II SA/Łd 1221/02
WyrokWSA w Łodzi2004-10-13
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 KPA jest zasadne, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, której skarżący nie zaskarżył w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 KPA jest zasadne, gdy sprawa stała się bezprzedmiotowa z powodu istnienia w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Skoro skarżący nie zaskarżył w ustawowym terminie decyzji zezwalającej na użytkowanie ogrodzenia, a późniejsze próby wzruszenia tej decyzji (przywrócenie terminu, wznowienie postępowania) zakończyły się niepowodzeniem, organ administracji nie mógł ponownie rozstrzygać tej samej materii, gdyż byłoby to dotknięte wadą powodującą nieważność decyzji.Stan faktyczny
Skarżący H. W. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie budowy ogrodzenia przez sąsiadów, J. i S. P. W trakcie postępowania okazało się, że istnieje decyzja zezwalająca na użytkowanie tego ogrodzenia, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody. Skarżący nie zaskarżył tej decyzji w terminie. Następnie podejmował próby wznowienia postępowania i przywrócenia terminu do skargi, które zakończyły się niepowodzeniem. Ostatecznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące prawa własności gruntu i uciążliwości ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant referent-stażysta Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia oddala skargę.
II SA/Łd 1221/02
U Z A S A D N I E N I E
Na wniosek Pana H. W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wszczął w kwietniu 2002 roku postępowanie w przedmiocie wykonania obiektów budowlanych-ogrodzenia między innymi na działce małżonków J. i S. P. W trakcie przeprowadzonych w dniu 10 maja 2002 roku oględzin na działce stanowiącej własność Państwa J. i S. P. położonej w H. nr 8a. stwierdzono, że na działce istnieje ogrodzenie działki od strony drogi N.- P.
Podczas tej wizji inwestor Pan S. P. okazał decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] znak: [...] zezwalającą Panu S. P. na użytkowanie ogrodzenia działki.
Decyzja z [...] zezwalająca na użytkowanie została utrzymana w mocy decyzją Wojewody S. nr [...] z dnia [...].
Od decyzji tej służyła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pan H. W. nie złożył jednak skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w ustawowym terminie, natomiast złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi postanowieniem z dnia 6 maja 1999 roku sygn. akt II.SA/Łd/2695/98 odrzucił wniosek Pana H. W. o wznowienie postępowania miedzy innymi w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie ogrodzenia wybudowanego przez S. P. na działce w miejscowości H. nr 8a .
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2002 roku Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w sprawie II S.A. / Łd 2300 / 01 oddalił wniosek H. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] [...].
Wnioskiem z dnia 1 lutego 2002 roku złożonym w Starostwie Powiatowym w S. H. W. wystąpił o wszczęcie postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] znak: [...] zezwalającą Panu S. P. na użytkowanie ogrodzenia działki.
Wniosek te został przekazany w dniu 19 lutego 2002 roku do rozpoznania Wojewodzie [...].
W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego na wniosek Pana H. W. Wojewoda [...] Placówka Zamiejscowa w S. decyzją nr [...] z dnia [...] znak [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] znak: [...] zezwalającą Panu S. P. na użytkowanie ogrodzenia działki.
Od powyższej decyzji Wojewody z dnia [...] odwolał się Pan H. W. podnosząc, że wybudowane ogrodzenie przeszkadza mu w swobodnym wjeździe na nieruchomość , a nadto zostało wybudowane na gruncie będącym jego własnościa i bez jego zgody.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] znak [...].
Po zakończeniu wyżej opisanego postępowania i ustaleniu przez organ I instancji jego przebiegu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] znak [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia wybudowanego na działce położonej we wsi H. 8a od strony drogi N.- P..
Od powyższej decyzji wniósł odwołanie Pan H. W.. Skarżący kwestionował prawo własności grunu, na którym małżonkowie P. postawili ogrodzenie oraz podniósł uciążliwość wybudowanego obiektu, który jego zdaniem utrudnia mu dojazd na swą, sąsiadującą nieruchomość.
Decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...], dotyczącą umorzenia postępowania administracyjnego , w sprawie budowy ogrodzenia na działce polożonej H. 8a, od strony drogi N. – P., którego inwestorami byli J. i S. małżonkowie P. Organ II instancji podzielił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i uznał za zasadne umorzenie postępowania na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią, którego jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy zaś wynika, że sprawa ogrodzenia została rozstrzygnięta decyzją Wojewody S. z dnia [...].
Na powyższą decyzję Pan H. W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. W skardze pan W. powtórzył zarzuty odnośnie skarżonej decyzji, to znaczy kwestionował prawo własności działek, wskazywał na posadowienie ogrodzenia na jego działce i podnosił uciążliwość polegającą na utrudnionym wjeździe na jego posesję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczas zaprezentowaną argumentację w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący popierając skargę sprecyzował ponownie swe zarzuty do zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że sprawa polega na tym, że sąsiad przesunął granicę na niekorzyść skarżącego, naruszając jego własność, że budynki są zlokalizowane niezgodnie z pozwoleniem na budowę z 1991 roku, a nadto że jego skarga jest źle rozpatrywana ponieważ w uzasadnieniach orzeczeń nie poucza się skarżącego, iż to jest sprawa cywilna. Skarżący zarzucił. że brakuje mu konkretnej informacji od sądu jak ma załatwić sprawy własnościowe, a według niego takie informację powinny być udzielane w uzasadnieniach wyroków. Z umorzeniem postępowania nie zgadza się dlatego bo ono nie rozstrzyga merytorycznie jego skargi i, że nigdy nie wyrażał zgody na jakiekolwiek działania w sprawach budynku i ogrodzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Rozpatrując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, całkowitą bezzasadność skargi H. W.
Słusznie organy Nadzoru Budowlanego umorzyły postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego z 2002 roku zmierzającym do ponownego rozpoznania podstaw prawnych wybudowania ogrodzenia na działce w miejscowości H. 8a przez J. i S. P..
H. W. nie zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego ostatecznej decyzji Wojewody S. nr [...] z dnia [...] zezwalającej Panu S. P. na użytkowanie ogrodzenia działki. Podejmowane następnie próby wzruszenia ostatecznej decyzji, polegające na przywróceniu terminu do złożenia skargi i wznowienia postępowania zakończonego prawomocną ostateczną decyzją Wojewody S. nr [...] z dnia [...] nie przyniosły spodziewanego rezultatu skarżącemu. Istniejąca w obiegu decyzja Wojewody S. nr [...] z dnia [...] powoduje, iż po raz kolejny organy administracji publicznej nie mogą rozstrzygać powyższej sprawy bowiem rozstrzgnięcie to byłoby dotknięte wadą powodującą nieważność takiej decyzji. W tej sytuacji faktycznej i prawnej organ nadzoru budowlanego I-ej instancji w sposób zasadny i zgodny z prawem umorzył postępowanie na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...].
Powyższe wyrażone stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 marca 1999 roku w sprawie II SA 70/98( LEX nr 43205 ) wyjaśnił, iż :
,,Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego,,.
W sprawie ninieszej brakiem tym było istnienie w obrocie ostateczenj prawomocnej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Powyższe stanowisko potwierdza również Wyrok Naczelnego Sądu Adminisytracyjnego w Katowicach z dnia 19 czerwca 2000 roku w sprawie I SA / Ka 2247 / 98 ( LEX nr 44391 ) w którego treści czytamy:
,,Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (w ramach którego weryfikować można m.in. poprawność formy rozstrzygnięcia kończącego postępowanie oraz zarzuty będące pochodną tej kwestii) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy,, .
Należy również wyjaśnić skarżącemu, iż sądy nie są powołane do udzielania porad prawnych w ramach rozpoznawania danej sprawy. Każda działalność Sądu polegająca na udzielaniu porad, a więc doradzaniu jednej ze stron czy uczestnikom postępowania może, a niekiedy wręcz musi pogarszać sytuację pozostałych, szczególnie w sprawach sporów sąsiedzkich dotyczących zabudowy.
Z całą pewnością skarżący nie życzył by też sobie takich zachowań Sądów w sprawie, w której byłby stroną a porady dotyczyłyby i odnosiły się do jego przeciwnika procesowego.
Rola sądu sprowadza się jedynie do oceny przedstawionego ( zgromadzonego ) materiału dowodowego.
Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło