II SA/Łd 1222/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie : Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru usług opiekuńczych p o s t a n a w i a : - umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. - II SA/Łd 1222/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr KO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. B. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.- B. nr [...] z dnia [...] wydanej przez Kierownika Oddziału Obsługi Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-Ś. z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł. w sprawie wymiaru przyznanych odpłatnie usług opiekuńczych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 2 ust. 3 i 4 , art. 17 ust. 1 i 2 , art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 grudnia 1992 r. Nr XLVI/435/92 w sprawie szczegółowych zasad przyznawania pomocy w formie usług opiekuńczych oraz zasad zwrotu przez świadczeniobiorcę wydatków na usługi opiekuńcze zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano, iż opisaną powyżej decyzją pierwszoinstancyjną przyznano K. B. usługi opiekuńcze na okres od 1 lipca do 30 września 2003 r. w wymiarze 3 godziny dziennie 5 razy w tygodniu – od poniedziałku do piątku z odpłatnością 1,01 za godzinę usług ( tj. 15 % kosztu jednej godziny). Przyznane usługi opiekuńcze świadczone będą w zakresie utrzymania porządku i czystości w mieszkaniu, dokonywanie zakupów ze środków podopiecznej i załatwianie spraw bieżących. Poprzednio wymiar przyznanych usług opiekuńczych wynosił 4 godziny dziennie 5 razy w tygodniu od poniedziałku do piątku. W uzasadnieniu decyzji własnej organ I instancji podał, iż pomoc usługowa została przyznana ze względu na stan zdrowia wymagający pomocy innych osób, a wymiar usług opiekuńczych uzależniony jest od środków finansowych, jakimi dysponuje ośrodek. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosła K. B. Odwołująca się podała, iż decyzja taka jest dla niej krzywdząca, wniosła o zwiększenie liczby usług opiekuńczych. Wskazała, iż ma 81 lat i jest osobą bardzo schorowaną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując sprawę powołało się na art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób – a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspakajaniu codziennych potrzeb życiowych, podstawowa opiekę higieniczną, zalecona przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości również zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 18 ust. 1). Świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania wymienione jest jako zadanie własne gminy z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym. Gmina zobowiązana jest zatem do organizowania usług opiekuńczych i ich opłacania według zasad ustalonych w danej gminie (art. 18 ust.2), nie może zatem odmówić organizowania usług opiekuńczych, ani ich przyznania, może jednak – biorąc pod uwagę możliwości finansowe pomocy społecznej - określić zakres świadczenia. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że K. B. spełnia kryteria przyznania jej pomocy w postaci usług opiekuńczych , ze względu na stan zdrowia i taką pomoc otrzymała w wysokości 3 godzin dziennie 5 razy w tygodniu. Z akt sprawy wynika, ze K. B. ma 81 lat, mieszka sama zajmując lokal składający się z jednego pokoju i kuchni. Jest osobą samotną i nie ma osób zobowiązanych do alimentacji. Odwołująca się choruje na astmę oskrzelową z nadwrażliwością na aspirynę, alergię polekową a w 1981 roku przebyła zawał mięśnia sercowego. Ponadto choruje na niewydolność krążenia, stąd nawracające zapalenie żył kończyn dolnych. W marcu przeszła operację biodra. Ma duże trudności z poruszaniem się. W mieszkaniu porusza się przy pomocy kul. Nie wychodzi z domu nie jest w stanie wykonać sama szeregu niezbędnych czynności np. ubierania się. Wymaga również stałych zabiegów medycznych. Pomoc w zakresie gotowania posiłków świadczy za niewielką opłatą sąsiadka. K. B. nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Dochodem odwołującej się jest emerytura w wysokości 866,04 zł brutto plus zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 141,70 zł. Przyznana K. B. pomoc w postaci usług opiekuńczych ustalona na 3 godziny dziennie 5 razy w tygodniu została zmniejszona w stosunku do okresu poprzedniego o 5 godzin tygodniowo (wcześniej 4 godziny dziennie 5 razy w tygodniu) Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że stan zdrowia i bezradność w wykonywaniu podstawowych prac powodują, iż ilość przyznanej pomocy jest niewystarczająca. Z uwagi na to, iż środki finansowe przyznane z budżetu gminy na świadczenie usług opiekuńczych nie zabezpieczają potrzeb osób objętych tym rodzajem pomocy, mimo niewątpliwie trudnej sytuacji odwołującej się, wydano decyzje przyznającą pomoc w wymienionym wyżej wymiarze. Przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych w wyższym wymiarze jest niemożliwe ze względu na sytuację finansową ośrodka. Zgodnie z informacją z dnia 4 lipca 2003 r. MOPS Ł.-Ś. otrzymała w roku bieżącym na realizację usług opiekuńczych w ramach zadań własnych kwotę 1.753.251,00 zł w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2003 r. rozdysponowano kwotę 1.012.275,26 zł. co stanowi prawie 60 % posiadanych środków. W związku z tym planowany koszt usług na III kw. wynosi 264.533,60 zł, a na IV kw. 376.422,14 zł Należy tu wskazać, iż usługi opiekuńcze stanowią ok. 70 całego budżetu na zadania własne. Ograniczając pomoc usługową ośrodek ustalił kryteria pozwalające na udzielenie pomocy w sposób najbardziej racjonalny. Przede wszystkim podstawowym kryterium jest stan zdrowia osoby ubiegającej się o pomoc, posiadanie rodziny i osób zobowiązanych do alimentacji, a następnie posiadane dochody. Ograniczenie pomocy w formie usług opiekuńczych ma miejsce wtedy, gdy wnioskodawca posiada rodzinę, ( która może pomóc usługowo, bądź w przypadku braku takiej możliwości-finansowo, umożliwiając tym samym wykupienie pełnopłatnych usług opiekuńczych) lub gdy posiadany dochód stwarza możliwość wykupienia dodatkowych godzin opieki, lub też w sytuacji gdy stan zdrowia pozwala na samodzielne funkcjonowanie. Po wnikliwym przeanalizowaniu sytuacji i zbadaniu wszystkich jej aspektów organ I instancji uznał, iż nie jest w stanie ze względów finansowych przyznać pomocy w wyższym wymiarze niż 3 godziny dziennie 5 razy w tygodniu. Ograniczone środki finansowe z jednej strony i konieczność zapewnienia pomocy wzrastającej liczbie podopiecznych zdecydowały o wydaniu decyzji przyznającej pomoc w formie usług opiekuńczych w wymiarze 3 godziny dziennie 5 razy w tygodniu. Uznano bowiem, ze stan zdrowia K. B. pozwala na funkcjonowanie, chociażby przy pomocy sąsiadów, a przyznana pomoc, jakkolwiek minimalna, wystarcza na podstawową pomoc. Ponadto zmniejszenie o 5 godzin tygodniowo nie wpłynie na pogorszenie stanu zdrowia i nie zagraża życiu odwołującej się. Reasumując należy stwierdzić, że sytuacja odwołującej się jest rzeczywiście bardzo trudna jednak posiadane przez ośrodek środki finansowe uniemożliwiają zwiększenie ilości godzin opiekuńczych. Kwota, jaka pozostała w dyspozycji ośrodka na dopłatę do usług opiekuńczych, pozwala na objęcie minimalną pomocą tych osób, którym jest ona niezbędna. Powyższą decyzję zaskarżyła do Sądu K. B. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca opisała swoją ciężką sytuację osobistą i majątkową. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania do akt sprawy dołączono odpis akt zgonu skarżącej K. B., zmarłej w dniu [...] w Łodzi. Na rozprawie, pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosił o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania. Cytowany przepis znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż świadczenie, którego domagała się skarżąca odnosiło się wyłącznie do sfery praw i obowiązków ściśle związanych z jej osobą. Stwierdzić również należy, iż brak jest okoliczności uzasadniających udział w sprawie innych osób, których interesu prawnego dotyczyłby wynik niniejszego postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 powołanej ustawy należało umorzyć postępowanie w sprawie.