II SA/Łd 1202/05
WyrokWSA w Łodzi2006-03-24
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Jolanta Rosińska, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, zapewniając stronom czynny udział w każdym jego stadium, w tym w postępowaniach prowadzonych przez organy współdziałające?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, nie zapewniając im możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także nie powiadamiając stron o wszczęciu postępowania i o czynnościach organów współdziałających. Brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu, w tym w postępowaniach prowadzonych przez organy współdziałające, stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku warsztatowego. Właściciele sąsiednich nieruchomości zarzucali naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów wykonawczych, w tym dotyczących ochrony środowiska, ładu przestrzennego i praw osób trzecich. Skarżący podnosili również, że organy nie zapewniły im czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi C. J., B. N., P. S. oraz J. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz: a. J. i W. W. solidarnie kwotę 808 (osiemset osiem) złotych, b. C. J. kwotę 808 (osiemset osiem) złotych, c. B. N. kwotę 808 (osiemset osiem) złotych, d. P. S. kwotę 808 (osiemset osiem) złotych.
II SA/Łd 1201 - 1204/05
UZASADNIENIE
Decyzją ([...]) z dnia [...] Prezydenta Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku R. Ś., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku warsztatowego – punkt wymiany i naprawy opon samochodowych, przewidzianej do realizacji na działce nr 325/1 położonej w Ł. przy ul. A 92. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do przepisów art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei wydanie takiej decyzji uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 w/w ustawy. Przeprowadzając analizę planowanej inwestycji pod kątem spełnienia powyższych wymogów organ ustalił, iż spełniony został warunek dobrego sąsiedztwa, bowiem sąsiadująca z terenem inwestycji działka jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy). Planowana inwestycja ma dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), istniejące i projektowane uzbrojenie jest wystarczające dla budowy (art. 61 ust. 1 pkt 3), wnioskowana nieruchomość przeznaczona jest na cele budowlane, decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 4,5). Ponadto przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy została uzgodniona z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli właściciele działek sąsiednich, zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W szczególności:
art. 1 pkt 3 i 5 w/w ustawy poprzez stwarzanie dużego niebezpieczeństwa ciągłego naruszania przepisów o ochronie środowiska przez składowanie m.in. zużytych opon, olejów, smarów na terenach, które dotychczas były przeznaczone na cele wyłącznie rekreacyjno-mieszkaniowe;
art. 1 pkt 7 w/w ustawy przez naruszenie prawa własności osób trzecich poprzez zaplanowanie ścian budynku warsztatowego na granicy z sąsiadującymi działkami oraz poprzez fakt, iż planowana wysokość budynku 5m powoduje, iż budynki mieszkalne na sąsiadujących działkach pozbawione są widoku;
art. 2 pkt 4 w/w ustawy, ponieważ planowana budowa w sposób ewidentny narusza cel działań i dążeń lokalnej społeczności związanych z zagospodarowaniem przestrzennym terenu polegającym, do chwili wydania decyzji ustalającej warunki na rekreacyjnym, wypoczynkowym i mieszkaniowym charakterze działek;
art. 2 pkt 18 w/w ustawy gdyż realizacja inwestycji utrudni utrzymanie dotychczasowego charakteru mieszkalno – wypoczynkowego sąsiadujących działek, przez co istotnie wpłynie na obniżenie wartości sąsiadujących z nią nieruchomości co naruszy także art. 6 pkt 1 w/w ustawy;
art. 6 pkt 5 w/w ustawy przez naruszenie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ inwestycja spowoduje zagrożenie hałasem i wibracją towarzyszącą prowadzonej w budynku działalności, powstanie duży stopień prawdopodobieństwa, iż nastąpi zanieczyszczenie powietrza, gruntu i wód gruntowych.
Reasumując odwołujący podnieśli, iż decyzja o warunkach zabudowy nie powinna abstrahować od istniejącego ładu przestrzennego i uwarunkowań urbanistycznych, zatem budynek warsztatowy nie powinien zostać zlokalizowany wśród zabudowy jednorodzinnej.
W piśmie z dnia 28 października 2005r. R. Ś. wyjaśnił, iż planowany przez niego budynek będzie dostawiony do budynku garażowego stojącego w granicy na posesji nr 90A o wysokości 3 m i łączyć się będzie z budynkiem garażowym o wysokości 3m na posesji 92A. Natomiast posesje przy ul. B 5A i C 6 są odgrodzone płotem betonowym o wysokości 2 m. Budynek będzie zlokalizowany około 40 m od krawężnika, w głębi działki, natomiast ulica D jest drogą tranzytową między dzielnicami T-R-S i traktowanie tego terenu jako terenu na cele rekreacyjno-wypoczynkowe nie jest zasadne. W okolicy planowanej inwestycji już prowadzone są działalności związane z ruchem samochodów, na ul.C 4 - warsztat samochodowy, D 94 - warsztat, D 92A - gabinet lekarski, D 90 i 90A - bar, D 88 - sklep spożywczy i hurtownia motoryzacyjna. Oświadczył również, iż działalność prowadzi od 1986r. zaś punkt wymiany opon od 2002r., nadto posiada umowę z firmą, która będzie utylizowała zużyte opony, a smary i oleje przy tego typu działalności nie są używane.
Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i podtrzymało argumenty w niej zawarte. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, iż analiza urbanistyczna potwierdza istnienie w obszarze analizowanym budynków o innej niż mieszkalna funkcji, m.in. na działkach 321/1, 324, 322, 335/2, 335/1, 321. Przy czym na działkach 322 i 323 prowadzone są warsztaty mechaniki pojazdowej, a na działce objętej wnioskiem prowadzona jest działalność w zakresie naprawy i wymiany opon – zlokalizowana obecnie w jednym z dwóch lokali usługowych, w przyziemiu budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce, a planowana do przeniesienia do nowoprojektowanego budynku. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut, iż okoliczny teren ma wyłącznie charakter rekreacyjno-mieszkalny.
W kwestii wpływu przedmiotowej budowy na środowisko organ wyjaśni, iż dla inwestycji zostało wszczęte postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, umorzone następnie w związku ze zmianą przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Obecnie dla inwestycji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Z przepisów przejściowych wynika, iż do postępowanie niezakończonego decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe na wniosek uprawnionego podmiotu, wniosku takiego w niniejszej sprawie nie było, natomiast inwestor oświadczył, iż wymaganą ocenę oddziaływania na środowisko złoży wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Z kolei naruszenie praw osób trzecich i ewentualne zanieczyszczenia środowiska mogą być przedmiotem kolejnego etapu postępowania, ocena taka należy zgodnie z art. 5b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego do organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę, organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie powinien wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę – wyrok NSA z dnia 29.12.1998r. II SA/Gd 1330/97, LEX 44223. Przy czym zaskarżona decyzja w pkt 4 zawiera zapis odnośnie wymagań dotyczących ochrony osób trzecich, a w pkt 5 zapis, iż projekt budowlany winien być zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określający m.in. odległość planowanych obiektów od innych budynków czy granic działek sąsiednich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi właściciele sąsiednich nieruchomości wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie. Zarzucili naruszenie przepisów art. 53 ust. 3 i art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, §3 ust. 2, §2 ust. 3, §9 ust. 2-4 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowani terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania oraz art. 6,art. 7,art. 10 i art. 61 §4 kpa. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazali, iż organy nie odniosły się do kwestii zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi, złamały zasady usytuowania budynku określone w § 12 w/w rozporządzenia poprzez dopuszczenie szerokości elewacji frontowej do 12 m czyli na pełną szerokość działki, przy braku istniejących budynków bezpośrednio przy granicy działki inwestora. Ponadto nieprawidłowo wyznaczony został obszar przyjęty do analizy, z tabeli porównawczej wynika, że znalazły się w nim działki 325/1, 325/2, 324, 323, 322, 335/2, 335/1, 334/2, 333/1, 321, oznacza to, że obszar analizowany ograniczono od strony południowej i zachodniej do działek znajdujących się w odległości nie większej niż 23m od działki inwestora, ponieważ szerokość tej działki to ok. 11 m to granice obszaru analizowanego nie zostały wyznaczone prawidłowo w odległości przewidzianej § 3 rozporządzenia. Organ nie ustalił także obowiązującej linii zabudowy i usytuowania budynku, zaś szerokość elewacji frontowej wyznaczył na podstawie wniosku inwestora, a nie na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym. Nie uwzględnił także przy ustalaniu kąta nachylenia dachu geometrii dachów występujących na sąsiednich nieruchomościach. Do decyzji nie zostały załączone żadne dokumenty graficzne, analiza urbanistyczna została przeprowadzona w sposób nierzetelny a sąsiedzi nie zostali poinformowani o wszczęciu postępowania, nie został im umożliwiony czynny udział w czynnościach postępowania. Ponadto organ nie przeprowadził wnikliwej analizy stanu faktycznego i prawnego planowanej inwestycji, ponieważ nie odniósł się w żaden sposób do faktu, iż istniejący na działce wnioskodawcy warsztat działa samowolnie, bez przewidzianych prawem pozwoleń i decyzji administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazał, iż prawidłowo zastosowane zostały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r., także w zakresie wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania. Planowana inwestycja spełnia również warunek dobrego sąsiedztwa, kontynuuje bowiem funkcję istniejącą w obszarze analizowanym a parametry przyjęte dla nowej zabudowy nie odbiegają od cech istniejących w obszarze analizowanym budynków gospodarczych, czego dowodem jest tabela obrazująca cechy zabudowy w obszarze analizowanym. Taki stan zagospodarowania potwierdzają również skarżący, zarówno w uzasadnieniu skargi jak i w opisie załączonych fotografii. Organ podkreślił, iż decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją przesądzającą o możliwości lokalizacji inwestycji na konkretnym terenie, jednakże kwestia usytuowania projektowanych obiektów rozstrzygana jest w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Natomiast treść decyzji o warunkach zabudowy determinują przepisy prawa, co oznacza, że o ile spełnione zostaną warunki wymagane ustawą, organ powinien wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, okoliczność, iż planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkuje ustaleniem dla tej inwestycji warunków zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Rozpatrując skargę w tak określonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd uznał, iż w toku postępowania wyjaśniającego zarówno organ I jak i II instancji naruszył podstawową zasadę procedury administracyjnej, a mianowicie zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.
Zamieszczona w przepisie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, zasada czynnego udziału stron w postępowaniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Podkreślić przede wszystkim należy, iż zachowanie wymagań określonych w powołanym przepisie nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek. Pozbawienie strony przez organ administracji możliwości realizacji zasady czynnego udziału w postępowaniu musi być zawsze traktowane jako działanie bezprawne, sprzeczne z zasadą praworządności (art. 6 kpa.).
Po pierwsze wszczynając postępowanie z urzędu lub na żądanie jednej ze stron organ administracji powinien stosownie do treści art. 61 § 4 kpa zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Organ jest zatem zobowiązany ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 kpa i przepisami szczególnymi, a następnie powiadomić te strony o wszczęciu postępowania.
Przenosząc powyższe uregulowanie na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż organ I instancji uznał za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oprócz samego wnioskodawcy, także E. Ś. , A. J., C. J., J. W., W. W., P. S. i B. N. Świadczyć o tym fakt, iż wyżej wymienionym podmiotom została doręczona decyzja pierwszoinstancyjna – w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru. Jednocześnie brak w aktach jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, iż osoby te zostały powiadomione o wszczęciu postępowania, jak stanowi przepis art. 61 § 4 kpa. Nie ma również dokumentów świadczących o pouczeniu, którejkolwiek stron, w tym wnioskodawcy, o prawie zapoznania się z aktami postępowania jeszcze przed wydaniem decyzji i złożenia końcowego oświadczenia.
Z kolei przenosząc rozważania na temat czynnego udziału stron w całym postępowaniu administracyjnym na grunt przepisu art. 106 kpa, należy stwierdzić, iż przepis ten nie zawiera normy upoważniającej do odstąpienia od jej stosowania. Zgodnie z art. 106 § 1, § 2 kpa jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ a ponadto organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 106 § 5 kpa). Komentowany przepis reguluje zasady i tryb tzw. współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Przepis ten nie stanowi podstawy prawnej współdziałania, taką podstawą są przepisy szczególne, natomiast powołany art. 106 kpa normuje tylko i wyłącznie kwestie proceduralne takiego współdziałania, sam nie stwarza ani obowiązku jego podejmowania, ani też nie stanowi prawnej podstawy wszczynania czynności mających na celu współdziałanie z innymi organami przed wydaniem decyzji. Podkreślić należy, iż postępowanie prowadzone na podstawie wskazanej normy prawnej jest elementem postępowania administracyjnego prowadzonego w danej sprawie i będą do niego miały zastosowanie także przepisy art. 7 i art. 81 kpa.
W rozpoznawanej sprawie przepisem prawa materialnego, który nakłada tego rodzaju współdziałanie organów administracji jest przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl powołanego przepisu decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Uzgodnienia dokonuje się zatem przed wydaniem aktu, w czasie procedury jego wydawania, uzgodnienia jako element procedury wydawania decyzji zostały uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, odnosi się do nich art. 106 kpa, pominiecie tego obowiązku poprzez wydanie decyzji bez uzgodnień byłoby podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 kpa (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2004r., s.482).
Zgodnie z powyższym Prezydent Miasta Ł. przed wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy, zwrócił się do Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Ł. i Zarządu Dróg i Transportu z żądaniem dokonania uzgodnień projektu decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Jednakże o czynnościach tych powiadomił wyłącznie wnioskodawcę, całkowicie pominął pozostałe strony postępowania pomimo, iż zobligowany był do tego na podstawie art. 106 § 2 kpa. Dodatkowo żadne z postanowień wydanych w ramach odpowiedzi na żądanie organu I instancji nie zostało doręczone tym podmiotom. W toku postępowania zostało również wydane postanowienie umarzające postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji i także to rozstrzygnięcie zostało doręczone wyłącznie wnioskodawcy. Istotne jest również, iż w każdym z powyższych postanowień zawarte było pouczenie o prawie do wniesienia środka odwoławczego, strony zostały zatem pozbawione prawa do polemiki z ich treścią.
Należy zwrócić uwagę na stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 1998r., sygnatura akt IV SA 1040/98, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że w postępowaniu dotyczącym wydania postanowienia w trybie art. 106 kpa powinny uczestniczyć w charakterze strony wszystkie osoby, które maja interes prawny w rozstrzyganiu sprawy decyzją o warunkach zabudowy (niepubl.).
Postanowienie wydane w trybie art. 106 kpa nie ma charakteru wyłącznie formalnego i nie można przyjąć, iż sam fakt jego wydania w ramach współdziałania zwalnia organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy z jakichkolwiek czynności wiążących się z postępowaniem, które prowadzone jest przez inny organ i dla którego ustawa przewiduje "własny tryb odwoławczy" (art. 106 § 5 kpa).
Wydanie przez organy administracji publicznej decyzji o warunkach zabudowy, bez umożliwienia stronom aktywnego udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia tych warunków zabudowy oraz w postępowaniach prowadzonych przed organami współdziałającymi, prowadzi do zasadnego w świetle powyższej regulacji prawnej wniosku, iż organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Ponownie należy podkreślić, że obowiązek dochowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych chroniących interesy stron, ciąży wyłącznie na organie administracji publicznej. Na organie prowadzącym postępowanie, który jako działający w ramach i na podstawie obowiązujących przepisów prawa nie może prowadzić działań, których ujemne konsekwencje będzie musiała ponosić strona. Wobec powyższego uniemożliwienie którejkolwiek ze stron czynnego udziału w postępowaniu mogłoby stanowić przesłankę wznowienia postępowania na żądanie strony w oparciu o art. 145 1 pkt 4 kpa. Istotne jest również, iż działający w niniejszej sprawie organ II instancji, również nie wyeliminował powstałych błędów proceduralnych, a obowiązkiem tego organu było ponowne rozpoznanie sprawy i jej rozstrzygnięcie. Tym samym organ II instancji utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną naruszył dyspozycję przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Reasumując powyższe, w niniejszej sprawie organy administracji publicznej w sposób istotny naruszyły szereg przepisów zakreślających ramy prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, art. 10 i art. 106 § 2 kpa jak również art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W świetle powyższego Sąd orzekający zobligowany był do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, wskazując jednocześnie by organ ponownie rozpatrujący sprawę prowadził postępowanie w taki sposób by umożliwić, zagwarantować wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło