II SA/Łd 1205/03

Dnia 3 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi W.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...]) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnie- nia się wyroku; 3. zasądza na rzecz W.R. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie "art. 66 ust. 1" ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r.,poz. 1126 ze zm.) nakazał A Spółce Akcyjnej w Ł., Rejon Energetyczny R., usuniecie istniejących nieprawidłowości poprzez wymianę żerdzi żelbetowych, konserwację stalowych elementów pomocniczych, występujących w obiekcie słupowej stacji transformatorowej 15/04 kV nr inwentarzowy [...], przy ul. A w R. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w dniu 26.lutego 2003r. Starostwo Powiatowe w [...] przekazało do organu nadzoru budowlanego wniosek W.R. w sprawie zbadania stanu technicznego stacji transformatorowej, położonej na działce przy ul. A 77 w R. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., w wyniku przeprowadzonych w dniu 13.marca 2003r. oględzin obiektu ustalił, że stacja trafo stanowi własność A S.A. Rejon Energetyczny R. Stwierdzono także, iż dwa słupy, na wysokości około 2 metrów od podstaw posiadają ubytki betonu, przez które widoczne jest zbrojenie słupa. Zgodnie z treścią art. 61 ustawy Prawo budowlane, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymogami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym. Obiekty budowlane należy poddawać w czasie ich użytkowania okresowej kontroli zasadniczej. Wobec stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego w/w stacji trafo, decyzją Nr [...] z dnia [...], nakazano A S.A., Rejonowi Energetycznemu R. przeprowadzenie kontroli, polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu a także wykonanie ekspertyzy stanu technicznego stacji transformatorowej. W dniu 23.kwietnia 2003r. zobowiązany przedłożył ekspertyzę stanu technicznego słupowej stacji transformatorowej 15/04kV wraz z oceną sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu. Końcowe wnioski ekspertyzy, uzasadniają zaś, zdaniem organu I instancji, nałożenie na właściciela obiektu, wskazanych w sentencji decyzji, obowiązków. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył W.R., wskazując, iż pomimo "pobieżnie zauważalnej poprawności", jest ono "z gruntu wadliwe i sprzeczne z prawem". Organ nie zobowiązał bowiem A S.A. do przedłożenia pełnej dokumentacji obiektu, jak również nie wziął pod uwagę konsekwencji płynących z faktu, dokonania samowolnej wymiany transformatora na czterokrotnie silniejszy w 1998r. Zarówno budowa stacji jak i jej remont dokonane zostały przez A bezprawnie, po "wdarciu się na teren prywatny", należący do odwołującego. W.R. wskazał nadto, że stacja transformatorowa usytuowana jest w odległości około 4 metrów od budynku mieszkalnego, czym stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia jego mieszkańców oraz dla "mienia znacznej wartości". Decyzją Nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego ("Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071") w zw. z "art. 66 ustawy z dnia 7.07. 1994r. Prawo budowlane" utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż treść art. 66 Prawa budowlanego stanowi uzasadnienie dla "rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu administracyjnym stanu technicznego przedmiotowej stacji transformatorowej". Decyzja organu I instancji, która jest nakazem wykonania określonych robót oznacza jednocześnie, iż jej adresat ma pozwolenie na ich wykonanie. W badanej sprawie nie ma zatem zastosowania wymóg przedłożenia pełnej dokumentacji budowy wraz ze wskazaniami lokalizacyjnymi i prawem do władania terenem, "bowiem obowiązek ten dotyczy ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na budowę nie zaś trybu z art. 66 Prawa budowlanego". Również zaszłości prawne, dotyczące usytuowania stacji transformatorowej na terenie działki odwołującego, nie mogą być przedmiotem rozpatrywania przez organy administracji. Tym samym wiec, zdaniem organu odwoławczego, argumenty podniesione w odwołaniu, nie maja wpływu na merytoryczną zasadność zaskarżonego orzeczenia. W skardze na powyższe rozstrzygniecie W.R. powtórzył częściowo argumentację przytoczoną w uprzednio wniesionym odwołaniu, podnosząc dodatkowo, iż wykonanie prac określonych w zaskarżonej decyzji, grozić może wyrządzeniem znacznych szkód materialnych i zdrowotnych. Uzasadnionym jest zatem, zdaniem skarżącego, by zamiast wymiany konstrukcji dokonać prac naprawczych, mających na celu wzmocnienie i utwardzenie istniejących już podpór słupa stacji transformatorowej. Szeroko przedstawiając zadawniony spór pomiędzy nim a A S.A,dotyczący bezprawnej, zdaniem skarżącego, lokalizacji słupowej stacji transformatorowej na terenie jego posesji, W.R. wniósł ostatecznie o uchylenie zaskarżonej decyzji jako bezprawnej i "biorącej pod uwagę jedynie interes monopolisty". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia, zawartego w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 10.października 2003r. oddalono wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż w przeprowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu, brak jest odniesienia się do podnoszonej przez skarżącego kwestii wymiany transformatora, dokonanej przez inwestora samowolnie w 1998r. Jakkolwiek bowiem faktem pozostaje, iż we wniosku o wszczęcie postępowania W.R. powołał się na przepisy ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.), dotyczące utrzymania obiektów budowlanych, tym niemniej obowiązkiem organów było sprawdzenie okoliczności wskazywanych w jego uzasadnieniu, a dotyczących samowolnej budowy i wymiany elementów stacji transformatorowej, zlokalizowanej na terenie posesji skarżącego. O ile można przyjąć, iż załączona do akt sprawy kserokopia decyzji nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę, dotyczy stacji trafo, usytuowanej na terenie nieruchomości skarżącego (choć niekompletność materiału dowodowego i w tym zakresie np. brak projektu, brak określenia jakich nieruchomości dotyczy inwestycja, nie pozwala na przesądzenie tego w sposób jednoznaczny), o tyle kwestia wymiany transformatora nie została przez organy nadzoru budowlanego choćby dostrzeżona. Tymczasem już lektura kserokopii protokołów oględzin, sporządzonych przez właściciela obiektu w 1984r. oraz w 2002r. pozwala na konkluzję, iż inwentaryzowany obiekt różni się np. numerami fabrycznymi transformatora. Może to sugerować wymianę tegoż elementu, o której wspomina skarżący w złożonym wniosku. Niewyjaśnienie tej kwestii, w szczególności zaś nieustalenie czy wymiana transformatora poprzedzona była stosownym postępowaniem administracyjnym (np. wszczętym na skutek zgłoszeniem inwestora o ile był to jedynie remont sieci elektroenergetycznej, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu aktualnym w okresie dokonywania inwestycji, w 1998r. – tj. według stanu prawnego, obowiązującego poczynając od 24.grudnia 1997r. do 11.lipca 2003r.) oraz czy jej dokonanie nie spowodowało nadmiernego obciążenia konstrukcji obiektu, przesądza o nienależytm wyjaśnieniu sprawy, skutkującym naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). Nie można także nie zauważyć, iż obowiązki, nałożone na A Spółkę Akcyjną w Ł., Rejon Energetyczny w R., zaskarżonym rozstrzygnięciem, wynikają z ekspertyzy złożonej przez właściciela obiektu, w następstwie wykonania decyzji Nr [...] z dnia [...]. Wskazanym orzeczeniem zobowiązano zaś, w trybie art. 63 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, A Spółkę Akcyjną w Ł., Rejon Energetyczny w R. do przeprowadzenia kontroli, polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej stacji transformatorowej, położonej na działce przy ul. A 77 w R. oraz przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego stacji. Tymczasem, jak wynika z treści przedłożonej ekspertyzy, jej autor oparł się wyłącznie na protokołach oględzin, sporządzonych odpowiednio przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w dniu 13.marca 2003r. oraz przez pracowników właściciela obiektu w dniu 2.maja 2002r. (tj. blisko rok przed sporządzeniem ekspertyzy). Faktycznie zatem nie została przeprowadzona kontrola, nakazana decyzją z dnia [...], której wynikiem miała być sporządzona ekspertyza. Wnioski zwarte w opinii z dnia 18.kwietnia 2003r., dotyczące oceny sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu, autorstwa A.P., mogą zatem budzić uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem rzeczywistym. Tym samym i zalecenia, które stały się podstawą nałożenia obowiązków, określonych zaskarżoną decyzją, zwłaszcza w świetle zarzutów podnoszonych przez skarżącego (zagrożenie katastrofą budowlaną), nie posiadają dostatecznego uzasadnienia. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej uchybienia, konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją orzeczenia organu I instancji , w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, sprowadzających się do żądania rozstrzygnięcia "historycznego sporu", dotyczącego naruszania uprawnień właścicielskich skarżącego przez A S.A. w Ł., wskazać należało, iż kwestia wspomniana (roszczenie o charakterze cywilno-prawnym) wykraczała poza zakres kognicji sądu administracyjnego. W przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu do dnia uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygnięto na podstawie art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z rt. 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.