego biegu. Za dzień odbioru przedmiotowej decyzji strona uznaje dzień 22 października 2020 r., kiedy to świadomie zalogowała się do systemu A i zapoznała się z wydaną decyzją. Od tej daty należy zatem liczyć 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, który to termin bezspornie został zachowany. Ponadto skarżąca przedstawiła uzasadnienie dotyczące zgłoszonego żądania stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt II SPP/Łd 27/21 starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga I.S. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji nie stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie skutkowałoby koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej skargi I.S. uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta miasta Ł. z dnia [...] r., znak [...] wydanej w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyżej powołany przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 333/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 492/08 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym pamiętać należy, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zasadnie stwierdziło, że odwołanie skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. wniesione zostało z uchybieniem 14 dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Istotnym w niniejszej sprawie pozostaje, a czego skarżąca nie kwestionuje, że wyżej wskazana decyzja z dnia [...] r. została przesłana skarżącej w formie dokumentu elektronicznego, za pośrednictwem portalu informacyjno-usługowego - A, udostępnionego przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej. Tym samym, w kwestii prawidłowego doręczenia zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. regulujące instytucję doręczeń w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z art. 391 § 1 k.p.a. doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej; 2) wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny; 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny. W myśl art. 46 § 4 k.p.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Przy czym jak wynika z § 3 przywołanego przepisu w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3. Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 46 § 5 k.p.a. w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 46 § 6 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 46 § 8 k.p.a. w przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone na podstawie § 6 organ administracji publicznej umożliwia adresatowi pisma dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego przez okres co najmniej 3 miesięcy od dnia uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone oraz do informacji o dacie uznania pisma za doręczone i datach wysłania zawiadomień, o których mowa w § 4 i 5, w swoim systemie teleinformatycznym. W niniejszej sprawie z załączonego do akt administracyjnych Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. wynika, iż pierwsze zawiadomienie o możliwości odebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego zostało przesłane na wskazany przez skarżącą adres poczty elektronicznej w dniu 14 września 2020 r. Następnie z uwagi na nieodebranie kierowanego do skarżącej pisma, w dniu 22 września 2020 r. na adres poczty elektronicznej przesłano powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego. Wobec nieodebrania pisma w terminie 14 dniu licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia, decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. została uznana za doręczoną skarżącej w formie dokumentu elektronicznego w dniu 28 września 2020 r. Ponadto jak wynika z uzasadnienia wniesionej skargi, treść przesyłanych do skarżącej wiadomości zawierała wymagane prawem pouczenia, o których mowa w art. 46 § 4 pkt 1-3 k.p.a. Zatem wobec skutecznego doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji w dniu 28 września 2020 r., 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. rozpoczął swój bieg w dniu 29 września 2020 r. i upłynął z dniem 12 października 2020 r. Natomiast odwołanie od powyższej decyzji skarżąca wniosła dopiero w dniu 30 października 2020 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., stosownie do treści art. 134 k.p.a., było zobligowane do wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej, co do nie zawarcia w treści przesyłanych do niej wiadomości informacji o rodzaju dokumentów oczekujących na odbiór, jak również braku pouczenia o terminie ich odbioru stwierdzić należy, iż pozostaje ona bez wpływu na wynik sprawy. Powołany powyżej przepis art. 46 § 4 pkt 1 - 3 k.p.a. regulujący obligatoryjne elementy treści zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, skutkujące uznaniem takiego doręczenia za skuteczne, nie nakładają na organ administracji publicznej obowiązku wskazania jakiego rodzaju pismo oczekuje na odbiór. To w interesie strony postępowania prowadzącej korespondencje elektroniczną jest odebranie i zapoznanie się z pismem organu administracji, po otrzymaniu wiadomości o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego oraz pouczenia o trybie jego odbioru. Natomiast regulacje terminów odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego wynikają z wprost z przepisów k.p.a. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również podniesiona przez skarżącą kwestia "świadomego" zalogowania się do systemu A. Powołane wyżej przepisy art. 46 § 3-6 k.p.a. regulujące doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego nie uzależniają bowiem skuteczności doręczenia w tej formie od "świadomości" adresata, do którego kierowana jest korespondencja. Natomiast, co do podniesionej w skardze argumentacji dotyczącej wadliwości rozstrzygnięcia organu I instancji wskazać należy, iż pozostaje ona bez związku z przedmiotem niniejszej skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. dc