II SA/Łd 121/15

Dnia 11 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii cyfrowej oddala skargę. LS II SA/Łd 121/15 Uzasadnienie Ostateczną decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz.1409 ze zm.), dalej P.b., nakazał A Sp. z o.o. w W. przedłożenie we wskazanym terminie: 1/ 3 egz. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego roboty budowlane wykonane na istniejącej wieży ciśnień usytuowanej na działce nr [...], obręb [...], przy ul. A w R. przy stacji bazowej telefonii komórkowej oraz roboty budowlane konieczne do wykonania w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem wraz z niezbędnymi opiniami i uzgodnieniami, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, 2/ decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Następnie decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 51 ust. 5 P.b., nakazał A rozbiórkę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej. W odwołaniu B S.A. (poprzednio A Sp. z o.o.) podniosła, że organ nadzoru budowlanego nie wskazał, jakie konkretnie przepisy czynią niemożliwym legalizację obiektu jako całości, choć zastosował najbardziej restrykcyjną sankcję w postaci rozbiórki. Sankcja ta powinna być zastosowana tylko wyjątkowo, gdy niemożliwe jest zalegalizowanie obiektu. Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do art. 51 ust. 5 P.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wskazany w tym przepisie sposób zakończenia postępowania legalizacyjnego związany jest zatem nieodłącznie z samowolnym dokonaniem istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwoleniu na budowę. Tymczasem organ I instancji błędnie przyjął, że inwestor działając w warunkach samowoli budowlanej dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Organ odwoławczy podkreślił, że w omawianej sprawie nie może być mowy o istotnych odstępstwach od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, ponieważ decyzja taka nigdy nie została wydana. Prowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że inwestor legitymuje się dokonanym w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszeniem z dnia [...] zamiaru wykonania robót związanych z montażem urządzeń wchodzących w skład instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z projektem technologicznym, stanowiącym załącznik do zgłoszenia, a nie pozwoleniem na budowę. Organ odwoławczy wskazał też na konieczność ustalenia, czy nie doszło do wykonania kolejnych robót budowlanych na istniejącej wieży ciśnień, a także, jak aktualnie przedstawia się kwestia mocy zamontowanych anten i ocena, czy inwestycja wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji, czy na budowę spornej stacji bazowej konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyło Stowarzyszenie A z siedzibą w R., zarzucając jej naruszenie: 1/ art. 6 k.p.a., poprzez niepodanie w osnowie decyzji przepisu k.p.a. oraz przepisu P.b., który znosi literalne brzmienie art. 51 ust. 5 P.b., 2/ art. 51 ust. 5 P.b. w związku z art. 16 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ nie jest związany jego literalnym brzmieniem, lecz ponownie rozstrzyga sprawę merytorycznie zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Wskazując na powyższe naruszenia skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji jej poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie jest sporna inwestycja polegająca na wzniesieniu stacji bazowej telefonii komórkowej, jak również ocena, czy inwestycja ta wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, bądź nie wymagała w ogóle władczej ingerencji organów administracji publicznej. Sąd nie zajmował się także oceną parametrów inwestycji, które zresztą nie zostały do końca ustalone, co wynika również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie Sąd ocenił jedynie zgodność z prawem decyzji organu nadzoru budowlanego II instancji, który uznał, że w sprawie nie zaszły okoliczności przewidziane w art. 51 ust. 5 P.b. uprawniające organ stopnia podstawowego do wydania nakazu rozbiórki spornej stacji bazowej. W myśl ww. przepisu w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Oczywiste jest więc, że przewidzianą w tym przepisie sankcję rozbiórki obiektu budowlanego można wydać jedynie wówczas, gdy zobowiązany decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. inwestor nie przedłoży stosownych dokumentów. Zgodnie z tym przepisem przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., zobowiązując inwestora do złożenia stosownych dokumentów. Decyzja ta stała się ostateczna. Inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, co doprowadziło organ I instancji do uznania, że zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki. Tym niemniej uszło uwadze organu I instancji, a na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. może zostać zastosowany jedynie w przepadku istotnego odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego stosowną decyzją. W niniejszej sprawie decyzji takiej nie wydano, inwestycja zrealizowana został bowiem na podstawie zgłoszenia z [...]. Nie było zatem podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., a co za tym idzie – nakaz rozbiórki wydany z uwagi na niezrealizowanie obowiązków nałożonych w takiej decyzji nie może pozostać w obrocie prawnym. Oczywiście w orzecznictwie sądowym dopuszcza się niekiedy możliwość zastosowania trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 w sytuacjach, w których brak jest zatwierdzonego uprzednio projektu budowlanego i wydanego pozwolenia na budowę. Dotyczy to jednak wyłącznie okoliczności, w których owo wydane wcześniej pozwolenie na budowę i zatwierdzony projekt budowlany zostały wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez władcze działania organów administracji publicznej (np. w ramach postępowań nadzwyczajnych) i uznanie inwestora, działającego przecież w oparciu o decyzję funkcjonującą wówczas w obrocie prawnym, za samowolnika byłoby niedopuszczalne. Tym niemniej w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. lf