II SA/Łd 1216/10

WyrokWSA w Łodzi2011-03-03

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie rozpoznać odwołanie, mimo wcześniejszych wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 11 grudnia 2009 r.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w poprzednim wyroku, powtarzając błędy proceduralne i nie merytorycznie rozpoznając sprawę. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA było nieuzasadnione, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego nie mógł rozpoznać sprawy samodzielnie, ani nie uzasadnił dostatecznie przyczyn zastosowania tego przepisu. Ponadto, organ nie wyjaśnił kwestii interesu prawnego strony odwołującej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnego prowadzenia robót budowlanych związanych z powiększeniem zbiornika wodnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia art. 153 PPSA, wskazując na brak zastosowania się do wcześniejszych wytycznych sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. i zasądza od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi B. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnego prowadzenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od organu - [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej B. C. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), art. 84 i art. 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy samowolnego prowadzenia robót budowlanych związanych z powiększeniem zbiornika wodnego na nieruchomości, położnej w L. nr [...], działka nr 211, orzekł o umorzeniu dalszego postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor wyjaśnił, iż pismem z dnia 10 lipca 2006r. M. P., właściciel działki w L. nr [...], zwrócił się do organu nadzoru budowlanego w P. z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnie wybudowanego stawu na działce nr 211, stanowiącej własność B. C. Podczas przeprowadzonych w dniu [...]r. oględzin ustalono, iż w północnej części działki nr 211 znajduje się zbiornik wodny o wymiarach 24,00 m x 22,00 m. Z oświadczenia współwłaścicielki nieruchomości – B. C. wynika, że przedmiotowy staw istniał w 1983r., tj. w dacie przejęcia nieruchomości. Natomiast w 2005 roku staw został oczyszczony, wyszlamowany i pogłębiony, bez zmiany obrysu. Ustalono ponadto, że sporny staw jest podłączony do rowu nr 5001. Na podłączenie to właścicielka nie posiada zgody stosownego urzędu. Dalej, iż na podstawie dokonanych ustaleń postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał współwłaścicieli B. C., M. C. oraz T. C. do wykonania oraz przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2007r. opinii o stanie technicznym samowolnie powiększonego zbiornika wodnego. Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych na to postanowienie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem z dnia [...]r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin do dnia 31 lipca 2007r. oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części. Państwo C. zaskarżyli przedmiotowe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wobec cofnięcia skargi umorzył postępowania ze skargi B. C., M.C. i T. C. W dniu 28 grudnia 2007r. do inspektoratu wpłynęły 2 egzemplarze opinii o stanie technicznym zbiornika, organ ustalił także, iż prowadzone prace nie wymagały pozwolenia wodnoprawnego jeżeli polegały na oczyszczaniu, wyszlamowaniu lub odmulaniu zbiornika. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. P., kwestionując ustalenia dokonane przez organ I instancji oraz wskazując, iż przedmiotowy staw podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...]r. był zasilany z rowu nr 5001, na co jego zdaniem, potrzebny jest operat wodnoprawny i pozwolenie budowę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja organu I instancji jest wadliwa z uwagi na nieprawidłowości niemożliwe do wyeliminowania w trybie odwoławczym. Do nieprawidłowości tych zaliczył stwierdzenie sprzeczności w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji, do których należą podłączenie omawianego zbiornika wodnego do rowu 5001 i jego rozbudowa. Z materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu oględzin organu I instancji, wynika, iż sporny staw jest podłączony do rowu 5001. Na podłączenie to właściciel nie posiada zgody stosownego urzędu. Ponadto z ustaleń dokonanych przez organ I instancji oraz z oświadczenia poprzedniego właściciela wynika, iż w 1981 roku staw (zbiornik) miał powierzchnię około 300-400 m2 a w 2005 roku został on oczyszczony, wyszlamowany i pogłębiony, a tym samym rozbudowany do obecnych wymiarów (22 m x 24 m = 528 m2). W takiej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, niezbędnym jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego, jak również sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Skoro bowiem przedmiotowy zbiornik wodny jest zbiornikiem ziemnym kopanym zasilanym nie tylko wodą gruntową i opadową, zatem zwierciadło wody w nim układać się będzie nieporównywalnie do poziomu wody gruntowej w jego sąsiedztwie. Uwarunkowania te nie wykluczają negatywnego oddziaływania zbiornika na grunty sąsiednie i środowisko. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. Nr 239 z 2005r., poz. 2019 ze zm.) do wykonania tego stawu i jego eksploatacji jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. Ponadto, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia takiego raportu (Dz.U. Nr 257, poz. 2573), inwestycja ta wymaga sporządzenia takiego raportu. Natomiast w piśmie z dnia 13 czerwca 2008r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. kierowanego do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P., brak jest wzmianki o połączeniu spornego stawu do rowu melioracyjnego 5001, jak również o jego rozbudowie. Pominięcie powyższych ustaleń organu w przedmiotowym piśmie, skutkowało stwierdzeniem, iż pozwolenie wodnoprawne w niniejszej sprawie nie jest wymagane. Nienależyta była również ocena przedłożonej opinii o stanie technicznym istniejącego zbiornika wodnego. Wprawdzie została ona sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, zawierając informację o braku połączenia rowu melioracyjnego z rowem 5001, jednakże opinia ta jest materiałem dowodowym, który podlega swobodnej ocenie organu. B. C., M. C. i T. C. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009r. uchylił decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż jego ocenie, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za nadużycie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., uzasadniając rozstrzygnięcie, dokonał krytycznej analizy motywów zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., wskazując na bliżej nieokreślone "nieprawidłowości niemożliwe do wyeliminowania w trybie odwoławczym". Podkreślił, iż w żadnej mierze ogólnie przywołana potrzeba uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przez właścicieli działki na której zlokalizowany jest staw, jak też konieczność sporządzenia raportu w sprawie oddziaływania na środowisko, nie może stanowić uzasadnienia dla uchylenia się przez organ odwoławczy od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dalej, iż pomijając nawet niewskazanie podstaw prawnych dla tychże wymagań oraz ogóle jedynie powołanie się wyłącznie na ustawę Prawo wodne i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, Sąd podniósł, iż prawidłowa ocena prawna ustalonego stanu faktycznego czy ewentualnie uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego w niezbędnym zakresie należały do obowiązków organu odwoławczego. Natomiast odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego czy też polemika ze stanowiskiem wyrażonym przez organ I instancji, nie może stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Organ odwoławczy zobligowany jest rozpoznać sprawę ponownie i tylko w ściśle określonych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. sytuacjach, może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Powodów tych nie można doszukać się natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś ogólnikowe powoływanie się na regulację, zawartą w ustawie Prawo wodne, nie może skutecznie zastąpić analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz związanej z tym potrzeby wykazania braków w postępowaniu wyjaśniającym, przeprowadzonym przez organ I instancji. Okoliczności przytoczone dla umotywowania rozstrzygnięcia, zaprzeczają natomiast konkluzji o konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Sąd zaważył nadto, iż podzielić należy zarzuty skargi, które dotyczą konieczności jednoznacznego określenia interesu prawnego odwołującego M.P., uprawniającego go do działania w charakterze strony niniejszego postępowania, w konsekwencji zaś skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...]r., decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 §2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania. Mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazał, iż z protokołu oględzin z dnia [...]r. wynika, iż sporny zbiornik wodny jest podłączony do rowu nr 5001, na które to podłączenie właścicielka nie posiada zgody. Nadto z oświadczenia poprzedniego właściciela wynika, iż w 1981 roku zbiornik miał powierzchnię około 300-400 m², a w 2005 roku został oczyszczony, wyszlamowany i pogłębiony oraz rozbudowany do obecnych wymiarów tj. 528 m². Organ odwoławczy wywiódł, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego w sposób bezsporny wynika, iż zbiornik został rozbudowany w wyniku robót przeprowadzonych w 2005 roku. Przy czym nie wynika z niego w sposób nie budzący wątpliwości, iż sporny zbiornik jest podłączony do rowu nr 5001, jednak organ uznał za wiarygodne stwierdzenie organu I instancji w tej kwestii i w konsekwencji uznał, iż niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego i sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wyjaśnił, iż skoro zbiornik sporny jest zbiornikiem ziemnym kopanym zasilanym nie tylko wodą gruntową i opadową, zatem zwierciadło wody w nim układać się będzie nieporównywalnie do poziomu wody gruntowej w jego sąsiedztwie. Uwarunkowania te nie wykluczają negatywnego oddziaływania zbiornika na grunty sąsiednie i środowisko. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne do wykonania stawu i jego eksploatacji jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, nadto zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia, inwestycja ta wymaga wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ wskazał, iż potwierdzeniem poczynionych ustaleń prawnych jest pismo z dnia 8 lipca 2008r. Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P., w którym stwierdzono, iż pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na oczyszczenie, wyszlamowanie i odmulenie warstwy 30 cm, czyli prace konserwacyjne, które nie zmieniły parametrów. Zdaniem organu zmiana powierzchni zbiornika stanowi wystarczająca przesłankę do ingerencji organów nadzoru budowlanego na podstawie art. 50, art. 51 lub art. 66 Prawa budowlanego. Reasumując organ wskazał, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją podstawy do ingerencji w sprawie prawidłowości wybudowania zbiornika, stąd nie jest zasadne orzeczenie o umorzeniu postępowania, tym bardziej, iż inicjator wszczęcia tego postępowania nie wycofał swego żądania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję złożyła B. C. podnosząc, iż organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2009r. Nie uzasadnił bowiem przyczyn, dla których uznał M. P. za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., nadto wbrew twierdzeniu organu, woda w zbiorniku jest to woda stojąca zasilana wyłącznie z wód opadowych, na co wskazał organ I instancji w decyzji, kierując się opinią wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, z opinii wynika, iż sadzawka nie posiada i nigdy nie posiadała połączenia z rowem melioracyjnym. Dalej, iż woda na działce strony nie jest zbiornikiem wodnym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane ani Prawo wodne, a roboty ziemne prowadzone na działce miały na celu uporządkowanie działki rekreacyjnej, stosownego ukształtowania terenu, likwidacji terenu podmokłego. Strona wyjaśniła, iż znajdująca się na działce sadzawka nie posiada żadnych urządzeń ani budowli wodnych, gromadzi wodę po to aby część działki nadawała się do korzystania na cele rekreacyjne, nie służy hodowli ryb, ani nie spełnia żadnej innej funkcji. Nawiązując do wywodów organu odwoławczego skarżąca podkreśliła, iż obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nie wynika z przepisów Prawa budowlanego, na podstawie którego działa organ nadzoru budowlanego stąd stwierdzenie, iż niezbędne jest uzyskanie tych dokumentów nie jest uprawnione. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż sprawa samowolnie prowadzonych robót budowlanych była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009r. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...]. Oznacza to, iż obecnie zaskarżona decyzja organu II instancji z dnia [...]r. została wydana w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego. Wyjaśnienia powyższe są istotne z uwagi na brzmienie art. 153 p.p.s.a., który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że obecnie prowadzona kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji będzie miała na celu sprawdzenie czy organy administracyjni wypełniły wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2009r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Łd 598/09. Orzeczenie Sądu wywiera bowiem skutki nie tylko w odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego czy postępowania administracyjnego, ale również w odniesieniu do ewentualnego, przyszłego postępowania administracyjnego i sądowego w danej sprawie. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu rozstrzygnięcia, nie nakazują organom by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności. Taka ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania mogą odnosić się zarówno do samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnień w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego – pogląd taki wyrażony został m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 1999r., IV SA 1177/97, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 47301. Stosując się do powyżej przedstawionego unormowania prawnego badając zaskarżoną decyzję Sąd zobligowany jest do sprawdzenia czy organ administracji, który rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu dysponował takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, oczywiście z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu, w pełni zastosował się i wypełnił te wskazania (wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 maja 2006r. sygn.akt II OSK 816/05, publ. Lex nr 236445). Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej (wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2010r., I SA/Wr 1591/09, niepubl., dostępny Lex nr 559604). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organy administracji nie wypełniły wytycznych zawartych w przywoływanym wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 grudnia 2009r. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przypomnieć trzeba, iż decyzją z dnia [...]r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie samowolnego prowadzenia robót budowlanych związanych z powiększeniem zbiornika wodnego usytuowanego na działce strony skarżącej. Podstawą prawną zaskarżonego aktu był zatem ponownie przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.". W ocenie Sądu analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie sposób nie dostrzec, iż organ odwoławczy powtórzył swoje dotychczasowe uchybienia. Wbrew wyraźnej wytycznej Sądu, organ odwoławczy, w ramach dwukrotnej instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia, nie rozpatrzył ponownie niniejszej sprawy. Warto zauważyć, iż wskazując na konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego organ II instancji wywodzi, iż za wiarygodne uznał stwierdzenie organu I instancji, iż zbiornik został rozbudowany. Podkreśla, iż za uznaniem, że zbiornik został rozbudowany przemawiają ustalenia zawarte w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r. oraz pismo z dnia 13 czerwca 2008r. skierowane do Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P. Zdaniem Sądu lektura akt administracyjnych sprawy uzasadnia stanowisko, iż organ odwoławczy nie przeanalizował wszystkich dokumentów sprawy, świadczy o tym chciałby fakt, iż przywoływane w uzasadnieniu pismo z dnia 13 czerwca 2008r. to w istocie sformułowane przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego zapytanie do Wydziału Ochrony Środowiska. Organ zwraca się o wyjaśnienie wątpliwości czy w przypadku samowolnie wykonanych robót polegający na oczyszczeniu, wyszlamowaniu i pogłębieniu zbiornika wodnego konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, gdyż w wyniku wymienionych robót powierzchni zbiornika uległa powiększeniu. Oparcie się wyłącznie na tym piśmie czyni zasadnym ustalenie, iż organ odwoławczy nie przeanalizował całej korespondencji prowadzonej pomiędzy organem nadzoru budowlanego a Wydziałem Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P. Jak również innych dokumentów przedłożonych do akt jak chociażby opinii o stanie technicznym spornego zbiornika wodnego, sporządzonej w wykonaniu postanowienia organu. Ponadto organ odwoławczy wskazuje, iż za koniecznością uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i sporządzeniem raportu oddziaływania na środowisko przemawia uregulowanie ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wydaje się jednak, iż organ nie zapoznał się wnikliwie z brzmieniem regulacji, na której opiera swoje rozstrzygnięcie, bowiem zarówno ustawa jak i rozporządzenie nawiązują do charakteru i wielkości zbiornika wodnego. Warto chociażby wskazać, iż na przykład w przywołanym rozporządzeniu ustawodawca przykładowo wymienił, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko wymaga sztuczny zbiornik wodny o pojemności nie mniejszej niż 10 mln m³. Brak doprecyzowania podstawy prawnej powoduje, że nie jest możliwe przyporządkowanie stanu faktycznego do przepisu prawa materialnego, który winien mieć zastosowanie, a wręcz przeciwnie przywołanie przez organ przepisów całej ustawy może skutkować dowolnością interpretacji i sugerować możliwość zastosowania dowolnego przepisu w ustawie przewidzianego. Na potwierdzenie swych wywodów organ przywołuje stanowisko Wydziału Ochrony Środowiska z dnia 8 lipca 2008r. Pismo to wyjaśnia, iż zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na oczyszczanie, wyszlamowanie i odmulenie warstwą 30 cm i jest to w zasadzie wyłącznie ogólna opinia sporządzona w oparciu o wykonaną dla potrzeb sprawy opinię techniczną, w której stwierdzono, że w roku 2005 obecni właściciele wykonali prace konserwacyjne zbiornika, które nie zmieniły jego parametrów i tym samym nie wymagały pozwolenia wodnoprawnego. Nie sposób nie dostrzec powstałej sprzeczności w argumentacji organu odwoławczego, który nadal powołując się na ogólnikowe sformułowania zasadniczo nie wyjaśnia podstaw podjętego rozstrzygnięcia, a jednocześnie orzekając o przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozstrzenia nie wytycza żadnego kierunku działania. Nie wskazuje nadal konkretnych przepisów, które powinny zostać zastosowane mimo, iż wada ta została wytknięta organowi w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2009r. Nie sposób bowiem przyjąć, iż ogólne przywołanie ustawy Prawo wodne, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz kilku przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wypełnia wytyczne Sądu. Z pewnością nie stanowi realizacji wskazań Sądu pozbawione jakichkolwiek wyjaśnień, opartych na materiale sprawy, przywołanie art. 50, art. 51 i art. 66 ustawy Prawo budowlane. Prawidłowa ocena prawna ustalonego stanu faktycznego czy ewentualnie uzupełnienie zgromadzonego materiału w niezbędnym zakresie, niewątpliwie należała do obowiązków organu odwoławczego, z której organ nie wywiązał się. Tym samym organ II instancji nie wyjaśnił przesłanek swojego działania a w szczególności zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W istocie bowiem kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji, nie wskazał na zaistniałe braki w materiale, jednocześnie podjął próbę przeprowadzenia ich analizy, nie stwierdzając wyraźnej potrzeby przeprowadzenia postępowania w celem uzupełnienia materiału dowodowego w całości lub znacznej części. Działanie takie, w ocenie Sądu wskazuje na zamiar rozstrzygnięcia o istocie sprawy, gdy tymczasem organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Zauważyć również trzeba, iż organ odwoławczy zupełnie odstąpił od jakichkolwiek wyjaśnień w kierunku jednoznacznego określenia interesu prawnego odwołującego M. P. Nie pochylił się nad wyjaśnieniem uprawnienia odwołującego do działania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu i skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Takie działanie organu stanowi o naruszeniu bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 153 p.p.s.a., gdyż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku, ciążący na organie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszenia wyroku zawierającego taką ocenę prawną, a żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponownie przeprowadzając postępowanie odwoławcze organ administracji winien uwzględnić zawarte wyżej wskazania, przy czym aktualne pozostają wytyczne zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 grudnia 2009r. Oznacza to, iż przede wszystkim winien przeanalizować cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy kierując się opisanymi wyżej zaleceniami Sądu i dokonać jego oceny zgodnie z regułami postępowania. Dopiero bowiem przeprowadzenie postępowania w sposób zgodny z przepisami postępowania oraz przy uwzględnieniu wszystkich wytycznych Sądu umożliwia podjęcie odpowiedniego rozstrzygnięcia. Wywiedzione w ten sposób stanowisko obowiązany jest uzasadnić w sposób wynikający z art. 107 §3 k.p.a. mając na względzie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 138 k.p.a. Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a. jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 i art. 205 p.p.s.a. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło