II SA/Łd 1204/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-12
Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa, biorąc pod uwagę, że organ I instancji wydał dwie odrębne decyzje dotyczące tej samej inwestycji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, ponieważ niedopuszczalne jest wydawanie dwóch odrębnych decyzji kończących postępowanie w tej samej sprawie i dotyczących tej samej inwestycji, która stanowi konstrukcyjną całość. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, aby organ I instancji mógł wydać jedno rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. przeprowadziła roboty budowlane w budynku frontowym biurowo-handlowo-usługowym, który uległ katastrofie budowlanej w 2005 roku. Roboty te, polegające m.in. na wykonaniu nowego stropu, ściany kurtynowej i schodów, zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dwie decyzje: jedną nakazującą doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego (art. 51 Prawa budowlanego) i drugą nakazującą rozbiórkę nadbudowanej części (art. 48 Prawa budowlanego). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił te decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że wydanie dwóch odrębnych decyzji było niedopuszczalne. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując charakter prac jako samowoli budowlanej i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 roku sprawy ze skargi A spółki z o.o. w Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego - oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a."), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w Ł. z dnia [...], nr [...], nakazującą A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. doprowadzenie do poprzedniego stanu budynek frontowy biurowo-handlowo-usługowy - dawną przędzalnię w zespole pofabrycznym A, zlokalizowany na nieruchomości w Ł. przy Placu B 2 (działka nr ewid. 51/7, obręb [...]) i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż toku postępowania ustalono, że
w maju 2005r. na nieruchomości w Ł. przy Placu B 2 (działka nr ewid. 51/7, obręb [...]) nastąpiła katastrofa budowlana w części południowo-zachodniej ww. budynku frontowego biurowo-handlowo-usługowego. Zawaleniu uległa ściana zewnętrzna, o konstrukcji murowanej z cegły ceramicznej pełnej, czterech kondygnacji budynku z poddaszem nieużytkowym wraz z częścią stropów i dachu konstrukcji drewnianej. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji nakazał A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wyłączenie z użytkowania części przedmiotowego budynku, tj. od klatki schodowej do ściany szczytowej od strony wschodniej budynku oraz zarządził m.in. wykonanie niezbędnych zabezpieczeń budynku poprzez usunięcie wentylatora wraz z wywietrznikiem z poddasza budynku, podstemplowanie wszystkich stropów i dachu w strefie katastrofy budowlanej oraz zabezpieczenie połaci dachowej przed poderwaniem przez podmuchy wiatru poprzez zabicie deskami pomieszczeń w poziomie poddasza, a także utrzymywanie zabezpieczeń w ciągłej sprawności technicznej. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 29 października 2008r. stwierdzono wykonanie obowiązków nałożonych decyzją nr [...].
W dniu 27 grudnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości w Ł. przy Placu B 2 (dz. Nr ewid. 51/7), dotyczące przedmiotowego budynku pofabrycznego biurowo-handlowo-usługowego po katastrofie budowlanej i ustalił, że budynek jest w konstrukcji tradycyjnej, murowany, czterokondygnacyjny, nieużytkowany. Ustalono, że w poziomie parteru, l-go, ll-go i lll-go piętra wykonano nową wewnętrzną konstrukcję nośną słupowo-ryglową, 3-nawową, wylewaną, żelbetową monolityczną ze wspornikami po obu stronach. Stropy żelbetowe monolityczne - wykonane były identycznie do poziomu ll-go piętra. Między płytą a podciągiem zamontowano belki stalowe dwuteowe.
W poziomie lll-go piętra wykonano konstrukcję stropu słupowo-płytową, bez podciągów. W poziomie dachu wykonano konstrukcję drewnianą o wysokości ok. 2,5 m obitą papą. Stwierdzono, że z ostatniego stropu nad III piętrem wypuszczono słupy żelbetowe. Nie było pokrycia dachu na ok. 80% powierzchni. Ściana, która uległa zniszczeniu w wyniku katastrofy budowlanej, nie była odbudowana. Ww. roboty wykonano w okresie pomiędzy dniem 29 października 2010r. a 27 grudnia 2010r.
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 9 listopada 2011r. na nieruchomości w Ł. przy Placu B 2, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, że znajduje się tam budynek pięciokondygnacyjny (niepodpiwniczony), który został częściowo przebudowany. Wysokość czwartej kondygnacji została zmniejszona poprzez opuszczenie stropu nad nią o ok. 70 cm, dzięki czemu wygospodarowano piątą kondygnację. Nadto zmieniona została konstrukcja dachu dwuspadowego w taki sposób, że wykonano dach dwuspadowy-łamany, zmieniono kąt nachylenia połaci, nadbudowano ściany szczytowe, co spowodowało zmianę kubatury. Drewniana konstrukcja dachu została wykonana w 2011r. Wykonano mansardy w ścianach podłużnych budynku. W miejscu ściany zewnętrznej (tylnej elewacji), która uległa zawaleniu podczas katastrofy budowlanej w maju 2005r., zamontowano ścianę kurtynową (stalowo - szklaną). W pierwszej, drugiej i trzeciej kondygnacji - konstrukcji słupowo-ryglowej - co drugi słup został wycięty, a pozostałe obetonowano żelbetem. Usunięto też co drugi rygiel drewniany, a pozostałe obetonowano. W dniu kontroli były 4 rzędy słupów po 8 sztuk w rzędzie. Wykonano schody żelbetowe monolityczne z czwartej na piątą kondygnację. Ustalono także, że właścicielem nieruchomości i inwestorem wykonanych robót budowlanych była A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy Placu B 2.
W dniu 13 maja 2013r. przeprowadzono ponowne oględziny, podczas których nie stwierdzono zmian stanu zaawansowania robót budowlanych w budynku w stosunku do stanu z ostatniej kontroli, oprócz przystąpienia do wykonywania obłożenia ścian wewnętrznych klatki schodowej cegłą ceramiczną pełną o grubości ok. 3-4 cm. Ustalono, że przedmiotowy budynek wpisany jest do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...] oraz, że decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. nakazał A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie prac wstrzymanych decyzją z dnia [...] w budynku III piętrowej przędzalni nr II w zespole fabrycznym A. Ponadto nakazał doprowadzenie przedmiotowego budynku do jak najlepszego stanu w sposób określony w decyzji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, że inwestor przed wykonaniem przedmiotowych robót nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę, czym naruszył przepis art. 28 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623, powoływana także jako: "ustawa"). To z kolei spowodowało konieczność wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. o wyrażenie opinii
w zakresie możliwości legalizacji ww. robót budowlanych, który w piśmie z dnia 4 czerwca 2013r. negatywnie zaopiniował możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku i wniósł o ich nielegalizowanie.
W ocenie organu I instancji wykonanie przedmiotowych robót stanowiło działanie, które spowodowało naruszenie substancji i zmianę wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Na ich wykonanie konieczna była zgoda wojewódzkiego konserwatora zabytków, który w niniejszej sprawie nie wyraził zgody na legalizację wykonanych robót budowlanych
i przebudowy. Stanowiło to zatem naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.).
W świetle powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane naruszają przepisy w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Z tego względu decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy nakazał doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego poprzez:
1. rozbiórkę stropu nad czwartą kondygnacją i odtworzenie stropu zgodnie
z załącznikiem graficznym nr 1;
2. zdemontowanie w elewacji południowej ściany kurtynowej (stalowo-szklanej)
i odtworzenie brakującego fragmentu ściany zewnętrznej w elewacji południowej - z cegły ceramicznej pełnej, nietynkowanej - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 2;
3. rozbiórkę schodów prowadzących z czwartej na piątą kondygnację i odtworzenie części stropu w miejscu po rozbiórce schodów - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 3;
4. odtworzenie - w rozstawie podłużnym 3,20 m i poprzecznym 7,00 m – słupów żeliwnych Ø 240x10 w pierwszej kondygnacji i słupów drewnianych dwunastokątnych foremnych, wpisanych w okrąg o średnicy 34 cm w drugiej, trzeciej i czwartej kondygnacji oraz rygli drewnianych, opartych na słupach,
o przekroju poprzecznym 40x20 cm i rozpiętości 3,20 m, zgodnie z załącznikiem graficznym nr 4.
Samowolna nadbudowa przedmiotowego budynku została natomiast objęta odrębnym postępowaniem.
Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła A Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania
w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez całkowity brak należytego wyjaśnienia i zrozumienia sprawy, sprowadzający się do braku wyjaśnienia przyczyn wykonania wewnętrznej konstrukcji budynku frontowego biurowo - handlowo – usługowego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy Placu B 2 (działka nr ewid. 51/7, obręb [...]), jak również przez całkowite niewyjaśnienie w sprawie, czy z uwagi na zaistniałą katastrofę budowlaną, mającą miejsce w maju 2005r., w przedmiotowym budynku frontowym, w tym przede wszystkim powstałe w związku z tym zdarzeniem przechylenie się tego budynku oraz dalsze pęknięcia ścian zewnętrznych,
w szczególności ściany wschodniej, możliwe jest przywrócenie stanu poprzedniego,
w tym - dawnej konstrukcji tego budynku bez zagrożenia katastrofą budowlaną poprzez przeniesienie znacznej części sił pionowych i poziomych poprzez wewnętrzną konstrukcję tego budynku, tak jak to było wcześniej, na jego ściany zewnętrzne znajdujące się w aktualnym stanie technicznym. Zwłaszcza, iż budynek ten pomiędzy rokiem 2005 a rokiem 2010 stał zupełnie otwarty i podlegał czynnikom atmosferycznym, co uwzględniając bardzo niską jakość cegieł wykorzystanych do budowy tego budynku oraz łączącej je zaprawy wapiennej, dodatkowo wpłynęło na obniżenie ich nośności oraz odporności na siły poziome.
Ponadto zarzucono również naruszenie ww. przepisów postępowania poprzez całkowite pominięcie, iż przy różnorodnej tkance ceglanej w istniejących ścianach o średniej wytrzymałości na ściskanie rzędu 5,3 - 5,7 MPa oraz wytrzymałości zaprawy wapiennej rzędu 0,1 MPa, fizycznie nie jest możliwe przywrócenie dawnej konstrukcji wewnętrznej budynku, tak aby nie uległ on katastrofie budowlanej – zawaleniu, a także przez całkowite pominięcie, iż wykonanie wewnętrznej zabezpieczającej konstrukcji przedmiotowego budynku, w tym niezbędnego w ramach tej konstrukcji stropu nad czwartą kondygnacją oraz wykonanie kurtyny stalowo - szklanej, nie nastąpiło
w warunkach samowoli budowlanej, a jedynie w celu należytego zabezpieczenia pozostałości tego budynku przed dalszą degradacją - katastrofą budowlaną, wobec faktu, iż wcześniejsze, tymczasowe jego zabezpieczenie - zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] oraz brak nawet tymczasowego zamknięcia tego budynku, z uwagi na naruszenie konstrukcji budynku w skutek katastrofy budowlanej, w tym jego "skręcenie" oraz działanie czynników atmosferycznych, okazało się nieskuteczne i spowodowało powstawanie dodatkowych rys i pogłębień istniejących spękań ścian zewnętrznych.
We wskazanym zakresie zarzucono także całkowite pominięcie faktu, iż w związku
z wykonaniem zabezpieczającej wewnętrznej konstrukcji budynku, doszło także do wzmocnienia wcześniejszych stropów każdej kondygnacji, poprzez nadlanie nad nimi płyty żelbetowej, a przez to popadnięcie w wewnętrzną sprzeczność w zakresie,
w jakim organ I instancji pomimo wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, jednocześnie nie nakazał jego wykonania poprzez rozbiórkę tych stropów, uznając tym samym konieczność wykonanego wzmocnienia konstrukcji budynku, jak również całkowicie dowolne uznanie, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. negatywnie zaopiniowałby ewentualną legalizację zakwestionowanych przez organ I instancji prac budowlanych, gdyby wiedział, iż wykonanie prac, tj. w szczególności konstrukcji wewnętrznej budynku, zgodnie z wykonaną na zlecenie spółki ekspertyzą, jest jedynym sposobem zabezpieczenia pozostałości ścian tego budynku przed dalszą katastrofą budowlaną - ich zawaleniem. Zwłaszcza, iż według wiedzy strony skarżącej, po przedstawieniu takich informacji i dokumentacji z tym związanej [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Ł., jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, konserwator pozytywnie zaopiniował te prace, udzielając na nie zgody.
W ocenie A Sp. z o.o. w Ł. organ I instancji całkowicie pominął okoliczność, że
w czasie wielokrotnych spotkań z przedstawicielami spółki pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. dokonujący m.in. wizytacji przedmiotowego budynku, wyrażali pozytywną opinię, co do sposobu zabezpieczenia przedmiotowego budynku wykonanego przez skarżącą, równocześnie wskazując, iż nie jest możliwe przywrócenie stanu poprzedniego właśnie z uwagi na to, że wobec utraty na skutek czynników zewnętrznych nośności ścian zewnętrznych, przywrócenie rozwiązań konstrukcyjnych istniejących przed katastrofą budowlaną doprowadziłoby do zawalenia się przedmiotowego budynku, a w szczególności jego ścian zewnętrznych.
Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji tego nakazanie stronie skarżącej doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego, w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wydanie takiego nakazu, a także przez nakazanie stronie skarżącej doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego m.in. poprzez odtworzenie brakującego fragmentu ściany zewnętrznej w elewacji południowej - z cegły ceramicznej pełnej, nietynkowanej - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 2 oraz odtworzenie -
pozostałych elementów w sposób określony w decyzji i załącznikach.
Zdaniem spółki naruszenie prawa materialnego nastąpiło przez nakazanie stronie skarżącej doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego, poprzez wykonanie nakazanych w treści sentencji zaskarżonej decyzji prac, w sytuacji gdy wykonanie takiego nakazu nie jest możliwe z uwagi na stan techniczny pozostałych ścian po katastrofie budowlanej, w tym powstałe dodatkowe spękania oraz ich wychylenia, które skutkują tym, iż na dzień dzisiejszy, z uwagi na ich stan, nie jest możliwe przywrócenie dawnej konstrukcji budynku przenoszącej siły pionowe i poziome wewnętrznej konstrukcji budynku oraz użytkowe, na uszkodzone wskutek katastrofy jego ściany zewnętrzne, co w konsekwencji prowadziłoby do tego, że w chwili demontażu wykonanych przez skarżącą elementów oraz próbie przywrócenia dotychczasowej konstrukcji, przedmiotowy budynek, a w szczególności jego ściany zewnętrzne, uległyby całkowitemu zawaleniu.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wykonanie robót budowlanych w przedmiotowym budynku, polegających na wykonaniu stropu nad czwartą kondygnacją, wykonaniu w elewacji południowej ściany kurtynowej, schodów prowadzących z czwartej na piątą kondygnację, czy też słupów i rygli żelbetowych, to roboty budowlane, które należy zakwalifikować jako przebudowę i które rozpocząć można na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji prawidłowo zatem uznał, że dokonana bez stosownego pozwolenia przebudowa nosi znamiona samowoli budowlanej. W tych warunkach prawem,
a jednocześnie obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, było wydanie decyzji
w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Ponadto zdaniem organu II instancji, istniejąca sytuacja narusza przepisy techniczno-budowlane, z uwagi na niedające się usunąć naruszenie prawa.
Jednakże organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy wydał dwa odrębne rozstrzygnięcia w stosunku do poszczególnych części zrealizowanych robót budowlanych. W ocenie organu odwoławczego decyzje wydane zarówno w trybie art. 48 ust. 1, jak i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane są decyzjami kończącymi postępowanie. Niedopuszczalne prawnie jest zatem wydawanie w stosunku do tej samej inwestycji, w identycznym stanie faktycznym, odrębnych decyzji na podstawie różnych przepisów Prawa budowlanego. Organ I instancji, poza decyzją w/w, wydał bowiem w tym samym dniu ([...]) drugą decyzję nr [...], którą nakazał A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części ( wraz z dachem ) budynku frontowego biurowo-handlowo-usługowego – dawnej przędzalni w zespole pofabrycznym A, zlokalizowanego w Ł. przy Placu B 2.
Tak więc weryfikowane rozstrzygnięcie jest jedną z dwóch decyzji wydanych
w stosunku do części tej samej inwestycji. Dodatkowo, objęte odrębnymi rozstrzygnięciami organu szczebla powiatowego, części robót budowlanych tworzą konstrukcyjną całość. Tym samym, ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko jednej z dwóch wydanych decyzji, może spowodować niewykonalność drugiej,
z uwagi na ich przestrzenne i techniczne współzależności.
Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził natomiast, że nie zawiera ono przesłanek mogących mieć wpływ na podjęcie przez organ odwoławczy innego rozstrzygnięcia, albowiem pomiędzy zaistniałą katastrofą budowlaną (maj 2005 roku),
a rozpoczęciem robót budowlanych związanych z przebudową omawianego budynku (październik 2010 roku) inwestor dysponował wystarczającą ilością czasu na podjęcie czynności wymaganych przepisami ustawy Prawo budowlane, jak i ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto stan techniczny omawianego budynku również nie uzasadniał pominięcia obowiązujących przepisów.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła A Sp. z o.o. w Ł., stawiając zarzuty dotyczące uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W ocenie spółki organ dopuścił się naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że prace na nieruchomości położonej przy Pl. B 2 w Ł. zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, podczas - gdy zdaniem skarżącej - miały one charakter prac zabezpieczających, będących wynikiem nakazu zabezpieczenia przedmiotowej nieruchomości, co
w konsekwencji sprawia, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zastosowania przedmiotowej normy.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. przez brak dokładnego zbadania okoliczności niniejszej sprawy, w zakresie charakteru i trybu wykonywania przez skarżącą prac zabezpieczających w nieruchomości położonej przy Pl. B 2 w Ł., jak również możliwości doprowadzenia przedmiotowej nieruchomości do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, gdy skarżąca wskazała na radykalną zmianę stanowiska [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł., m.in. w związku z decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który uchylił rozstrzygnięcie tego organu, nakazujące przywrócenie przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala ( art. 151 p.p.s.a. ).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], którą w oparciu
o art. 138 § 2 K.p.a. organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. Została ona wydana na podstawie ar. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm. ). Organ nałożył nią na A Sp. z o.o. w Ł. obowiązek doprowadzenia budynku frontowego biurowo-handlowo-usługowego - dawnej przędzalni w zespole pofabrycznym A, zlokalizowanego w Ł. przy Placu B 2 - do stanu poprzedniego poprzez określone w decyzji i załącznikach do niej, roboty budowlane polegające na rozbiórce, demontażu, czy odtworzeniu wskazanych elementów obiektu.
Okolicznością decydującą o trafności rozstrzygnięcia organu odwoławczego jest fakt, że organ I instancji w stosunku do tego samego obiektu, tworzącego konstrukcyjną całość - jedynie dotyczącej innej jego części - wydał w tym samym dniu decyzję w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazującą rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części wraz z dachem, co jest prawnie niedopuszczalne. Nie ma bowiem wątpliwości, że wykonane przez inwestora techniczne i konstrukcyjne elementy obiektu są od siebie współzależne i ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko jednej z dwóch wydanych decyzji, może spowodować niewykonalność drugiej.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, iż skarżąca Spółka na wykonanie robót budowlanych, które zostały stwierdzone w toku prowadzonego postępowania przez organy nadzoru budowlanego, nie uzyskała stosownego pozwolenia na budowę, które było niezbędne.
Wynika to z art. 28 ust. 1 oraz art. 3 pkt 6, 7 i 7a Prawa budowlanego.
W myśl tych regulacji roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które
w niniejszej sprawie nie mają zastosowania, bo nie mieszczą się we wskazanej w tych przepisach kategorii. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, a przez przebudowę – wykonywanie robót budowlanych,
w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (...).
Zrealizowanie przez skarżącą Spółkę robót budowlanych polegających na wykonaniu stropu nad czwartą kondygnacją, wykonaniu w elewacji południowej ściany kurtynowej, schodów prowadzących z czwartej na piątą kondygnację, czy słupów i rygli żelbetowych, świadczy o przebudowie i można było do robót tych przystąpić jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Likwidacja takiej samowoli budowlanej, która nie jest budową w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, następuje poprzez zastosowanie unormowania określonego
w art. 51 ust. 1 pkt 1, mającym zastosowanie poprzez art. 51 ust. 7 tejże ustawy.
W niniejszej sprawie, w świetle zebranego materiału dowodowego, absolutnie nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko zaprezentowane przez skarżącą Spółkę, iż zakres wykonanych robót po oględzinach przeprowadzonych w dniu 29 października 2008 roku, a ujawnionych na skutek kolejnych – począwszy od dnia 27 października 2010r. – jest wykonaniem, czy kontynuacją wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] wydanej w trybie art. 68 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.
Decyzją tą, w związku z zaistniałą katastrofą budowlaną, nakazano bowiem skarżącej wyłączenie z użytkowania części czterokondygnacyjnego przedmiotowego budynku, jak i dokonanie niezbędnych zabezpieczeń przez podstemplowanie stropów i dachu, czy zabezpieczeń połaci dachowej przed poderwaniem przez podmuchy wiatru poprzez zabicie deskami pomieszczeń w poziomie poddasza, jak również utrzymanie zabezpieczeń w stałej sprawności technicznej oraz zabezpieczenie budynku przed dostępem osób postronnych. Niewątpliwie wykonane wcześniej prace, na skutek upływu czasu czy wpływu czynników atmosferycznych, mogły okazać się niewystraczające.
Jednakże rozmiar i zakres wykonanych w obiekcie robót budowlanych, który
w sposób ewidentny wynika z akt administracyjnych, a potwierdzony jest po raz pierwszy w trakcie przeprowadzonych w dniu 27 grudnia 2010r. oględzin, a następnie kolejnych - z dnia 9 listopada 2011r. i 13 maja 2013r., nie może budzić wątpliwości, że nie ma on nic wspólnego z treścią wskazanej wyżej decyzji z dnia [...],
w tym – z koniecznością utrzymywania zabezpieczeń w stałej sprawności technicznej.
Tym samym na uwagę nie zasługują zarzuty podnoszone w skardze dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, jak i przepisów Prawa budowlanego.
Rozpatrując przedmiotową sprawę, przynajmniej w świetle załączonych akt, budzić może zdziwienie okoliczność braku wcześniejszej reakcji organów nadzoru budowlanego stopnia podstawowego po stwierdzeniu zakresu prowadzonych przez skarżącą Spółkę robót budowlanych, zwłaszcza, iż dotyczyły one obiektu po katastrofie budowlanej, jak również wpisanego do rejestru zabytków. Okoliczności te tym bardziej powinny wpłynąć na podejmowanie koniecznych czynności i decyzji bez zbędnej zwłoki.
Przechodząc ponownie do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie narusza ona obowiązujących przepisów w stopniu, który powodowałby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Należy w pełni podzielić argumentację w niej zawartą, że nieprawidłowością ze strony organu I instancji było wydanie wobec jednego obiektu budowlanego dwóch odrębnych decyzji kończących postępowanie w sprawie, a tym samym zachodziła konieczność zastosowania normy art. 138 § 2 K.p.a., gdyż organ ten będzie zobligowany do rozstrzygnięcia całości sprawy jednym aktem z uwzględnieniem okoliczności wskazanych w decyzji kasacyjnej.
Reasumując, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło