II SA/Łd 1202/13

Dnia 9 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niespełnienie wymagań weterynaryjnych oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...][...] [...]Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., w skrócie: "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] nr [...], nakładającą na H. W. karę pieniężną w wysokości 100 zł za niespełnienie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. H. W. w odwołaniu od decyzji organu I instancji przytoczył treść przepisów art. 6, 7, 8, 9 k.p.a., zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu brak przejrzystości. Powołał się również na nieznajomość prawa oraz dobry stan zdrowia trzody. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał te zarzuty za nieskuteczne. Wskazał, że podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej stanowią przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006r., nr 17, poz. 127 ze zm., powoływana także jako: "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. nr 93, poz. 600) Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji była w pełni zasadna, bowiem bezsprzecznie w toku postępowania ustalono, że w dniach 7 lutego 2013r. oraz 28 marca 2013r. na terenie gospodarstwa rolnego położonego w H. 9, Gmina B., stanowiącego własność H. W. poddano ubojowi na użytek własny 2 sztuki trzody chlewnej. Fakt dokonania uboju w dniach 7 lutego 2013r. oraz 28 marca 2013r. wynika z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W trakcie postępowania ustalono, że ubój został wykonany bez zachowania wymaganego 24-godzinnego uprzedzenia o powyższym zamiarze właściwego terytorialnie powiatowego lekarza weterynarii, co jest niezgodne z przepisami § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny (Dz.U. nr 207, poz. 1370, dalej jako: "rozporządzenie"). Ponadto organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego w przypadku niespełnienia wymogów weterynaryjnych organ administracji wydający decyzję w sprawie nie ma żadnego luzu decyzyjnego i nie ma wpływu na natychmiastową wykonalność takiej decyzji. Natomiast kwestię wysokości kary reguluje § 1 pkt 34 rozporządzenia, zgodnie z którym kara za niespełnienie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa na użytek własny wynosi od 100 do 2.000 zł. Nałożona na skarżącego kara pieniężna ustalona została w najniższej z możliwych wysokości, czyli 100 zł. Rozstrzygnięcie w kwestii wysokości kary pieniężnej uwzględnia wyjaśnienie skarżącego, że nie miał on wiedzy o obowiązujących regulacjach prawnych. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzje w przedmiocie kar za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie wymagań weterynaryjnych przy uboju zwierząt na użytek własny są nakładane przez powiatowych lekarzy weterynarii. Przesłanką nałożenia kary było niezgłoszenie planowanego uboju na 24 godziny przed ubojem. Kwestia, czy stado świń jest wolne od chorób nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia, nie ma żadnego wpływu na możliwość odstąpienia od kary. Przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest bowiem sam fakt niespełnienia ww. wymagań. Ze względu na to, że strona zaniechała złożenia oświadczenia, czy ubój świni pochodzącej z prowadzanego przez nią gospodarstwa nastąpił w tym gospodarstwie, czy też poza nim, organ II instancji oparł swe rozstrzygniecie na informacjach z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które pochodzą z rejestru prowadzonego przez uprawniony do tego organ administracji publicznej i mają moc dokumentu urzędowego. Wobec powyższego brak było podstaw do kwestionowania informacji w nich zawartych. Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł H. W., podnosząc, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w S., wszczynając postępowanie z urzędu winien przedstawić dowody na okoliczność uboju na terenie gospodarstwa skarżącego, a takich dowodów nie dostarczył. Organ rozstrzygniecie oparł jedynie na informacjach z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonego przez ARiMR, który nie zawiera jednak informacji, na terenie którego gospodarstwa ubój miał miejsce. Skarżący oświadczył, że ma dwie siedziby stada tuczników położone w dwóch różnych województwach i różnych powiatach i nie ma ustawowego obowiązku informowania Powiatowego Lekarza Weterynarii w S., bowiem może poinformować innego powiatowego lekarza weterynarii. Natomiast system identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzony przez ARiMR jest jeden na całym terytorium Polski. Skarżący wyjaśnił również, że jeżeli uboju gospodarczego dokona na terenie innego powiatu to nie ma obowiązku powiadamiania lekarza weterynarii w S., natomiast ma obowiązek zgłosić do ARiMR zmianę stanu stada świń. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej określanej jako p.p.s.a), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, natomiast nie orzekają merytorycznie. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozpoznając skargę w granicach tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził żadnego z powyższych uchybień. Skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, wobec czego należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontroli sądu poddana została decyzja, którą nałożono karę pieniężną za niedopełnienie wymogów weterynaryjnych przy uboju zwierząt na własny użytek. Sam fakt zabicia zwierząt jest niesporny Natomiast skarżący kwestionuje udokumentowanie przez organ miejsca zdarzenia i zasadność nałożenia kary. Zarzut ten, sprowadzający się do niewyjaśnienia istotnych okoliczności jest niezasadny. Bezsprzecznie z akt sprawy wynika, że skarżący nie zawiadomił właściwego powiatowego lekarza weterynarii o zamiarze uboju zwierząt na 24 godziny przed jego dokonaniem. Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącego, że organ oparł rozstrzygniecie jedynie na informacjach z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonego przez ARiMR, który nie zawiera jednak informacji, na terenie którego gospodarstwa ubój miał miejsce. Z dokumentów ARiMR jednoznacznie bowiem wynika, że zwierzęta podlegające ubojowi w dniach 7 lutego 2013r. i 28 marca 2013r. pochodziły ze stada o nr identyfikacyjnym [...], którego adres siedziby jest ten sam, co ww. adres gospodarstwa rolnego skarżącego. Zasadnie zatem organ przyjął, że ubój miał miejsce na terenie gospodarstwa rolnego skarżącego, położonego w H. (gmina B.), na terenie powiatu [...]. Organem właściwym w sprawie wymierzania kar pieniężnych, o których mowa jest zatem Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. Podnoszenie w skardze dopiero, że gospodarstwo skarżącego leży również w innych powiatach, a więc mógł on złożyć powiadomienie do innego lekarza nie przesądza, ze tego obowiązku dopełnił.. Skarżący miał możliwość udokumentowania wszelkich okoliczności, ale z tego uprawnienia nie skorzystał, nie wyjaśnił również, czy dokonał zgłoszenia uboju innemu lekarzowi weterynarii. Nie można przecież zapominać o tym, że organ wszczął postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie informacji uzyskanych z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, w którym znalazły się dane zgłoszone przez samego skarżącego. Skarżący nie podjął próby wykazania okoliczności, które w jego ocenie miały wpływ na wynik postępowania, przeto organ orzekał na podstawie zebranych dokumentów. Organ II instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie, respektując zasady postępowania, w tym prawo uczestników do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) i zasadę wszechstronnego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Dokonana przez organy weryfikacja materiału dowodowego nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów. Ponadto skarżący nie może skutecznie bronić się nieznajomością prawa, gdyż podejmując się prowadzenia produkcji zwierzęcej, dochowując należytej staranności winien uzyskać podstawową wiedzę o swoich obowiązkach. Fakt nieznajomości prawa nie może być okolicznością ekskulpacyjną, która byłaby podstawą do odstąpienia od nałożenia obligatoryjnej kary. Ta okoliczność może mieć jedynie wpływ na wysokość kary, co w niniejszej sprawie znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu, który wymierzył karę w najniższej wysokości. Reasumując – zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności niewyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okazały się bezpodstawne. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w pełni uzasadniało ustalenie, że skarżący dokonał uboju dwóch świń bez uprzedniego powiadomienia lekarza weterynarii, właściwego ze względu na lokalizację gospodarstwa. W tak ustalonym stanie faktycznym trafnie organy zastosowały prawo materialne. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006r., nr 17, poz. 127 ze zm., powoływana także jako: "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, powołanego we wstępnej części uzasadnienia Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy ubój zwierząt w celu produkcji mięsa jest co do zasady niedopuszczalny, jeżeli dokonywany jest poza rzeźnią. Jednakże stosownie do art. 17 ust. 1a ustawy dopuszcza się ubój na terenie gospodarstwa m.in. świń w celu produkcji mięsa na użytek własny. Przez produkcję mięsa na użytek własny należy rozumieć pozyskiwanie mięsa przeznaczonego na własne potrzeby (art. 5 ust. 1a ustawy). Z kolei z art. 11a ust. 1 ustawy wynika, że przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny powinny być spełnione wymagania zdrowotne, higieniczne i sanitarne, zwane dalej "wymaganiami weterynaryjnymi przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny". Obejmują one w szczególności: 1) wymagania dotyczące zdrowia zwierząt, z których pozyskuje się mięso, lub 2) wymagania, jakie powinny być spełnione przy uboju na terenie gospodarstwa, lub 3) wymagania dotyczące badania poubojowego mięsa, w tym mięsa pozyskanego w wyniku odstrzału zwierząt łownych, lub 4) sposób znakowania mięsa. Szczegółowe wymagania przy produkcji mięsa, przeznaczonego na użytek własny zostały określone w rozporządzeniu w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. Zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia co najmniej na 24 godziny przed dokonaniem uboju zwierząt, należy powiadomić o zamiarze powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia uboju. Przy tym, jeżeli ubój ma być dokonany na terenie gospodarstwa, w którym zwierzęta były utrzymywane – obowiązany do powiadomienia jest posiadacz zwierząt; w przypadku uboju w innym gospodarstwie - podmiot prowadzący to gospodarstwo. Informacja, o której mowa w ust. 1 powinna zawierać między innymi dane osobowe, miejsce zamieszkania i adres posiadacza zwierząt poddawanych ubojowi bądź podmiotu prowadzącego gospodarstwo, gatunek i liczbę zwierząt poddawanych ubojowi, numer identyfikacyjny zwierząt poddawanych ubojowi, miejsce i termin uboju, imię i nazwisko oraz adres osoby uprawnionej do przeprowadzenia uboju (§ 4 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia). Z powyższych przepisów wyraźnie wynika, że to posiadacz zwierzęcia obowiązany jest powiadomić lekarza weterynarii zarówno o zamiarze uboju, jego miejscu jak i o osobie dokonującej uśmiercenia zwierząt. Powiadomienie to służy przede wszystkim możliwości weryfikacji przez lekarza weterynarii zachowania warunków sanitarnych i higienicznych przy uboju zwierząt. Obowiązek powiadomienia lekarza należy do wymagań weterynaryjnych, do których ustawodawca odwołuje się w kolejnych unormowaniach ustawy, z niezachowaniem których wiąże określone sankcje. Stosownie do art. 27 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy, w razie niespełnienia wymagań weterynaryjnych określonych w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, w tym wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa na użytek własny, właściwy powiatowy lekarz weterynarii nakłada w drodze decyzji karę pieniężną. Stosownie do rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, kara może wynosić od 100 zł do 2.000 zł (§ 1 pkt 34 rozporządzenia). Redakcja przepisu wyraźnie wskazuje, że nałożenie kary pieniężnej jest obowiązkiem organu, natomiast uznaniu administracyjnemu podlega jedynie wysokość kary. Podkreślić przy tym należy, że – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - kara jest wymierzana nie za fakt dokonania uboju, ale za niespełnienie wymogów wynikających z przytoczonych wcześniej przepisów. Skoro zatem, jak wywiedziono wcześniej, zasadnie organy ustaliły, że skarżący nie dopełnił wymagań weterynaryjnych poprzedzających ubój, decyzja wymierzająca karę nie narusza prawa W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. d.r.