II SA/Łd 1220/02

Dnia 13 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie WSA : Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sławomir Wojciechowski, Protokolant referent stażysta Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 105 § l k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia miedzy nieruchomościami działki położonej w H. 8a, stanowiącej własność J. i S. P. W jej uzasadnieniu podał, że na wniosek H. W. w dniu 10 maja 2002r. odbyła się wizja lokalna i w jej trakcie ustalono, że na działce położonej w H. nr 8a jest wykonane ogrodzenie między nieruchomościami ( po obydwu stronach drogi gminnej ) stanowiące własność J. i S. P. Ogrodzenie między działką nr ewid. 240/2 a działką nr ewid. 239 wykonane jest z drewnianych sztachetek o wysokości 1,35 m od poziomu terenu, natomiast ogrodzenie po drugiej stronie drogi między działką nr ewid. 336/2 a działką nr ewid. 239 wykonane jest z dwóch desek przybitych równolegle do drewnianych słupków. W trakcie wizji inwestor okazał pismo Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] nr [...] (dotyczące przedmiotowego ogrodzenia), w którym poinformowano, że na tego typu ogrodzenia pozwolenie na budowę nie jest wymagane. Tym samym organ uznał, że przedmiotowe ogrodzenie należy rozpatrywać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i § 44 ust. 1 pkt 3 lit.c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ( Dz.U. z 1976r. nr 8, poz.48 ). Ogrodzenie to nie wchodzi w zakres reglamentacji wymienionych przepisów jako, że znajduje się miedzy nieruchomościami, nie jest ogrodzeniem od drogi, placu lub innego miejsca publicznego i zostało w całości wykonane z elementów drewnianych. Poinformowano ponadto, że ewentualnych roszczeń z tytułu naruszenia posiadania strony mogą dochodzić przed sądami powszechnymi. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, H. W. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się rozbiórki ogrodzenia, gdyż jest ono dla niego uciążliwe a nadto lokalizacja ogrodzenia narusza jego prawo własności, co obszernie wywodził w uzasadnieniu swojego stanowiska. Decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w wyniku prowadzonego postępowania przez organ I ustalono, że ogrodzenie między nieruchomościami ( po obydwu stronach drogi gminnej ) tj. między działką nr ewid. 240/2 a działką nr ewid. 239 wykonane jest z drewnianych sztachetek o wysokości 1,35 m od poziomu terenu a ogrodzenie po drugiej stronie drogi między działką nr ewid. 336/2 a działką nr ewid. 239 wykonane jest z dwóch desek przybitych równolegle do drewnianych słupków i postawione zostało przez inwestorów J. i S. P. pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 3 lit.c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ( Dz.U. z 1976r. nr 8, poz.48 ) pozwolenia na budowę wymaga wykonanie stałych ogrodzeń: od strony dróg, ulic i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych, z cementu jako pełne oraz kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. W omawianym przypadku okoliczności wymienione nie występują, ponieważ ogrodzenie zostało wykonane między działkami, nie wymagało pozwolenia na budowę i nie podlega regulacji Prawa budowlanego. Zasadnym więc zdaniem organu odwoławczego, było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., jako że postępowanie okazało się bezprzedmiotowe. Organ II instancji podkreślił również, że budowa ogrodzeń między prywatnymi posesjami, o ile nie zachodzą wymienione wyżej przesłanki, wkracza w sferę tzw. prawa sąsiedzkiego i jest problematyką normowaną przez przepisy kodeksu cywilnego a w przypadku uznania naruszenia swoich interesów, osoba zainteresowana może domagać się ochrony swoich praw w postępowaniu cywilnym prowadzonym przed sądem powszechnym. W dniu 3 sierpnia 2002r. H. W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w istocie domagając się jej uchylenia. W jej uzasadnieniu podniósł argumenty tożsame z przytoczonymi w opisanym powyżej odwołaniu a dotyczące sporów własnościowych, nieporozumień sąsiedzkich, braku zgody na jakąkolwiek budowę w związku z uciążliwością obiektów dla skarżącego i ograniczeniem wjazdu od strony drogi publicznej. Nadto skarżący podniósł wadliwość, jego zdaniem, rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie zamiast załatwienia sporu bądź też przekazania skargi właściwej instytucji np. sądowi cywilnemu, karnemu lub prokuraturze. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podnosząc ponownie, że ewentualne spory o cywilnoprawnym charakterze nie mogą angażować organów władzy administracyjnej a w przypadku uznania naruszenia swoich interesów, osoba zainteresowana może domagać się ochrony swoich praw w postępowaniu cywilnym prowadzonym przed sądem powszechnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie wymienionym powyżej, a tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającego postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia miedzy nieruchomościami działki położonej w H. 8. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 105 § 1 k.p.a. Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego w tym zakresie. Podkreślić należy, ze organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe a w szczególności wówczas, gdy stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mówi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty ( vide: B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Wyd. C.H.Beck 1996, str. 462, wyrok NSA z dnia 1.07.1999r. ISA/Ka 2437/97 Lex Polonica, wyrok NSA z dnia 9.03.2000r. IVSA 12/98 Lex 77609, wyrok NSA z dnia 26.09.2001r.V SA381/01 Lex 78917). Taką przyczyną bezprzedmiotowości postępowania jest brak podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formie władczej jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, z uwagi na nie objęcie regulacją prawa budowlanego ogrodzeń posadowionych między nieruchomościami. Tego rodzaju spory reguluje materia prawa cywilnego i osoba twierdząca, że istniejące ogrodzenie między działkami narusza jego interes lub też narusza prawo własności winna dochodzić tego przed sądem powszechnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy obu instancji, w uzasadnieniach swoich orzeczeń o takiej możliwości informowały skarżącego. Nie ma również racji skarżący, iż organ administracji, stwierdzając istnienie sporu o charakterze cywilnoprawnym, winien zwrócić się do sądu powszechnego o jego rozstrzygniecie. Legitymacja do wystąpienia z takim żądaniem należy bowiem do osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem. Wobec faktu, iż przedmiotowa sprawa dotyczy ogrodzenia między nieruchomościami ( po obydwu stronach drogi gminnej ) tj. między działką nr ewid. 240/2 a działką nr ewid. 239, a po drugiej stronie drogi między działką nr ewid. 336/2 a działką nr ewid. 239 i zostało w całości wykonane z elementów drewnianych, to nie podlega ono reglamentacji ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i § 44 ust. 1 pkt 3 lit.c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem pozwolenia na budowę wymaga wykonanie stałych ogrodzeń: - od strony dróg,ulic i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych, - z cementu jako pełne oraz kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. Każde inne ogrodzenie w świetle takiej regulacji jest naniesieniem na grunt, którego wzniesienie i wykorzystywanie, jak również spory na tym tle mogą być oceniane jedynie z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego (vide: wyrok NSA z dnia 9.11.2001r. IISA/Po 936/00 niepubl., wyrok NSA z dnia 9.11.1983r. ISA 924/83 ONSA 1983/2/98 ).Tym samym nie mogą mieć istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie argumenty podnoszone przez skarżącego dotyczące posadowienia ogrodzenia niezgodnie z tytułem własności. Nie mogą również odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku argumenty, dotyczące utrudnienia wjazdu na jego grunt od strony drogi publicznej. Jak wynika to z akt sprawy tożsame argumenty skarżący podnosił w rozstrzygniętej już prawomocnie wyrokiem z dnia 12.01 1996r. sprawie S.A.-Ł2347/94, która dotyczyła ogrodzenia wybudowanego na działce S. P., ale od strony drogi publicznej N-P. Z powyższych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa należało, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz., 1270 z 2002r.), skargę oddalić.